انوری/یمدح الصدر العادل صفی‌الدین عمر

by انوری

یمدح الصدر العادل صفی‌الدین عمر

	زمانهٔ گذران بس حقیر و مختصرست			ازاین زمانهٔ دون در گذر، که در گذرست
	بحل و عقد جهان را زمانه‌ایست دگر			که پیشکار قضا و مدبر قدرست
	کف کفایت و رای صواب صدر اجل			بحل و عقد جهان را زمانهٔ دگرست
	صفی ملت اسلام و صدر دین خدای			عمر، که وارث عدل و صلابت عمرست
	بلند همت صدری، که دست طبعش را			قضا پیام دهست و سخا پیامبرست
	بجنب فکرت او برق گوییا زمیست			بجای خاطر او بحر گوییا شمرست
	بقدر هست چو گردون، اگر چه در جهتست			برای هست چو خورشید، اگر چه سایه‌ورست
	بر عنایت او سعی چرخ نامشکور			بر عطیت او ملک دهر بی‌خطرست
	چو لطفش آید بیغارهٔ زمانه هباست			چو قهرش آید اقبال آسمان هدرست
	سماک رامح اگر نیزه بشکند چه عجب؟			کنون که پیش حوادث حمایتش سپرست
	ز لطف او مرگ اندیشه کرد کلک شکر			از آن قبل که نهاد دلش همه شکرست
	ز بهر خدمت اندیشه‌ای که در دل اوست			ز پای تا به سرش صد میان با کمرست
	ایا زمانه مثالی که از سیاست تو			چو عالمی ز زمانه، زمانه در خطرست
	تویی که معدهٔ آز از عطات ممتلیست			تویی که دیدهٔ بخل از سخات بی‌بصرست
	جهان امن ترا چون حرم دو صد حرمست			سپهر قدر ترا چون قمر دو صد قمرست
	ز خواب امن تو در کون کس نشان ندهد			که جز بدیدهٔ بخت تو اندرون سهرست
	سحاب دست ترا جود کمترین باران			محیط طبع ترا علم کمترین گهرست
	بآتش اندر، ز آب عنایت تو یمست			بآب در، ز سموم سیاستت شررست
	چو جرم شمس همه عنصر تو از نورست			چو ذات عقل همه جوهر تو از هنرست
	سپهر بر شده رازی ندارد، از کم و بیش			که نه طلایهٔ حزم ترا از آن خبرست
	چو اتصال سعود و نحوس چرخ کبود			رضا و خشم ترا در جهان هزار اثرست
	تو آن جهان امانی، که در حمایت تو			تذرو با شه و روباه ماده شیر نرست
	پر از خدنگ حوادث همی بریزد، از آنک			همای قدر ترا روزگار زیر پرست
	عدو بخواب درست از فریب کین تو نیز			بدان دلیل که پندار گنگ و کور و کرست
	اگر چه مایهٔ خواب از رطوبت طبعست			خلاف نیست که آن از حرارت جگرست
	شب حسود تو شامیست بی‌کرانه، چنان			که روز حشر ز صبحش پگاه‌خیز ترست
	همیشه تا که کسی راز روی مایه و سبق			چهار عنصر و نه چرخ مادر و پدرست
	چو چار عنصرت اندر جهان تصرف باد			کزین چهار چو نه چرخ همتت زبرست
	بقدر و جاه و شرف در جهان سمر بادی			که داد و دولت و دین در جهان ز تو سمرست
	مباد جسم تو خالی ز جانت، از پی آن			که جان ز جان تو دارد هر آنچه جانورست
	بگام کام بساط زمانه را بسپر			که پای همت تو چون فلک، فلک سپرست