شاهنامه (تصحیح ژول مل)/گرفتن قارن دژ الانان را

by فردوسی

گرفتن قارن دژ الانانرا

	بسلم آگهی رفت ازین رزمگاه			وز آن تیرگی کاندر آمد بماه
	پس پشتش اندر یکی حصن بود			برآورد سر تا بچرخ کبود
	گنان خواست که آید بدین حصن باز			که دارد زمانه نشیب و فراز
	پس آنگه منوچهر از آن یاد کرد			که گر سلم بپیچد روی از نبرد
	الانان دژی باشد آرامگاه			سزد گر برو بر بگیریم راه		۹۴۰
	که گر حصن دریا شود جای اوی			کسی نگسلاند زین پای اوی
	یلی جای دارد سر اندر سحاب			بیچاره برآورده از قمر آب
	نهاده زهر چیز گنجی بجای			فگنده برو سایه پر همای
	مرا رفت باید بدین کار زود			رکاب و عنانرا بباید بسود
	چو اندیشه کرد آن بقارن بگفت			کجا بود آن رازها در نهفت		۹۴۵
	جو قارن شنید آن سخنها زشاه			چنین گفت کی ای مهتر نیکخواه
	اگر شاه بیند زجنگ آوران			بکهتر سپارد سپاهی گران
	دربارة او بگیرم بدست			کز آن راه جنگست وزآن راه جست
	بباید درفش همایون شاه			هم انگشتر تور با من براه
	بخواهم کنون چارهٔ ساختن			سپهرا بحصن اندر انداختن		۹۵۰
	شوم من و گرشاسپ بدین تیره شب			برین راز بر هیچ مگشای لب
	گزیده و نام آوران شش هزار			همه کار دیده گه کارزار
	چو روی هوا گشت چو آبنوس			نهادند بر کوههٔ پیل کوس
	همه نامداران پرخاش جوی			زخشکی و بدریا نهادند روی
	سپهرا بشیروی بسپرد و گفت			که من خویشتنرا بخواهم نهفت		۹۵۵
	شوم سوی دژبان به پیغمبری			نمایم بدو مهر انگشتری
	چو در دژ شوم بر افرازم درفش			درفشان کنم تیغهی بنفش
	شما روی یکسر سوی من نهید			چو من بر خروشم کشید و دمید
	سپهرا بنزدیک دریا بماند			بشیروی شیر اوژن و خود براند
	بیآمد چو نزدیکی دژ رسید			سخن گفت و دژدار مهرش بدید		۹۶۰
	بدو گفت که از نزد تور آمدم			نفرمود تا یکزمان دم زدم
	مرا گفت شو سوی دژبان بگوی			که روز و شب آرام و خوشی مجوی
	تو با بنیک و ببد یار باش			نگهبان دژ باش و بیدار باش
	گر آید درفش منوچهر شاه			سوی دژ فرستد همی با سپاه
	شما باز دارید و نیرو کنید			مگر کآن سپاه ورا بشکنید		۹۶۵
	چو دژبان چنین گفتها را شنید			همان مهر انگشتری را بدید
	همانگه در دژ گشادند باز			بدید آشکارا ندانست راز
	نگر تا سخن گوی دهقان چه گفت			که راز دل آن دید کو دل نهفت
	مرا و ترا بندگی پیشه باد			ابا پیشه مان نیز اندیشه باد
	به نیک و ببد هر چه شاید بدن			بباید همی داستانها زدن		۹۷۰
	چو دژدار با قارن رزم جوی			یکایک بباره نهادند روی
	یکی بدسگال و یکی ساده دل			سپهبد بهر چاره آماده دل
	به بیگانه بر مهر خویش نهاد			بداد از گزافه سر و دژ بباد
	چنین گفت با بچه جنگی پلنگ			که ای پرهنر بچة تیز چنگ
	ندانسته در کار تندی مکن			بیندیش و بنگر زسر تا ببن		۹۷۵
	بگفتار شیرین بیگانه مرد			بویژه بهنگام ننگ و نبرد
	پژوهش نمای و بترس از کمین			سخن هرچه باشد بژونی ببین
	نگر تا یکی مهتر تیر مغز			پزوهش چو ننمود در کار نغز
	زنیرنگ دشمن نکرد ایچ یاد			حصاری بدآن گونه بر باد داد
	چو شب تیره شد قارن رزم خواه			درفشی برافراخت چون گرد ماه		۹۸۰
	خروشید و بنمود یکیک نشان			بشیروی و گردان گردنکشان
	چو شیروی دید آن درفشی کیان			همی روی بنهاد زی پهلوان
	دو حصن بگرفت و اندر نهاد			سرانرا ز خون بر سر افسر نهاد
	بیک دست قارن بیک دست شیر			بسر بر زتیغ آتش و آب زیر
	چو خورشید بر تیغ گنبد رسید			نه آئین دژ بد نه دژبان پدید		۹۸۵
	یکی دود دیدی سر اندر سحاب			نه دژ بود پیدا نه کشتی بر آب
	درخشیدن آتش و باد خاست			خروشی سواران و فریاد خاست
	چو خورشید تابان ز بالا بگشت			همان دژ نمود و همان پهن دشت
	بکشتند ازیشان ده و دو هزار			همی دود از آتش برآمد چو قار
	همه رود دریا شده قیره گون			همه روی سحرا شده جوی خون		۹۹۰