شاهنامه (تصحیح ژول مل)/گرفتن رستم رخش را

by فردوسی

گرفتن رستم رخشرا

	گله هرچه بودش ززابلستان			بیآورد وچندی زکابلستان
	همه پیش رستم همی راندند			برو داغ شاهان همی خواندند
	هر اسپی که رستم کشیدی بپیش			بپشتش فشردی همی دست خویش
	بنیروی او پشت کردی بخم			نهادی بروی زمین بر شکم
	چنین تا زکابل بیآمد زرنگ			فسیله همی راندند رنگ رنگ		۹۵
	یکی مادیان تیز بگذشت خنگ			برش چون بر شیر وکوتاه لنگ
	دو گوشش چو دو خنجر آبدار			بر ویال فربه میانش نزار
	یکی کرّه از پس ببالای اوی			سرین وبرش هم بپهنای اوی
	سیه چشم وافراشته گاودم			سیه خایه وتند وپولاد سم
	تنش پرنگار از کران تا کران			چو داغ گل سرخ بر زعفران		۱۰۰
	بشب مورچه بر پلاس سیاه			بدیدی بچشم از دو فرسنگ راه
	بنیروی پیل وببالا هیون			بزهره چو شیر گه بیستون
	چو رستم بدآن مادیان بنگرید			مر آن کرّهٔ پیلتن را بدید
	کمنو کیانی همی داد خم			که آن کرّه را باز گیرد زرم
	برستم چنین گفت چوپان پیر			که ای مهتر اسپ کسانرا مگیر		۱۰۵
	بپرسید رستم که این اسپ کیست			که از داغ روی دو رانش تهیست
	چنین داد پاسخ که داغش مجوی			کزین هست هر گونهٔ گفت گوی
	همی رخش خوانیم وبور ابرش است			بخوبی چو آب وبتگ آتش است
	خداوند اینرا ندانیم کس			همی رخش رستمش خوانیم بس
	سه سالست تا این بزین آمدست			بچشم بزرگان گزین آمدست		۱۱۰
	چو مادرش بیند کمند سوار			چو شیر اندر آید کند کارزار
	ندانیم ای پهلوان جهان			چه رازست با این هم اندر نهان
	بپرهیز تو ای هشیوار مرد			بگرد چنین اژدها بر مگرد
	که ای مادیان چو بر آید بجنگ			بدرّد دل شیر وچرم پلنگ
	چو بشنید رستم بدآنسان سخن			بدانست گفتار مرد کهن		۱۱۵
	بینداخت رستم کیانی کمند			سر ابرش آورد ناگه به بند
	بیآمد چو پیل ژیان مادرش			همی خواست کندن بدندان سرش
	بغرّید رستم چو شیر ژیان			از آواز او خیره شد مادیان
	یکی مشت زد بر سر وگردنش			بخاک اندر افگند لرزان تنش
	بیفتاد وبر جست وبر گفت ازوی			بسوی گله زود بنهاد روی		۱۲۰
	بیفشرد ران رستم زورمند			برو تنگتر کرد خمّ کمند
	بیازید چنگال گردی بزور			بیفشرد یکدست بر پشت بور
	نکرد ایچ پشت از فشردن تهی			تو گفتی ندارد همی آگهی
	بدل گفت کین بر نشست منست			کنون کار کردن بدست منست
	برآمد چو باد دمان از برش			بشد تیز گلرنگ زیر اندرش		۱۲۵
	زچوبان بپرسید که این اژدها			بچندست واینرا که داند بها
	چنین داد پاسخ که گر رستمی			برو راست کن روی ایران زمی
	مر اینرا بر وبوم ایران بهاست			برین بر تو خواهی جهان کرد راست
	لب رستم از خنده شد چون بسد			چنین گفت نیکی زیزدان سزد
	بزین اندر آورد گلرنگ را			سرش تیز شد کینه وجنگرا		۱۳۰
	کشاده زنخ کردش وتیز تگ			بدیدش که دارد دل وزور ورگ
	کشد جوشن وخود وگوپال را			تن پهلوان وبر ویال را
	چنان گشت ابرش که در شب سپند			همی سوختندش زبهر گزند
	چپ وراست گفتی که جادو شدست			به آورد تازنده آهو شدست
	زنخ نرم وکفک افگن ودست کش			سرین گرد وبینا دل وگام خوش		۱۳۵
	دل زال زر شد چو خرّم بهار			زرخش نوآئین وفرّخ سوار
	در گنج بکشاد ودینار داد			بر امروز وفردا نیآمدش یاد
	بزد مهره در جام بر پشت پیل			وزو بر شد آواز بر چند میل