شاهنامه (تصحیح ژول مل)/کشتن رستم پیل سپید را

by فردوسی

کشتن رستم پیل سپید را

	چنان بود که یک روز با دوستان			همی باده خوردند در بوستان		۱۸۱۵
	خروشنده گشته دل سیر وهم			شده شادمان ناماداران بهم
	می لعلگون را بجام بلور			بخوردند تا در سسر افتاد شور
	چنین گفت فرزند را زال زر			که ای نامور پور خورشید فر
	دلیرانت را خلعت وباره ساز			کسانی که باشند گردنفراز
	بجنشید رستم زر وخواسته			بسی تازی اسپان آراسته		۱۸۲۰
	وز آنپس پراگنده شد انجمن			بسی خواسته یافته تن بتن
	سپهبد بسوی شبستان خویش			بیآمد بر آنسان که بد رسم وکیش
	تهمتن همیدون سرش پر شراب			بیآمد گرازان سوی جای خواب
	بخفت وبخواب اندر آمدش سر			برآمد خروشیدنی از درش
	که پیل سپید سپهبد زبند			رها گشت وآمد بمردم گزند
	چو زآنگونه گفتارش آمد بگوش			دلیری وتندی درو کرد جوش
	روان گشت وگرز نیا برگرفت			برون آمدن را راه اندر گرفت
	کسانی که بودند بر درگهش			همی بسته کردند بر وی رهش
	که از بیم اسپهبد نامور			چگونه کشائیم پیش تو در
	سب تیره وپیل جسته زبند			تو بیرون شوی کی بود این پسند		۱۸۳۰
	تهمتن شد آشفته از گفتنش			یکی مشت زد بر سر وگردنش
	بر آنسان که شد سرش مانند گوی			سوی دیگران اندر آورد روی
	رمیدند از آن پهلو نامور			دلاور بیآمد بنزدیک در
	بزد گرز وبشکست زنجیر وبند			چنان چون از آن نامور شد بسند
	برون آمد از در بکردار باد			بگردن برش گرز وسر پر زباد		۱۸۳۵
	همی رفت تازان سوی ژنده پیل			خروشنده مانند دریای نیل
	نگه کرد کوهی خروشنده دید			زمین زیر او دیگ جوشنده دید
	رمان دید ازو نامداران خویش			برآنسان که بیند رخ گرگ میش
	تهمتن یکی نعره زد همچو شیر			نترسید وآمد بر او دلیر
	چو پیل دمنده مر اورا بدید			بکردار کوهی بر او دوید		۱۸۴۰
	برآورد خرطوم پیل ژیان			بد آن تا برستم رساند زنان
	تهمتن یکی گرز زد بر سرش			که خم گشت بالای که پیکرش
	بلرزید بر خود که بیستون			بزخمی بیفتاد خوار وزبون
	بیفتاد پیل دمنده زپای			تهمتن بیآمد سبک باز جای
	بخفت وچو خورشید از خاوران			برآمد بسان رخ دلبران		۱۸۴۵
	بزال آگهی شد که رستم چه کرد			زیپل دمنده برآورد گرد
	بیک گرز بشکست گردنشرا			بخاک اندر افگند مر تنش را
	سپهبد چو بشنید ازین سان سخن			که چون بود کردار از آغاز وبن
	بگفتا دریغ از چنان ژنده پیل			که بودی خروشان چو دریای نیل
	بسا رزمگاها که آن پیل مست			حمله سپه پاک بر هم شکست		۱۸۵۰
	اگرچه که در رزم پیروزگر			بدی به ارو رستم زال زر
	بفرمود تا رستم آمد برش			ببوسید با دست سال وسرش
	بدو گفت که ای بچّهٔ نرّه شیر			برآورده چنگال وگشته دلیر
	بدین کودکی نیست همتای تو			بفرّ وبمردی وبالای تو
	کنون پیشتر زآنکه آواز تو			برآید وز آن بگسلد ساز تو		۱۸۵۵
	بخون نریمان میانرا ببند			برو تازیان تا بکوه سپند
	حصاری ببینی سر اندر صحاب			که بر وی نپرّید پرّان عقاب
	چهارست فرسنگ بالای اوی			همیدون چهارست پهنای اوی
	پر از سبزه وآب ودیبا وزر			بسی اندرو مردم وجانور
	درختان بسیار وآب ودیبا وزر			کسی خود ندیدست ازین گونه مرز		۱۸۶۰
	زهر پیشه کار وزهر میوه دار			درو آفریدست پروردگار
	یکی راه در وی دری ساختند			بسان سپهری بر افراختند
	نریمان که گوی از دلیران ببرد			بفرمان شاه آفریدون گرد
	بسوی حصار اندر آورد پای			در آن راه ازو گشت پردخته جای
	شب وروز بودی برزم اندرون			همیدون گهی چاره گاهی فسون		۱۸۶۵
	بماند اندرآن رزم سالی فزون			سپه اندرون وسپهبد برون
	سرنجام سنگی بینداختند			جهانرا زپهلو بپرداختند
	سپه بی سپهدار گشتند باز			بنزدیکئ شاه گردن فراز
	چو آگاهی آمد بسام دلیر			که شیر دلاور شد از رزم سیر
	خروشید وبسیار زاری نمود			همی هر زمان نالهٔ بر فزود		۱۸۷۰
	بیک هفته می بود با سوگ ودرد			سر هفته پهلو سپه گرد کرد
	بسوی حصار دژ اندر کشید			بیابان وبیره سپه گسترید
	نشست اندر آنجا بسی سال وماه			سوی بارهٔ دژ ندانست راه
	زدروازة دژ یکی تن برون			نیآمد همیدون نرفت اندرون
	که حاجت نبدشان بیک پرّگاه			اگرچه که ره بسته شد سال وماه		۱۸۷۵
	سرنجام نومید برگشت سام			زخون پدر نارسیده بکام
	ترا ای پسر گاه آمد کنون			که سازی یکی چارهٔ پر فسون
	روی شاد دل با یکی کاروان			بدآنسان که نشناسدت دیدبان
	تن خود بکوه سپند افگنی			بن وبیخ آن بدرگان بر کنی
	که اکنون نداند کسی نام تو			زرفتن برآید مگر کام تو		۱۸۸۰
	بدو گفت رستم که فرمان کنم			مر این درد را زود درمان کنم
	بدو گفت زال ای پسر هوشدار			هر آنچت بگویم زمن گوش دار
	برآرای تن چون تن ساروان			شتر خواه از دشت یک کاروان
	بپشت شتر بر نمک دار وبس			چنان رو که نشناسدت هیچکس
	که بار نمک هست آنجا عزیز			بقیمت از آن به ندارد چیز		۱۸۸۵
	که باشد حصاری گران بر درش			بود نمک شان خور وپرورش
	چو بینند بار نمک ناگهان			پذیره دوندت کهان ومهان