شاهنامه (تصحیح ژول مل)/هنر نمودن سیاوش پیش افراسیاب

by فردوسی

هنر نمودن سیاوش پیش افراسیاب

	شبی با سیاوش چنین گفت شاه			که فردا بسازیم هر دو پگاه
	ابا گوی وچوگان بمیدان شویم			زمانی ببازیم وخندان شویم
	زهر کس شنیدم که چوگان تو			نبینند گردان بمیدان تو		۱۳۹۵
	بدو گفت شاها انوشه بدی			همیشه زتو دور دست بدی
	همی از تو جویند شاهان هنر			که یابد بهر کار بر تو گذر
	مرا روز روشن بفرمان تست			همی از تو خواهم بد ونیک جست
	بدو گفت افراسیاب ای پسر			همیشه بدی شاد وپیروزگر
	تو فرزند شاهی وزیبای گاه			تو تاج کیانی وپشت سپاه		۱۴۰۰
	بشبگیر گردان بمیدان شدند			گرازان وتازان وخندان شدند
	چنین گفت پس شاه ترکان بدوی			که یاران گزینیم در زخم گوی
	تو باشی بدآن روی وزین روی من			بدو نیمه هم زین نشان انجمن
	سیاوش چنین گفت با شهریار			که کی باشدم گوی وچوگان بکار
	برابر نیارم زدن با تو گوی			بمیدان هم آورد دیگر بجوی		۱۴۰۵
	چو هستم سزاوار یار تو ام			بدین پهن میدان سوار تو ام
	سپهبد زگفتار او شاد شد			سخن گفتن هرکسی باد شد
	بجان وسر شاه کاؤس گفت			که با من تو باشی هم آورد وجفت
	هنر کن به پیش سواران پدید			بدآن تا نگویند کو بد گزید
	کنند آفرین بر تو مردان من			شکفته شود روی خندان		۱۴۱۰
	سیاوش بدو گفت فرمان تراست			سواران ومیدان وچوگان تراست
	سپهبد گزین کرد گلبادرا			چو گرسیوز وجهن وپولاد را
	چو پیران ونستیهن جنگجوی			چو هومان که برداشتی زآب گوی
	بنزد سیاوش فرستاد یار			چو روئین وچون شیدهٔ نامدار
	دگر اندریمان سوار دلیر			چو ارجاسپ اسپ فگن نرّه شیر		۱۴۱۵
	سیاوش بدو گفت که ای نامجوی			ازیشان که یارد شدن پیش گوی
	همه یار شاهند تنها منم			نگهدار چوگان یکتا منم
	گرایدون که یاری دهد شهریار			بیآرم از ایران بمیدان سوار
	مرا یار باشند در زخم گوی			بدآن سان که آئین بود بر دو روی
	سپهبد چو بشنید آن داستان			بدآن داستان گشت همداستان		۱۴۲۰
	سیاوخش از ایرانیان هفت مرد			گزین کرد شایسته اندر نبرد
	خروش تبیره زمیدان بخاست			همه خاک با آسمان گشت راست
	از آواز صنج ودم گرّه نای			تو گفتی بجنبید زجای
	یپهدار گوئی زمیدان بزد			به ابر اندر آمد چنان چون سزد
	سیاوش برانگیخت اسپ نبرد			چو گوی اندر آمد نهشتش بگرد		۱۴۲۵
	بزد همچنان چون بمیدان رسید			بدآن سان که از چشم شد ناپدید
	بفرمود پس شهریار بلند			که گوی بنزد سیاوش برند
	سیاوش بدآن گوی بر داد بوس			برآمد برآمد خروشیدن نای وکوس
	سیاوش به اسپ دگر بر نشست			بینداخت این گوی لختی بدست
	پس آنگه بچوگان برو کار کرد			چنان شد که با ماه دیدار کرد		۱۴۳۰
	زچوگان او گوی شد ناپدید			تو گفتی سپهرش همی برکشید
	بمیدان یکی مرد چندان نبود			کسیرا چنان روی خندان نبود
	از آن گوی خندان شد افراسیاب			سر نامداران برآمد زخواب
	به آواز گفتند هرگز سوار			ندیدیم بر زین چنین نامدار
	کی نامور گفت از اینسان بود			کسیرا که با فرّ یزدان بود		۱۴۳۵
	زخوبی ودیدار وفرّ وهنر			بدانم که دیدنش بیش از خبر
	زمیدان بیکسو نهادند گاه			بیآمد نشست از برگاه شاه
	سیاوخش بنشست با او بتخت			بدیدار او شاه شد شاد سخت
	بلشکر چنین گفت پس نامجوی			که میدان شما را وچوگان وگوی
	همی ساختند آن دو لشکر نبرد			برآمد همی تا بخورشید گرد		۱۴۴۰
	ازین سو وز آن سو پر از گفتگوی			همی این از آن آن ازین برد گوی
	چو ترکان بتندی بیآراستند			همی بردن گویرا خواستند
	سیاوش غمی گشت از ایرانیان			سخن گفت بر پهلوانی زبان
	که میدان بازیست یا کارزار			بدین بخشش وگردش روزگار
	چو میدان سرآمد بتابید روی			بترکان سپارید یکباره گوی		۱۴۴۵
	سواران عنانرا کشیدند نرم			نکردند از آنپس یکی اسپ گرم
	یکی گوی ترکان بینداختند			بکردار آتش همی تاختند
	سپهبد چو آواز ترکان شنود			بدانست که آن پهلوانی چه بود
	چنین گفت پس شاه توران سپاه			که گفتست با من یکی نیک خواه
	که اورا زگیتی کسی نیست جفت			بتیر وکمان وببرّ وبسفت		۱۴۵۰
	سیاوش چو گفتار مهتر شنید			زقربان کمان کیان برکشید
	سپهبد کمان خواست تا بنگرد			یکی بر گراید که فرمان برد
	کمانرا نگه کرد خیره بماند			بسی آفرین بزرگان بخواند
	بگرسیوز تیغ زن داد مه			که خانه بمال وبر آور بزه
	بکوشید تا بر زه آرد کمان			نیآمد بزه طیره شد ترک از آن		۱۴۵۵
	ازو شاه بستد بزانو نشست			بمالیر خانه کمانرا بدست
	بزه کرد خندان بدو گفت شه			که اینت کمان با جوانی بزه
	مرا نیز روز جوانی کمان			چنین بود واکنون دگر شد زمان
	به ایران وتوران کسی این بچنگ			نیارد گرفتن بهنگام جنگ
	بر ویال وکتف سیاوش جزین			نخواهد کمان نیز بر پشت زین		۱۴۶۰
	نشانه نهادند بر اسپریس			سیاوش نکرد ایچ با کس مکیس
	نشست از بر بادپای چو دیو			بیفشرد ران وبیآمد غریو
	یکی تیر زد بر میان نشان			نهاده بدو چشم گردنکشان
	خدنگی دگر بار هم چار پرّ			بچرخ اندرون راند وبکشاد برّ
	نشانه دو باره بیک تاختن			مغربل ببود اندر انداختن		۱۴۶۵
	عنانرا بپیچید بر دست راست			بزد بار دیگر بر آنسو که خواست
	کمانرا بزه بر ببازو فگند			بیآمد بر شهریار بلند
	فرود آمد وشاه بر پای خاست			هنر گفت بر گوهرت بر گواست
	وز آنجایگه سوی کاخ بلند			برفتند شادان دل وارجمند
	نشستند خوان ومی آراستند			سزاوار رامشگران خواستند
	می چند خورند وگشتند شاد			بنام سیاوش گرفتند یاد
	بخوان بر یکی خلعت آراست شاه			زاسپ وستام وزتخت وکلاه
	همان پوشش از جامهٔ نابرید			که اندر جهان پیش از آن کس ندید
	زدینار واز بدرهای درم			زیاقوت وپیروزه از بیش وکم
	پرستار چندی وچندی غلام			یکی پر زیاقوت رخشنده جام		۱۴۷۵
	بفرمود تا خواسته بشمردند			همه سوی کاخ سیاوش برند
	بهرکش بتوران زمین خویش بود			ورا مهربانی برو بیش بود
	بگفتش یکایک همه خواسته			بیآرید وخوانهای آراسته
	چنین گفت آنگه بلشکر همه			که باشید اورا بجمله رمه