شاهنامه (تصحیح ژول مل)/سرکشی کردن طوس از کیخسرو

by فردوسی

سرشکی کردن طوس از کیخسرو

	یکی کاخ کشواد بد در صطخر			که آزادگانرا بدآن بود فخر
	چو از تخت کاوُس برخاستند			بایوان او رفتن آراستند
	همی رفت گودرز با شهریار			چو آمد بدآن گلشن زرنگار
	باورنگ زرّینش بنشاندند			بشاهی برو آفرین خواندند		۱۲۲۰
	ببستند گردان ایران کمر			جز از طوس نوذر که پیچید سر
	که او بود با کوس و زرّینه کفش			هم او را بدی کاویانی درفش
	از آن کار گودرز شد تیز مغز			پیامی بر او فرستاد نغز
	بدست جهانجوی گیو دلیر			که چنگ یلان داشت و بازوی شیر
	بدو گفت با طوس نوذر بگوی			که هنگام شادی بهانه مجو		۱۲۲۵
	بزرگان و شیران ایران زمین			همه شاه را خواندند آفرین
	چرا سرکشی تو بفرمان دیو			نبینی همی فرّ گیهان خدیو
	اگر سر بپیچی ز فرمان شاه			مرا با تو کین خیزد و رزمگاه
	فرستاده گیوست و پیغام من			بدستوریٔ نامدار انجمن
	بیآید بنزد تو ای پر هنر			مپیچان ز گفتار او هیچ سر		۱۲۳۰
	ز پیش پدر گیو بنمود پشت			دلش پر ز گفتارهای درشت
	بیآمد بطوس سپهبد بگفت			که آن رای تو با خرد نیست جفت
	چو بشنید پاسخ چنین داد طوس			که بر ما نه خوبست کردن فسوس
	بایران پس از رستم پیلتن			سرافراز لشکر منم ز انجمن
	نبیره منوچهر شاه دلیر			که گیتی بتیغ اندر آورد زیر		۱۲۳۵
	منم پور نوذر جهان شهریار			ز تخم فریدون منم یادگار
	همان شیر پرخاشجویم بجنگ			بدرّم دل پیل و چرم پلنگ
	همی بی من آئین و رای آورید			جهانرا بنو کدخدای آورید
	نباشم برین کار همداستان			ز خسرو مزن پیش من داستان
	جهاندار کز تخم افراسیاب			نشانیم بخت اندر آید بخواب		۱۲۴۰
	نخواهیم شاه از نژاد پشنگ			فسیله نه خرّم بود با پلنگ
	تو این رنجها را که بردی برست			که خسرو جوانست و کند اورست
	کسی کو بود شهریار زمین			هنر باید و گوهر و فرّ و دین
	فریبرز فرزند کاوُس شاه			سزاوارتر زو بتخت و کلاه
	بهرسو ز دشمن ندارد نژاد			همش فرّ و برزست همش مهر و داد		۱۲۴۵
	دژم گیو برخاست از پیش اوی			که خام آمدش دانش و کیش اوی
	بدو گفت کای نامور نیم طوس			نباید که پیچی گه زخم کوس
	چو بینی سنانهای گودرزیان			ازین سود جستن سر آرد زیان
	بسی رنج بردیم هر دو بهم			کنون دادی آنرا بباد و بدم
	ترا گر بدی فرّ و رای درست			از البرز شاهی نبایست جست		۱۲۵۰
	از افسر سر تو از آن شد تهی			که نه مغز داری نه رای بهی
	کسی را دهد تخت شاهی خدای			که با فرّ و برزست و با هوش و رای
	بگفتش سخنها ازینسان درشت			بتندی از آنجای بنمود پشت
	بیآمد بگودرز کشواد گفت			که فرّ و خرد نیست با طوس جفت
	دو چشمش تو گوئی نه بیند همی			فریبرز را بر گزیند همی		۱۲۵۵
	بایوان نباشد چو خسرو نکار			نه بر زین زرّین چنو شهریار
	بایران نیآمد چو خسرو سوار			نه بر تخت با طوق و با گوشوار