شاهنامه (تصحیح ژول مل)/رفتن زال رسولی به نزد منوچهر

by فردوسی

رفتن زال رسولی بنزد منوچهر

	نویسنده را پیش بنشاندند			ز هر در سخنها همی راندند
	سر نامه کرد آفرین خدای			کجا بود و باشد همیشه بجای		۱۱۶۰
	ازو هست نیک و بد هست و نیست			همه بندگانیم و ایزد یکیست
	هر آن چیز کو خواست اندر بوش			بر آن است چرخ روان را روش
	خداوند کیوان و خورشید و ماه			ازو آفرین بر منوچهر شاه
	برزم اندرون زهر تریاک سوز			ببزم اندرون ماه گیتی فروز
	گرازنده گرز و کشاینده شهر			ز شادی بهر کس رساننده بهر		۱۱۶۵
	کشنده درفش فریدون بچنگ			کشنده سرافراز جنگی پلنگ
	ز زخم دبوس تو کوه بلند			شود خاک نعل سرافراز سمند
	همان از دل پاک و پاکیزه کیش			به آبشخور آری همی گرگ و میش
	یکی بنده‌ام من رسیده بجای			بدو باره شصت اندر آورده پای
	همی گرد کافور گیرد سرم			چنین داد خورشید و ماه افسرم		۱۱۷۰
	ببستم میان یلی بنده وار			ابا جادوان ساختم کارزار
	عنان پیچ و گرد افگن و گرز دار			چو من کس نه بیند بگیتی سوار
	بشد آب گردان مازندران			چو من دست بردم بگرز گران
	ز من گر نبودی بگیتی نشان			بر آورده گردن ز گردنکشان
	چنان اژدها کو ز رود کشف			برون آمد و کرد گیتی چو کف		۱۱۷۵
	زمین شهر تا شهر بالای او			همان کوه تا کوه پهنای او
	جهانرا ازو بود دل پر هراس			همی داشتندی شب و روز پاس
	هوا پاک دیدم زپرّندگان			همان روی گیتی ز درّندگان
	ز تفّش همی پرّ کرگس بسوخت			زمین زیر زهرش همی بر فروخت
	نهنگ دژم بر کشیدی از آب			همان از هوا تیز پرّان عقاب		۱۱۸۰
	زمین گشت بی مردم و چار پای			چهانی مر او را سپردند جای
	چو دیدم که اندر جهان کس نبود			که با او همی دست یارست سود
	بزور جهاندار یزدان پاک			بیفگندم از دل همه ترس و باک
	میانرا ببستم بنام بلند			نشستم برین پیل پیکر سمند
	بزین اندرون گرزهٔ گاو سر			ببازو کمان و بگردن سپر		۱۱۸۵
	برفتم بسام نهنگ دژم			مرا تیز چنگ و ورا تیز دم
	مرا کرده پدرود هر کس که دید			که بر اژدها گرز خواهم کشید
	رسیدمش دیدم چو کوه بلند			کشان موی سر بر زمین چون کمند
	زبانش بسان درختی سیاه			ز فر باز کرده فگنده براه
	چو دو آبگیرش پر از خون دو چشم			مرا دید غرّید و آمد بخشم		۱۱۹۰
	گمانی چنان بردم ای شهریار			که دارد مگر آتش اندر کنار
	جهان پیش چشمم چو دریا نمود			به ابر سیه بر شده تیره دود
	ز بانگش لرزید روی زمین			ز زهرش زمین شد چو دریای چین
	بَرو بر زدم بانگ بر سان شیر			چنان چون بود کار مرد دلیر
	یکی تیر الماس پیکان خدنگ			بچرخ اندرون راندم بی درنگ		۱۱۹۵
	بسوی زفر کردم این تیر رام			بدآن تا بدوزم زبانش بکام
	چو شد دوخته یک کران از دهانش			بماند از شکفتی ببیرون زبانش
	هم اندر زمان دیگری همچنان			زدم بر دهانش بپیچید از آن
	سهدیگر زدم بر میان زفرش			برآمد همی جوش خون از جگرش
	چو تنگ اندر آورد با من زمین			بر آمیختم این گاو سر گرز کین		۱۲۰۰
	بنیروی یزدان گیهان خدای			برانگیختم پیلتن را ز جای
	زدم بر سرش گرزهٔ گاو چهر			برو کوه بارید گفتی سپهر
	شکستم سرش چون سر ژنده پیل			فرو ریخت رو زهر چون رود نیل
	بزخمی چنان شد که دیگر نخاست			ز مغزش زمین گشت با کوه راست
	کشف رود چون رود زرداب شد			زمین جای آرامش و خواب شد		۱۲۰۵
	همه کوهساران پر از مرد و زن			همی آفرین خواندندی بمن
	جهانی بر آن جنگ نظّاره بود			که آن اژدها سخت پتیاره بود
	مرا سام یک زخم از آن خواندند			جهانی بمن گوهر افشاندند
	چو زو بازگشتم تن روشنم			برهنه شد از نامور جوشنم
	فرو ریخت از باره برگستوان			وز آن زهر بد چندگاهم زیان		۱۲۱۰
	بر آن بوم تا سالیان بر نبود			جز از سوخته خار خاور نبود
	گر از جنگ دیوان بگویمت باز			ز گفتار آن نامه گردد دراز
	چنان و جز آن هرچه بودیم رای			سرانرا سر آوردی زیر پای
	کجا من چمانیدمی بادپای			بپرداختی شیر درّنده جای
	کنون چند سالست تا پشت زین			مرا تختگاهست و اسپم زمین		۱۲۱۵
	همه کرگساران و مازندران			بتو راست کردم بگرز گران
	نکردم زمانی بر و بوم یاد			ترا خواستم نیز پیروز و شاد
	کنون آن برافراخته یال من			همان زخم کوبنده گوپال من
	برآنسان که بود او نماند همی			بر و گردگاهم خماند همی
	کمندم مینداخت از دست شست			زمانه مرا بازگونه ببست		۱۲۲۰
	سپردیم نوبت کنون زال را			که شاید کمربند و گوپال را
	چو من کردم او دشمنان کم کند			هنرهای او دلت خرّم کند
	یکی آرزو دارد اندر نهان			بیآید بخواهد ز شاه جهان
	یکی آرزو کآن بیزدان نکوست			کجا نیکوئی زیر پیمان اوست
	نکردیم بی رای شاه بزرگ			که بنده نباید که باشد سترگ		۱۲۲۵
	همانا که با زال پیمان من			شنیدست شاه جهانبان من
	که با او بکردم میان گروه			چو باز آوریدم از البرز کوه
	که از رای او سر نپیچیم بهیچ			بدین آرزو کرد زی من بسیچ
	بپیش من آمد پر از خون و خاک			همی آمدش زاستخوان چاک چاک
	مرا گفت بردار آمل کنی			سزاتر که آهنگ کابل کنی		۱۲۳۰
	چو پروردهٔ مرغ باشد بکوه			فگنده بدور از میان گروه
	چنان ماه بیند بکابلستان			چو سرو سهی بر سرش گلستان
	چو دیوانه باشد نباشد شکفت			ازو شاه را کین نباید گرفت
	کنون رنج مهرش بجائی رسید			که بخشایش آرد هر آن کش بدید
	ز بس درد کو خورد بر بی گناه			چنان رفت پیمان که بشنید شاه		۱۲۳۵
	کسی کردمش با دل مستمند			چو آید بنزدیک تخت بلند
	همان کن که با مهتری در خورد			ترا خود نیآموخت باید خرد
	بگیتی مرا خود همین است و بس			چه انده گسار و چه فریادرس
	ز سام نریمان بشاه جهان			هزار آفرین باد و هم بر مهان
	چو نامه نبشتند وشد رای راست			ستد زود دستان و بر پای خاست		۱۲۴۰
	بیآمد بزین اندر آورد پای			برآمد خروشیدن کرّنای
	برفتند گردان ابا او براه			دمان و دنان رخ سوی تختگاه
	چو شد زال فرّخ ز کابلستان			ببد سام یک زخم در گلستان