شاهنامه (تصحیح ژول مل)/پادشاهی زوطهماسب

by فردوسی

زو طهماسپ

پادشاهی او پنج سال بود

	شبی زال بنشست هنگام خواب			سخن گفت بسیار از افراسیاب
	هم از رزم زن نامداران خویش			هم از پهلوانان ویاران خویش
	همی گفت هر چند کز پهلوان			بود تخت بیدار وروشن روان
	بباید یکی شاه خسرو نژاد			که دارد گذشته سخنها بیاد
	بکردار کشتیست کار سپاه			همش باد وهم بادبان تخت شاه		۵
	اگر داردی طوس وکستهم فر			سیاهست وگردان بسیار مر
	هر آن نامور کو نباشدش رای			بتخت بزرگی نباشد سزای
	نزیبد بریشان همی تاج وتخت			بباید یکی شاه پیروز بخت
	که باشد بدو فرّهٔ ایزدی			بتابد زگفتار او بخردی
	زتخم فریدون بجستند چند			یکی شاه زیبای تخت بلند		۱۰
	ندیدند جز پور طهماسپ زو			که زور کیان داشت وفرهنگ گو
	بشد قارن وموبد ومرزبان			سپاهی زگردان کنداوران
	یکی مژده بردند نزدیک زو			که تاج فریدون بتو گشت نو
	سپهدار دستان ودیگر سپاه			ترا خواستندی سزاوار شاه
	بروزی همایون زو نیکبخت			بیآمد برآمد بر افراز تخت		۱۵
	بزرگان برو آفرین خواندند			نثار شهی بر وی افشاندند
	بشاهی برو آفرین کرد زال			نشست از بر تخت زو پنج شال
	کهن بود بر سال هشتاد مرد			بداد وبخوبی جهان تازه کرد
	سپه را زراه بدی باز داشت			که با پاک یزدان بدل راز داشت
	گرفتن نیارست وبستن کسی			وزآنپس ندیدند خستن کسی		۲۰
	همان بد که تنگی بد اندر جهان			شده خشک وتشنه گیارا دهان
	نیآمد همی زآسمان آب ونم			همی برکشیدند نان با درم
	دو لشکر بدین گونه بر پنج ماه			برو اندر آورده روی سپاه
	بکردند هر روز جنگ گران			که روز یلان بود ورزم سران
	زتنگی چنان شد که چاره نماند			زلشکر همی پود وتاره نماند		۲۵
	سخن رفت شان یک بیک همزبان			که از ماست بر ما بد آسمان
	زهر دو سپه خاست فریاد وغو			فرستاده آمد بنزدیک زو
	که از بهر ما زین سرای سپنج			نیآمد بجز درد واندوه ورنج
	بیآ تا ببخشیم روی زمین			سرائیم بر یکدگر آفرین
	سر نامداران تهی شد زجنگ			زتنگی نبد روزگار درنگ		۳۰
	برآن بر نهادند یکسر سخن			که در دل ندارند کین کهن
	ببخشند گیتی برسم وبداد			زکار گذشت نیآرند یاد
	زجیحون همی تا سر مرز روم			از آن بخش گیتی به آباد وبوم
	روا رو چنین تا بچین وختن			سپردند شاهی بر آن انجمن
	زمرز کجا رسم خرگاه بود			ازو زال را دست کوتاه بود		۳۵
	وزین روی ترکان نجویند راه			چنین بخش کردند تخت وکلاه
	سوی پارس لشکر برون راند زو			کهن بود ولیکن جهان کرد نو
	سوی زابلستان بشد زال زر			جهانی گرفتند یکسر ببر
	پر از غلغل ورعد شد کوهسار			زمین شد پر از رنگ وبوی ونگار
	جهان چو عروسی رسیده جوان			پر از چشمه وباغ وآب روان		۴۰
	چو مردم ندارد نهاد پلنگ			نگردد زمانه برو تار وتنگ
	مهانرا همه انجمن کرد زو			بدادار بر آفرین خواند نو
	فراخی که از تنگی آمد پدید			جهان آفرین داشت آنرا کلید
	بهر سو یکی جشنگه ساختند			دل از کین ونفرین بپرداختند
	چنین تا برآمد برین پنج سال			نبودند آگه زرنج وبال		۴۵
	زمانه همانا شد از داد سیر			همی خواست که اید بچگال شیر
	چو سال اندر آمد بهشتاد وشش			بپژمرد سالار خورشیدفش
	بشد بخت ایرانیان کندرو			شد آن دادگستر جهاندار زو