شاهنامه (تصحیح ژول مل)/رفتن کنیزگان به دیدار زال زر

by فردوسی

رفتن کنیزگان رودابه بدیدن زال زر

	پرستنده برخاست از پیش اوی			بر آن چاره بیچاره بنهاد روی
	بدیبای رومی بیآراستند			سر زلف بر گل بپیراستند
	برفتند هر پنج تا رودبار			ز هر بوی و رنگی چو خرّم بهار
	مه فروردین و سر سال بود			لب رود لشکرگه زال بود		۵۰۰
	از آن سوی رود آن کنیزان بدند			ز دستان همی داستانها زدند
	همی گل چدند از لب رود بار			رخان چو گلستان و گل در کنار
	بگشتند هر سو همی گل چدند			سراپرده را چون برابر شدند
	نگه کرد دستان ز تخت بلند			بپرسید کین گلپرستان که‌اند
	چنین گفت گوینده با پهلوان			که از کاخ مهراب روشن روان		۵۰۵
	پرستندگانرا سوی گلستان			فرستد همی ماه کابلستان
	چو بشنید دستان دلش بر دمید			ز بس مهر بر جای خود نآرمید
	خرامید با بندهٔ پر شتاب			جهانجوی دستان از آن روی آب
	چو زآنسان پرستندگان دید زال			کمان خواست از ترک و بفراخت یال
	پیاده همی شد ز بهر شکار			خشیشار دید اندر آن رودبار		۵۱۰
	کمان ترک گلرخ بزه بر نهاد			بدست چپ پهلوان در نهاد
	بزد بانگ تا مرغ برخاست زآب			همی تیر انداخت اندر شتاب
	از افراز آورد گردان فرود			چکان خون و شی شد ازو آب رود
	بترک آنگهی گفت از آنسو گذر			بیآور تو آن مرغ افگنده بر
	بکشتی گذر کرد ترک سترک			خرامید نزد پرستنده ترک		۵۱۵
	پرستنده با ریدک ماه روی			سخن گفت از آن پهلو نامجوی
	که این شیر بازو گو پیلتن			چه مردست و شاه کدام انجمن
	که بکشاد از آن گونه تیر از کمان			چه سنجد بپیش اندرش بدگمان
	ندیدیم زیبنده‌تر زین سوار			بتیر و کمان بر چنین کامکار
	پری روی دندان بلب بر نهاد			مکن گفت ازین گونه بر شاه یاد		۵۲۰
	شه نیمروزست فرزند سام			که دستانش خوانند شاهان بنام
	نگردد فلک بر چنو یک سوار			زمنه نبیند چنو نامدار
	پرستنده با ریدک ماه روی			بخندید و گفتش که چونین مگوی
	که ماهیست مهرابرا در سرای			بیک سر ز شاه تو برتر بپای
	ببالای ساجست و همرنگ عاج			یکی ایزدی بر سر از مشک تاج		۵۲۵
	دو نرگس دژم و دو ابرو بخم			ستونست بینی چو سیمین قلم
	دهانش بتنگی دل مستمند			سر زلف چون حلقهٔ پای بند
	دو جادوش پر خواب و پر آب روی			پر از لاله رخسار و چون مشک موی
	نفس را مگر بر لبش راه نیست			چنو در جهان نیز یک ماه نیست
	خرامان ز کابلستان آمدیم			بر شاه زابلستان آمدیم		۵۳۰
	بدین چاره تا آن لب لعل فام			کنیم آشنا با لب پور سام
	سزا باشد و سخت در خور بود			که با زال رودابه همبر بود
	چو بشنید از آن بندگان این پیام			رخش گشت ازین گفتها لعل فام
	چنین گفت با بندگان خوب چهر			که با ماه خوبست رخشنده مهر
	به پیوستگی چون جهان رای کرد			دل هر کسی مهر را جای کرد		۵۳۵
	چو خواهد گسستن نبایدش گفت			ببرّد سبک جفترا او ز جفت
	گسستنش پیدا و بستن نهان			به این و به آن است خوی جهان
	دلاور چو پرهیز جوید ز جفت			بماند به آسانی اندر نهفت
	بدآن تاش دختر نباشد ز بن			بباید شنیدنش نیکی سخن
	چنین گفت مر جفت را باز نرّ			چو بر خایه بنشست و گسترد پرّ		۵۴۰
	کزین خایه گر مایه بیرون کنی			ز پشت پدر خایه بیرون کنی
	ازیشان چو برگشت خندان غلام			بپرسید ازو نامور پور سام
	که با تو چه گفت آن که خندان شدی			گشاده لب و سیم دندان شدی
	بگفت آنچه بشنید با پهلوان			ز شادی دل پهلوان شد جوان
	چنین گفت با ریدک ماه روی			که رو آن پرستندگان را بگوی		۵۴۵
	که از گلستان یکزمان مگذرید			مگر با گل از باغ گوهر برید
	نباید شدن تان سوی کاخ باز			بدآن تا پیامی فرستم براز
	درم خواست با زر و گوهر ز گنج			گرانمایه دیبای هفت رنگ پنج
	بفرمود که این نزد ایشان برید			کسیرا مگوئید و پنهان برید
	برفتند زی ماه رخساره پنج			ابا گرم گفتار و دینار و گنج		۵۵۰
	بدیشان سپردند زرّ و گهر			بنام جهان پهلوان زال زر
	پرستنده با ماه دیدار گفت			که هرگز نماند سخن در نهفت
	مگر آن که باشد میان دو تن			سه تن نا نهانست و چار انجمن
	بگوی ای خردمند پاگیزه رای			سخن گر برازست با من سرای
	پرستنده گفتند با یکدگر			که آمد بدام اندرون شیر نر		۵۵۵
	کنون کام رودابه و کام زال			بجای آمد این بود فرخنده فال
	بیآمد سپه چشم گنجور شاه			که بد اندر آن کار دستور شاه
	سخن هر چه بشنید از آن دلنواز			همی گفت پیش سپهبد براز
	سپهبد خرامید تا گلستان			بنزد کنیزان کابلستان
	پری روی گلرخ بتانِ طراز			برفتند و بردند پیشش نماز		۵۶۰
	سپهبد بپرسید از ایشان سخن			ز بالا و دیدار آن سرو بن
	ز گفتار و دیدار و رای و خرد			بدآن تا که با او چه اندر خورد
	بگوئید با من یکایک سخن			بکژّی نگر نفگنید ایچ بن
	اگر راستی تان بود گفت و گوی			بنزدیک من تان بود آبروی
	وگر هیچ کژّی گمانی برم			بزیر پی پیل تان بسپرم		۵۶۵
	رخ بندگان گشت چون سندروس			بپیش سپهبد زمین داد بوس
	از ایشان یکی بود کهتر بسال			که او بد سخن گوی پر دل بزال
	چنین گفت کز مادر اندر جهان			نزاید کسی در میان مهان
	بدیدار سام و ببالای اوی			بپاکی دل و دانش و رای اوی
	و گر کس چو تو ای سوار دلیر			بدین برز بالا و بازوی شیر		۵۷۰
	سهدیگر چو رودابهٔ خوب روی			یکی سرو سیمین با رنگ و بوی
	ز سر تا بپایش گلست و سمن			بسرو سهی بر سهیل یمن
	همی می‌چکد گوئی از روی او			عبیرست گوئی همه موی او
	از آن گنبد سیم سر بر زمین			فرو هشته بر گل کمند کمین
	بمشک و بعنبر سرش بافته			بیاقوت و گوهر تنش تافته		۵۷۵
	سر زلف و جعدش چو مشکین زره			فگندست گوئی کره بر کره
	بت آرای چون او نبینی بچین			برو ماه و پروین کنند آفرین
	سپهبد پرستنده را گفت گرم			سخنهای شیرین به آواز نرم
	که اکنون چه چارست با من بگوی			یکی راه جستن بنزدیک اوی
	که ما را دل و جان پر از مهر اوست			همه آرزو دیدن چهر اوست		۵۸۰
	پرستنده گفتا چو فرمان دهی			بتازیم تا کاخ سرو سهی
	ز فرخنده رای جهان پهلوان			ز دیدار و گفتار و روشن روان
	فریبیم و گوئیم هرگونه چیز			میان اندرون نیست واژونه نیز
	سر مشکبویش بدام آوریم			لبش زیر لب پور سام آوریم
	خرامد مگر پهلوان با کمند			بنزدیک ایوان و کاخ بلند		۵۸۵
	کند حلقه در گردن کنگره			شود شیر شاد از شکار بره
	ببین آنگهی تا خوش آید ترا			بدین گفته رامش فزاید ترا