میکردند ولی مجازات دزدی سخت بود دزد را در محبس و در کند و زنجیر نگاه میداشتند و بعد از اقرار او در حضور قاضی بدار میآویختند کور کردن (کشیدن میل بچشم) و امثال آن معمول بود خصوصاً نسبت به شاهزادگانی که یاغی میشدند بریدن گوش یا بینی و مصلوب نمودن و سنگسار کردن نیز معمول بوده چنانکه مانی را مصلوب نموده بعد پوستش را کندند. شاپور دوم یک قسم مجازاتی نسبت بیک سردار ترسو که از جنگ فرار کرده بود مجری داشت که گویا سابقه نداشته توضیح آنکه به سردار مزبور آنقدر خون گاو نر خوراند که باعث هلاکت او شد مجازاتهائی که به تبعۀ مسیحی ایران در مورد ارتکاب آنها بجنایات داده میشد خیلی سخت بود و جهت آنهم این است که ایرانیهای آن زمان مسیحیها را هم مذهب و دوست رومیها میدانستند و نیز اشخاصی که مذهب مانی و مزدک را قبول نموده بودند سخت مجازات میشدند کلمان هوار راجع به مجازاتهای ایران قدیم مینویسد: اگرچه مجازاتهای ایرانی خیلی سخت و بعضی دور از حس انسانیت بود و لیکن ایرانیها چیزی به آنچه آسوریها و بابلیها قبل از آنها میکردند و خلفای بنی امیه و عباسی بعد از آنها کردند نیفزودند و رومیها هم مجازاتهائی که میدادند شبیه مجازاتهای آنها بود این نوع مجازاتها در اروپا هم معمول بود و فقط از اواخر قرن هیجدهم از شدت آنها کاست در موردی که تردید در مقصر بودن متهم حاصل میشد گاهی بوسائل موهوم (وریه) متشبت میشدند مثلاً متهم را وامیداشتند از میان دو آتش بگذرد و اگر سالم بیرون میآمد بیتقصیرش میدانستند گاهی این نوع امتحانات به ترتیبات دیگری میشد یکی از خصائص مجازاتهای زمان ساسانی بهطوریکه مینویسند این بوده که مجازات جانی از خود او به خانواده او سرایت میکرده است مثل اینکه تمام خانواده بایستی ضامن همدیگر بوده همگی مسئول باشند این ترتیب در مراحل اولیه تمدن بشر در همه جا بوده و لیکن وجود چنین ترتیبی در زمان ساسانیان خیلی غریب بنظر میآید و
برگه:Tarikh-e Iran-e Bastan.pdf/۲۹۱۱
ظاهر