ولی در اواسط دوره رو بانحطاط رفته و در اواخر آن خراب است و خواندنش مشکل. جهت را از اینجا میدانند، که در اوایل دورۀ پارتی ضرّاب‌خانه‌ها فقط در پارت بالاخص، یعنی در مستملکات دولت سلوکیها بوده و استادان یونانی در ضرّاب‌خانه‌ها کار کرده‌اند، ولی در زمان مهرداد اوّل دولت پارت وسعت یافته شامل پارس و ماد و خوزستان و بابل و غیره شد و چون می‌بایست ضرّاب‌خانه‌های جدید بنا شود، این نوع مؤسسات در هر مملکتی ایجاد گردید. بعد، چون استادان از قوم یونانی نبودند و زبان یونانی را نمی‌دانستند، از سکّه‌های یونانی تقلید می‌کردند و به‌عبارت‌دیگر صورت نوشته‌ها را می‌ساختند. این قسم نوشته‌ها را محقّقین مسکوکات لژاند بربری می‌نامند[۱].
در ابتداء و اواسط دورۀ پارتی نوشته‌ها منحصراً بزبان و خطّ یونانی نقش شده، ولی از مهرداد چهارم ببعد بزبان و خط آرامی نیز.
سکّه‌ها از ۳۷ ق. م. تاریخ دارد (گوت‌شمید، تاریخ ایران الخ، صفحه ۱۷۱) و تاریخ را مثل سکّه‌های سلوکی با حروف الفبای یونانی معلوم داشته‌اند، مانند جداول ابوریحان بیرونی، که عدّه سنین سلطنت شاهان اشکانی را بحساب حروف ابجد می‌نماید.
امّا اینکه تاریخ یا چنانکه اکنون گویند تقویم دولت پارت چگونه بوده، در این باب پائین‌تر (صفحۀ ۲۶۸۳) صحبت خواهد شد. خلاصه آنکه دو تقویم داشته‌اند، پارتی و سلوکی، مبدأ اوّلی تأسیس دولت پارت یا ابتدای سلطنت تیرداد اوّل است، که با ۲۴۷ ق. م مطابقت دارد و مبدأ دوّمی تأسیس دولت سلوکی یا ۳۱۲ ق. م.
بر سکّه‌ها علاوه بر نوشته‌هائی بزبان یونانی و گاهی به آرامی بعضی صورتها و علامات نیز نقش شده، که ذکر می‌کنیم: به پشت بعض سکّه‌ها صورت اشک اوّل ارشک است، که بر سنگی مخروطی شکل نشسته کمانی بدست دارد. ارشک بر بعض سکّه‌ها عقاب و عصای سلطنت بدست گرفته (سنگ مخروطی شکل تقلیدی است از یونانیها،
- ↑ Legendes barbares.
