و خواهرش بر همه امتیاز دارند: یکی خانواده قارن پهلو است، دیگری خانواده سورن پهلو و سوّمی خانواده اسپهبذپهلو. گویند، که سنگرگوار (مبلّغ و مروّج مذهب مسیح در ارمنستان. م.) از نژاد سورن پهلو است و قمساریان از نژاد قارن پهلو. پائینتر ما از اوضاع و احوال آمدن آنها به ارمنستان صحبت خواهیم داشت. در اینجا ما اسامی آنها را در ردیف اسم آرداشس ذکر کردیم، تا تو بدانی، که در عروق این خانوادههای بزرگ خون وال ارشک، یعنی برادر ارشک بزرگ جاری است.
چنین است مفاد فصل ۲۸ نوشتههای لروبنا و باید گفت خبری را، که راجع به خانوادههای پارتی و اشکانی ذکر کرده، صحیح است. این خانوادهها را مورّخین و نویسندگان دیگر هم ذکر کردهاند (موسیخورن، کتاب ۲، بند ۲۸-سن- مارتن، قطعهای از تاریخ اشکانیان، جلد ۲، صفحۀ ۳۷۰)[۱]. ممکن است برای خواننده این سؤال پیش آید، که چگونه پارت پهلو شده است. شرح این تغییر را در حاشیه صفحۀ ۲۱۸۴ ذکر کردهایم، بدانجا رجوع شود. بنابراین پهلو، یعنی پارت و پهلوان، یعنی منسوب به پارت. الف و نون علامت نسبت است، نه صیغه جمع و نظایر آن در فارسی زیاد است.
تصوّر بعضی، که الف و نون در پارسی همیشه علامت صیغه جمع است، اشتباه میباشد، در زبان کنونی ما چه بسا کلماتی، که به الف و نون منتهی میشود، ولی صیغه جمع نیست، بل نسبت را میرساند، مانند صبحگاهان، یعنی منسوب بصبح یا وقت صبح و بامدادان، یعنی منسوب به بامداد یا هنگام بامداد، نه صبحگاهها یا بامدادها و نیز مازندران، یعنی منسوب به مازندر، گیلان-منسوب به گل، که مردمی بودند، چنانکه بیاید، توران منسوب به تور و غیره و غیره.
در خاتمه باید گفت، که ارشاویر نویسندۀ ارمنی لروبنا را فرهاد چهارم تاریخ میدانند. بعد، لروبنا از وقایع دیگر سلطنت آبگار پادشاه خسرون و نامۀ او
- ↑ Saint Martin. Fragment d'une histoire des Arsacides t. II p, ۳۷۰
