شاه عبّاس بزرگ از کردستان کوچانیده به عدّه ۱۵ هزار نفر در اینجا نشاند، تا جلو تاختوتازهای اوزبک و تاتار را بگیرند. معلوم است، که بعدها عدّه نفوس آنها بیشتر شد و اکنون بیشتر اکراد بین وادی مشهد و کویر خوارزم سکنی دارند.
پارت اصلی، چنانکه از نوشتههای جغرافیّون و مورّخین قدیم دیده میشود، همین کوهستان و جلگهها بوده، که توصیف شد. اینجاها قنوات زیاد احداث شده و در بعضی جاها رشته چاهها تا نیم فرسنگ از کوهها امتداد دارد. آثار محلها نشان میدهد، که اینجاها در عهد قدیم آبادتر بوده و زراعت و فلاحت حاصلهای وافرتری به برزگر میداده. زیادی است گفته شود، که این جلگههای حاصلخیز نسبت به کویرهای خوارزم و لوت چقدر امتیاز داشته و بیجهت نبوده، که سیل مردمان صحراگرد شمالی باین صفحات جاری بوده. این صفحات از حیث درختان میوه گوناگون غنی است و از معدنیّات مس و سرب و آهن و نمک و فیروزه زیاد دارد، ولی جای حیرت است که اسم فیروزه در کتب قدما برده نشده است. آبوهوای این صفحات معتدل است. اگرچه ژوستن گوید سخت است، ولی از اطّلاعات کنونی این نتیجه حاصل میشود، که زمستان از آبان تا فروردین امتداد دارد و سرما در شب شش یا هفت درجه (صددرجهای) از صفر پائینتر نمیآید، و حال آنکه در روز میزان الحراره ۲۰-۲۵ درجه بالای صفر نشان میدهد. تابستان بعکس، خیلی گرم است، بخصوص در جاهائی، که دامنه کوهها بطرف کویرها امتداد دارد. در اینجاها بادهای خستهکننده و مضرّ از طرف کویر میوزد و در بعضی مواقع اثرات این بادها قابل تحمّل نیست، ولی در کوهستانها گرمای تابستان ملایم و معتدل است.
این است بطور اجمال نتیجه نظری به جغرافیای پارت قدیم. اکنون باید دید، که ممالک مجاور پارت کدام بودند. پارت را این صفحات محدود میساخته:
از طرف شمال خوارزم و مرو. از سمت مشرق هرات. از طرف جنوب زرنگ (سیستان) و ساگارتی (در کتیبه داریوش اساگارتیی) و از سمت مغرب گرگان
