نظامی (مخزن الاسرار)/هر نفس این پرده چابک رقیب

by نظامی

هر نفس این پرده چابک رقیببازین از پرده برآرد غریب نطع پر از زخمه و رقاص نهبحر پر از گوهر و غواص نه از درم و دولت و از تاج و تیغنیست دریغ ار تو نخواهی دریغ گر رسدت دل به دم جبرئیلنیست قضا ممسک و قدرت بخیل زان بنه چندانکه بری دیگرستدخل وی از خرج تو افزون‌ترست پای درین ره نه و رفتار بینحلقه این در زن و گفتار بین سنگش یاقوت و گیا کیمیاستگر نشناسی تو غرامت کراست دست تصرف قلم اینجا شکستکین همه اسرار درین پرده هست هردم از این باغ بری میرسدنغزتر از نغزتری میرسد رشته جانها که درین گوهرستمرسله از مرسله زیباترست راه روان کز پس یکدیگرندطایفه از طایفه زیرک‌ترند عقل شرف جز به معانی ندادقدر به پیری و جوانی نداد سنگ شنیدم که چو گردد کهنلعل شود مختلفست این سخن هرچه کهن‌تر بترند این گروههیچ نه جز بانگ چو بانوی کوه آنکه ترا دیده بود شیرخوارشیر تو زهریش بود ناگوار در کهن انصاف توان کم بودپیر هواخواه جوان کم بود گل که نو آمد همه راحت دروستخار کهن شد که جراحت دروست از نوی انگور بود توتیاوز کهنی مار شود اژدها عقل که شد کاسه سر جای اومغز کهن نیست پذیرای او آنکه رصد نامه اختر گرفتحکم ز تقویم کهن برگرفت پیر سگانی که چو شیر ابخرندگرگ صفت ناف غزالان درند گر کنم اندیشه ز گرگان پیریوسفیم بین و به من برمگیر زخم تنک زخمه پیران خوشستآب جوانی چه کنم کاتشست گرچه جوانی همه فرزانگیستهم نه یکی شاخ ز دیوانگیست؟ یاسمنی چند که بیدی کننددعوی هندو به سپیدی کنند منکه چو گل گنج فشانی کنمدعوی پیری به جوانی کنم خود منشی کار خلق کردنستخصمی خود یاری حق کردنست آن مه نو را که تو دیدی هلالبدر نهش نام چو گیرد کمال نخل چو بر پایه بالا رسددست چنان کش که به خرما رسد دانه که طرحست فرا گوشه‌ایدانه مخوانش چو شود خوشه‌ای حوضه که دریا شود از آب جویتا بهمان چشم نبینی دروی شب چو ببست آنهمه چشم از سحرروز درو دید به چشمی دگر دشمنی دانا که پی جان بودبهتر از آن دوست که نادان بود نی منگر کز چه گیا میرسددر شکرش بین که کجا میرسد دل به هنر ده نه به دعوی پرستصید هنر باش به هرجا که هست آب صدف گرچه فراوان بوددر ز یکی قطره باران بود بسکه بباید دل و جان تافتنتا گهری تاج نشان یافتن هر علمی را که قضا نو کندحفظ تو باید که روا رو کند بر نشکستند هنوز این رباطدر ننوشتند هنوز این بساط محتسب صنع مشو زینهارتا نخوری دره ابلیس‌وار هرکه نه بر حکم وی اقرار کردچرخ سرش در سر انکار کرد