ناصرالدوله والدین السلطان بن السلطان بن السلطان و الخاقان بن الخاقان بن الخاقان ناصرالدینشاه قاجار خلداللّه ملکه به نحوی به رشتهٔ تحریر میکشد که انشاءاللّه تعالی خوانندگان را بهجت افزاید و مطالعه نمایندگان را از حوادث زمان آگاهی حاصل آید و چون عدد لفظ [تاریخ] نو مصادف با سال اختتام این کتاب آمد مسمی به تاریخ نو گردید.
ذکر سنهٔ هزار و دویست و چهل هجری که یک قرن از سلطنت خاقان مغفور فتحعلیشاه قاجار منقضی شده بود و ما بعدها
چون مملکت ایران به فرّ دولت پادشاه جهان محل امن و امان شد همسایگان قویدست از قوّت بازوی این دولت ابدمدّت در سرحدّات گوشمال کلی یافته و از تطاول لشکرها که به دستیاری اشبال خلافت آماده و مستعد شده بود آرام گرفتند از آن جمله دولت علیهٔ روم بود که در سنوات سابقه در سرحد ارزنة الرّوم و بغداد به سرداری چپان اوغلی با صد هزار لشکر سواره و پیاده و پنجاه عراده توپ به طرف سرحدات خوی روان شده تاب صدمات لشکر منصور خاقان مغفور را نیاورده شکست کلی از نایبالسلطنهٔ مرحوم یافته و به مرحلهٔ ادبار شتافت و از طرف بغداد نیز داود پاشا که حاکم بغداد بود سلیمان پاشای کهیا را با بیست هزار سوار روانهٔ طرف کرمانشاهان نموده از صدمات لشکر خاقانی به دست شاهزادهٔ مرحوم محمدمیرزا حاکم کرمانشاهان شکست فاحش خورد و سلیمان پاشا گرفتار و مغلول روانهٔ دربار خاقان شد و همچنین فتیخان افغان که از طرف قندهار و کابل با پنجاه هزار سوار به هرات آمده و روانهٔ مملکت خراسان بود به سرداری ذو الفقارخان سمنانی که در ظل رایت شجاعالسلطنه حسن علیمیرزا از طرف پادشاه مأمور شده بود در مابین تربت و هرات بین الجانبین مصاف عظیم دست داده گلولهٔ تفنگ به دهان فتیخان خورده روانهٔ دیار عدم و مقتول آمد، همچنین از طرف گرگان و اترک شخصی که خود را حضرت ایشان لقب داده و ادعای کرامات و معجزات مینمود با سی چهل هزار سوار روانهٔ استرآباد و از بخت مساعد پادشاهی به سعی و اهتمام شاهزاده محمد قلیمیرزا ملقب به ملکآرا منکوب و مغلول بل مقتول شد.
