پرش به محتوا

برگه:Tarikh-e Iran-e Bastan.pdf/۲۷۳۴

از ویکی‌نبشته
این برگ نمونه‌خوانی شده ولی هنوز هم‌سنجی نشده‌است.

که بمعنی طلائی است، چنانکه در یک هخامنشی هم بهمین معنی است. آئوریهای روم و بیزانس مختلف بود، گاهی ۴۰ و گاهی ۷۲ آئوری را معادل یک لیبرای[۱] طلا می‌دانستند و لیبرای طلا ۳۲۸ گرام یا تقریباً ۶۵ مثقال وزن داشته، بنابراین وزن آئوری از چهار گرام و نیم تا ۸ گرام و دو عشر بوده و وقتی که ۴ گرام و نیم یا تقریباً یک مثقال وزن داشت ۲۵ دینار رومی محسوب می‌شد. علاوه بر تجارت غرامتی، که اردوان پنجم از رومیها گرفت باعث ورود طلای زیاد به ایران گردید، ولی ساسانیان بیش از اشکانیان از آن استفاده کردند. اشکانیان عنوانی هم از رومیها اتّخاذ کردند و آن لفظ اوتوکرات[۲] بود، که بمعنی حاکم مطلق است (یعنی پادشاهی، که حکومتش محدود نیست). اتّخاذ این عنوان در دولت پارت با آنچه، که راجع بترتیبات سلطنتی گفته شده است، صوری بنظر می‌آید، زیرا با بودن مجلس مهستان پادشاه پارت حکومت مطلقه نداشته.

تاریخ (تقویم)

تقویم شاهان اشکانی دو ترتیب داشت: ترتیب سلوکی و پارتی. مبدأ تاریخ اوّلی از ۳۱۲ ق م. یا از ابتدای تأسیس دولت سلوکی بود. سال موافق این تقویم قمری است، یعنی دارای دوازده ماه است و چون با سال شمسی مطابقت ندارد، هر سه سال عدّه ماه‌ها را بجای دوازده سیزده حساب می‌کردند، تا با سال شمسی مساوی گردد، معلوم است، که تقویم سلوکی تقلید از تقویم یونانی و مقدونی است، که نیز سالش سال قمری است. مبدأ تاریخ پارتی ابتدای سلطنت تیرداد اوّل یا ۲۴۷ ق. م است. سالها شمسی است و اسامی دوازده ماه همان اسامی اوستائی است، که اکنون نیز معمول است. فروردین، اردی‌بهشت، الخ. بر سکّه‌ها هردو تاریخ ذکر می‌شد، ولی در میان مردم تنها تاریخ پارتی رواج داشت. لوحه‌هائی در بابل یافته‌اند، که متعلّق به دورۀ اشکانی است و فقط تاریخ پارتی دارد و چون اسم خردادماه (هئوروتات) در لوحه‌ای ذکر شده معلوم است، که ماهها همان نامهای اوستائی بوده. در اینجا سؤالی طرح می‌شود، که سالهای شمسی پارتی را چگونه کبیسه می‌کرده‌اند؟زیرا مسلّم، است که سالهای


  1. Libra.
  2. Autocrate.