و چنانکه موسیخورن گوید (همان کتاب ۲، فصل ۲۶) این شهر را تزیین کرد، از این جهت بعضی بنای این شهر را برخلاف حقیقت باین آبگار نسبت دادهاند.
ارامنه گویند، که آبگار پادشاهی خردمند بوده و صفاتی خوب داشته.
ذکر مسافرت او به ایران برای رفع منازعهای، که بین اشکانیان ایران رویداده بود، بالاتر از قول نویسندگان ارمنستان گذشت. آرداشس ارامنه با اردوان نام اشکانی ایران مطابقت میکند و از حکایت ارمنی چنان مستفاد میگردد، که آبگار هم از خانواده اشکانی بوده و برای اصلاح امور داخلی اشکانیان ایرانی به ایران مسافرت کرده. از اینجا باید استنباط کرد، که آبگار از خانواده ماآنو سافلول نبوده و از زمان آرشام آبگارها از خانواده اشکانیانند.
نویسندگان کلیسائی گویند، که آبگار پادشاه خسرون معاصر مسیح ع بود، او بمرضی علاجناپذیر مبتلا گردید و توسط آنانیاس[۱] یکی از پیروان مسیح نامهای برای او ارسال داشت. عیسی ع شخصی را تادّه[۲] نام نزد وی فرستاد و آبگار و مرضای دیگر از او شفا یافتند. این خبر از اوسویوس نویسندۀ کلیسائی است و نویسندگان دیگر کلیسائی نیز بعدها آن را ذکر کردهاند، ولی اکنون عموماً این خبر را صحیح نمیدانند. بعض نویسندگان کلیسائی نوشتهاند، که جواب مسیح ع به نامه آبگار و صورت عیسی ع مدّتها در ادس بوده و، این اشیاء را در سلطنت لکاپن[۳] (در حدود ۹۲۰ م.) به قسطنطنیه نقل کردند، تا زمان امپراطور میشل پافلاگونی[۴] در آن شهر بود و پس از آن مفقود گردید.- موسیخورن گوید (کتاب ۲، فصل ۲۹)، که جواب نامه آبگار را طوماس[۵] نامی از حواریّون عیسی نوشت. ترجمه ارمنی نامه عیسی با ترجمه یونانی روایت اوسویوس مغایرت کلّی ندارد و از اینجا باید استنباط کرد، که هردو ترجمه یک اصل بوده، که بمسیح ع نسبت میدادهاند. موسیخورن گوید، که آبگار ۳۸ سال سلطنت کرد و بدست تادّه حواری عیسی، که او را شفا داد، دین مسیح را