امّا وقایع پارت را قبل از ۶۹ ق م دو کس شرح داده، یکی ژوستن است، که کتابهای تروگ پومپه را خلاصه کرده (صفحۀ ۸۷ این تألیف) و دیگری پلوتارک (صفحۀ ۸۴). کتابهای اوّلی به سنه ۹ ق. م خاتمه می‌یابد، ولی بواسطه بی‌مراقبتی ژوستن یا تروگ پومپه وقایع قسمتی از ۹۴ تا ۵۵ ق. م ذکر نشده.
نویسنده دیگر، یعنی پلوتارک جنگهای کراسّوس و آنتونیوس را با اشکانیان شرح می‌دهد. راست است، که با وجود نوشته‌های این مورّخین و نویسندگان دیگر، تاریخ پارت باز کاملاً روشن نیست و به زمانهائی می‌رسیم، که نوشته‌های راجعه بآن گم شده است، مثلاً زمانها بین ۹۴ و ۶۹ ق. م و نیز بخش‌هائی بین ۷۲ و ۲۲۷ م.
ولی منبع مهمّ دیگری، که موجود است، یعنی مسکوکات اشکانی، خصوصاً از سنه ۳۷ ق. م، که سکّه‌ها دارای تاریخ شده است، کمک گران‌بهائی بمحقّق می‌کند و تحقیقات در جاهائی، که در دوره پارتی جزء دولت هند و سکائی بوده، نیز تا اندازه‌ای تاریخ این دوره را روشن می‌سازد و بالاخره باید بیفزائیم، که علاوه بر دو منبعی، که ذکر شد، یعنی نوشته‌های مورّخین و نویسندگان غربی و مسکوکات اشکانی، باید سرچشمه ارمنی را هم در نظر گرفت. مورّخین و نویسندگان ارمنستان کتبی از خود باقی گذاشته‌اند، که برای تاریخ دولت پارت بی‌فایده نیست. راست است، که این کتب را از حیث اهمیّت و اعتبار نمی‌توان در ردیف کتب یونانی و رومی گذارد، ولی از این حیث، که ارمنستان، یعنی مملکتی، که باعث آن همه منازعات و جنگ‌ها بین پارتی‌ها و رومیها بود، چه نظری به ایران پارتی داشت و چگونه ارامنه طرفدار و حامی سلسله اشکانی بودند، از نوشته‌های نویسندگان آن بیشتر روشن است.
چون از آنچه در باب سرچشمه‌های تاریخ پارت گفته شد، باین نتیجه می‌رسیم، که منبع مهمّ باز همان کتب نویسندگان یونانی و رومی است، باید آنها را باختصار شناساند، تا معلوم باشد، اینها کی‌ها بوده‌اند، در چه زمان می‌زیسته‌اند و چه نوشته‌اند. بعض این نوع مورّخین و نویسندگان را، که اطّلاعاتی راجع
