پرش به محتوا

برگه:Tarikh-e Iran-e Bastan.pdf/۱۷۲۵

از ویکی‌نبشته
این برگ هم‌سنجی شده‌است.

این قوم پاراپامیزاد[۱] نام داشت و وحشی‌ترین مردم این صفحات بشمار می‌رفت، توضیح آنکه سختی آب‌وهوا اخلاق آنها را خشن کرده بود. بعد مورّخ مزبور صفحۀ پاراپامیز را چنین وصف کرده (کتاب ۷، بند ۳): حدود این صفحه از طرف شمال منطقه منجمد بود، از سمت مغرب باختر و از طرف جنوب دریای هند. این مردم کلبه‌هاشان را از خشت بنا می‌کردند و، چون درخت در اینجاها نیست، سقف را هم از خشت می‌ساختند. درب کلبه‌ها در پائین وسیع است و هر قدر بالا می‌رود، تنگ‌تر شده بر وزنه‌هایی منتهی می‌گردد، که از آن روشنائی بدرون کلبه می‌افتد. عادت آنها چنین است: درختان کمی که دارند و نیز درخت تاک را زیر خاک می‌کنند و درخت‌ها، پس از آب شدن برف و یخ، نموّ کرده خود را به هوا و آفتاب می‌رساند. قطر برف و یخ بقدری است، که در اینجا نه حیوانات وحشی می‌توان یافت و نه پرنده‌ای. آسمانی، که آن را سایه پوشیده و روشنائی روز در آن دیده نمی‌شود، بقدری تاریک است، که انسان چیزهای نزدیک را هم نمی‌بیند.

از این توصیف باید استنباط کرد، که مقصود مورّخ مذکور جبال هندوکه بوده.

امّا اینکه کنت‌کورث گوید، این مملکت از طرف شمال با منطقۀ منجمد و از سمت جنوب تا دریای هند ممتدّ است، یقینا از اشتباه جغرافیائی است، یا اینکه او فلات پامیر و کوههای هیمالایا را منطقۀ منجمد می‌دانسته. توصیف آسمان این صفحه هم اغراق‌آمیز است یا شاید در زمستان چنین باشد. به هرحال از این نوع وصف‌ها معلوم است، که قضیّۀ رفتن اسکندر پسر فیلیپ بظلمات ناشی از همین نوع تصوّرات جغرافیائی بوده.

دیودور سی‌سی‌لی در باب این صفحات چنین گوید (کتاب ۱۷، بند ۸۲):

«پاراپامیزاد زیر دبّ اکبر و دبّ اصغر است، اهالی درختان را زیر خاک می‌کنند، تا از سرما تلف نشود و در بهار خاک را برمی‌گیرند. در اینجا جانور یا پرنده‌ای نیست». 

اسکندر، با وجود سختی آب‌وهوای این مملکت، بدرون آن راند و قشون


  1. ↑ Parapamisades.