بر مشرق قدیم خاتمه یافته دورۀ دیگری شروع گردید، که باید آن را «مقدونی و یونانی» نامید. چون تاریخ ایران در این دوره موضوع کتاب دیگری است، شمهای از اوضاع تمدّنی ایران در دورۀ هخامنشی ذکر کرده باین کتاب خاتمه میدهیم. بنا بر آنچه گفته شد، معلوم است، که سلطنت دودمان هخامنش از خروج کوروش بزرگ بر آخرین شاه ماد تا فوت داریوش سوّم دویست و بیست سال امتداد داشت، ولی اگر سلطنت این دودمان را در پارس قبل از قیام کوروش بزرگ نیز در نظر گیریم، مدّت سلطنت آن تقریباً چهارصد سال بود (به صفحۀ ۲۳۱ رجوع شود).
خانوادۀ داریوش
خانوادۀ مزبور موافق اطلاعاتی که بما رسیده، عبارت از این اشخاص بود: مادر داریوش سیسیگامبیس [۱]نام داشت و او دختر استان [۲]و نوۀ داریوش دوّم بود. زنان داریوش اینها بودند: ۱-استاتیرا خواهر او. ۲-خواهر فرناک نامی که اسمش معلوم نیست. ۳-آباندخت. عدّۀ اولاد داریوش معلوم نیست، ولی چنانکه از تاریخ دیده میشود، داریوش دو پسر و سه دختر داشت. پسران: ۱- آریبرزن. ۲-اخس. دختران: ۱-استاتیرا که زن اسکندر شد.
۲-دریپهتیس،[۳] زن هفستیون سردار محبوب اسکندر. ۳-دختری که اسمش معلوم نیست و زن مهرداد نامی بود. برادر داریوش اگزاثر [۴]نام داشت و دختر او موسومه به آماستریس دو شوهر کرد: به کراتر [۵]سردار اسکندر و به دیونیس هراکله [۶]، چنانکه بیاید. خواهران داریوش اینها بودند: ۱-استاتیرا که زن او بود. ۲- عیال ارتهباذ، که اسمش معلوم نیست (یوستی، نامهای ایرانی، صفحۀ ۳۹۸-۳۹۹).