در اطراف آن بود، که هریک عصایی در دست داشتند. در این گنبد، بفرمان دشمن خدا (یعنی خسرو) آلاتی تعبیه کرده بودند، که قطراتی چون باران فرومیریخت و آوایی رعدآسا بگوش میرسانید». عجب این است، که قصه تخت طاقدیس در کتابی بدست آمده است، که هیچکس باور نمیکرد در آن باشد، یعنی تاریخ عمومی ساکسون[۱]و رای هرتسفلد این است، که طاقدیس تختی مثل سایر تختها نبوده، بلکه ساعتی بزرگ بوده است، شبیه ساعت غزه[۲]، که دیلس[۳]آن را مورد تحقیق قرار داده است، و میان طاقدیس و ساعت غزه، از حیث زمان و مکان چندان فاصله نبوده است. باری طاقدیس، مثل تختهای سلاطین مشرق، عبارت بوده است از سکویی در زیر و سقفی شبیه تخت بر فراز آن، و در این سقف تصویر پادشاه، و خورشید، و ماه منقوش بوده است. هرتسفلد نمونه این قسمت از تخت طاقدیس را در یکی از مصنوعات آن عهد یافته است، و آن جام نقره کلیمو محفوظ در موزه ارمیتاژ لنینگراد است[۴]. حجاران گنداره و نقاشان غارهای ترکستان چین کاملا با سرمشق اراده ماه و خورشید آشنا بودهاند. همچنین در یکی از مهرهای عهد ساسانی و بعضی قطعات منسوجه، که تقلید پارچههای ساسانی است، نظایر این صورتها دیده میشود. باری صورت طاقدیس در جام مذکور نقش شده است، با این تفاوت که سکو و تخت را شبیه ارابه ساختهاند، که چهار گاو آن را
- ↑ Sachsische Weltchranik
- ↑ Caza
- ↑ H. Diels تحت عنوان «تحقیق در باب ساعت غزه. که پروکوپیوس آن را وصف کرده است» Ueber-dievon Prokop besehrikbene Kunstuhrvon, Gaza گزارش آکادمی پروس ۱۹۱۷. فرض هرتسفلد را ساکسل Saxl و کامپرس Kampers مورد تردید قرار دادهاند. (ر ک. Kampers,Vom Werdegang der a bendland Kaisermystik لیپزیگ و برلن ۱۹۲۴، ص ۴۰، یادداشت ۱).
- ↑ نگاه کنید شکل ۸ ص ۱۹۹.