پرش به محتوا

برگه:IranDarZamanSasanian.pdf/۶۰۸

از ویکی‌نبشته
این برگ هم‌سنجی شده‌است.

در اطراف آن بود، که هریک عصایی در دست داشتند. در این گنبد، بفرمان دشمن خدا (یعنی خسرو) آلاتی تعبیه کرده بودند، که قطراتی چون باران فرومی‌ریخت و آوایی رعدآسا بگوش می‌رسانید». عجب این است، که قصه تخت طاقدیس در کتابی بدست آمده است، که هیچ‌کس باور نمی‌کرد در آن باشد، یعنی تاریخ عمومی ساکسون[۱]و رای هرتسفلد این است، که طاقدیس تختی مثل سایر تختها نبوده، بلکه ساعتی بزرگ بوده است، شبیه ساعت غزه[۲]، که دیلس[۳]آن را مورد تحقیق قرار داده است، و میان طاقدیس و ساعت غزه، از حیث زمان و مکان چندان فاصله نبوده است. باری طاقدیس، مثل تختهای سلاطین مشرق، عبارت بوده است از سکویی در زیر و سقفی شبیه تخت بر فراز آن، و در این سقف تصویر پادشاه، و خورشید، و ماه منقوش بوده است. هرتسفلد نمونه این قسمت از تخت طاقدیس را در یکی از مصنوعات آن عهد یافته است، و آن جام نقره کلیمو محفوظ در موزه ارمیتاژ لنین‌گراد است[۴]. حجاران گنداره و نقاشان غارهای ترکستان چین کاملا با سرمشق اراده ماه و خورشید آشنا بوده‌اند. همچنین در یکی از مهرهای عهد ساسانی و بعضی قطعات منسوجه، که تقلید پارچه‌های ساسانی است، نظایر این صورتها دیده می‌شود. باری صورت طاقدیس در جام مذکور نقش شده است، با این تفاوت که سکو و تخت را شبیه ارابه ساخته‌اند، که چهار گاو آن را


  1. Sachsische Weltchranik
  2. Caza
  3. H. Diels تحت عنوان «تحقیق در باب ساعت غزه. که پروکوپیوس آن را وصف کرده است» Ueber-dievon Prokop besehrikbene Kunstuhrvon, Gaza گزارش آکادمی پروس ۱۹۱۷. فرض هرتسفلد را ساکسل Saxl و کامپرس Kampers مورد تردید قرار داده‌اند. (ر ک. Kampers,Vom Werdegang der a bendland Kaisermystik لیپزیگ و برلن ۱۹۲۴، ص ۴۰، یادداشت ۱).
  4. نگاه کنید شکل ۸ ص ۱۹۹.