پرش به محتوا

برگه:IranDarZamanSasanian.pdf/۳۷۹

از ویکی‌نبشته
این برگ هم‌سنجی شده‌است.

و باغها و آتشگاهها «امروز نیز در دست جانشینان او است و از قراری که گویند در این ایام خرم و آبادان است»، ولی ما نمی‌دانیم، که آیا مقصود عصر خود طبری است یا زمان حیات آن مؤلف مجهولی، که کتابش مأخذ روایت طبری بوده است.

در کنار راه کاروانی، که شیراز را بدارابجرد و بندر عباس متصل می‌کند، ویرانه قصری پیداست، که سروستان نام دارد. باعتقاد هرتسفلد[۱] این قصر در زمان سلطنت وهرام پنجم بنا شده و ممکن است یکی از ابنیۀ مهرنرسی باشد. کلمه سروستان هم شاید دلیلی بر صحت این ادعا باشد. این قصر (ش ۳۲) بنای گنبدداری است، که به عقیده هرتسفلد نظر به کوچکی شایستگی اقامتگاه شاهنشاه را نداشته، خاصه که تالار بارگاه آن بسیار حقیر است. در دیوارها در بسیار تعبیه شده و بنای سقف‌ها نشان می‌دهد، که در آن زمان فن معماری ساسانی به پایه نسبة بلندی رسیده بوده است.[۲]

سه پسر مهرنرسی در زمان حیات پدر خویش بمشاغل عالیه رسیدند.

زروان‌داذ هیربذ شد، که بعد از مقام موبذان موبذ عالی‌ترین منصب روحانی است. ماه‌گشنسپ ریاست امور مالی را دارا بود و لقب واستریوشان‌سالار یافت و کاردار ارتشتارانسالار یا سپهسالار بزرگ کشور گردید.

وهرام پنجم نخست با اقوام وحشی شمالی، که مورخان عرب و ایرانی بدون امتیاز همه را بنام ترک خوانده‌اند، به جنگ درآمد. محتمل است، که اقوام مزبور خیونیان[۳] بوده باشند. نام این اقوام را، که از نژاد هون و ساکن دشتهای شمال مرو بوده‌اند، در جزء افواجی که به یاری شاهپور دوم آمده بودند، دیده‌ایم. این طایفه در دوستی ایران وفادار نماندند. بعد از مرگ شاهپور مکرر بخراسان هجوم


  1. زاره-هرتسفلد، نقوش برجسته، ص ۱۳۱؛ زاره-هرتسفلد، سفر باستان‌شناسی در حوزه دجله و فرات، ج ۲، ص ۳۳۲ و بعد.
  2. نقوش برجسته، همان‌جا؛ تاریخ صنایع پوپ IV،۱۴۸. دیولافوا (۴، ص ۳۰ و بعد) قصر سروستان را جزو ابنیه هخامنشی محسوب داشته است.
  3. چنین است مارکوارت، ایرانشهر، ص ۵۲.