کدام رباعی است که بطور قطع و یقین توان گفت از خود خیام است و همچنین است حال شاهنامۀ فردوسی و خمسۀ نظامی و مثنوی مولوی و غیرها و غیرها در صورتیکه اشعار امرؤ القیس کندی و نابغۀ ذبیانی مثلا که در هزار و چهارصد سال قبل گفته شده الی یومنا هذا بعینها کلمة بکلمة بل ۵ حرفا بحرف با تمام حرکات و سکنات محفوظ و مضبوط است این است حال آنها که ما ایشان را شیر شترخوار و سوسمارخوار میخوانیم در حفظ آثار قدماء خود و آن است حال ما، باری از مطلب دور افتادیم این ضعیف متن کتاب را از روی چهار نسخۀ که شرح آن گذشت بقدر وسع و امکان تصحیح نموده و برای تصحیح اعلام رجال و اماکن و اسماء کتب ۱۰ و ارقام سنوات و غیرها بعدۀ کثیری از کتب تاریخ و ادب و تراجم رجال و مسالک و ممالک و غیرها که در کتابخانهای بزرگ لندن و پاریس محفوظ و اسماء آنها در فهرست الکتب در آخر کتاب ضبط است رجوع نموده هر مطلب بل هر کلمه را از مظان موثوق بها تصحیح مینمود و برای هر نکتۀ تاریخی یا ادبی یا لغوی و غیرها شرحی بنحو یادداشت مینگاشت ۱۵ پس از مدتی طویل که متن کتاب برای طبع حاضر گردید جناب پرفسور برون مصلحت چنان دیدند که یادداشتهای بنده نیز در ذیل کتاب طبع شود تا آنکه مطالعه کنندگان محتاج بتفتیش و بحث جدید نباشند، و در آنوقت بواسطۀ کثرت اشتغال مطبعۀ بریل واقعه در شهر لیدن از بلاد هلاند که بهترین و بزرگترین مطابع شرقیۀ اروپاست قرار بر این شد که ۲۰ کتاب در مطبعۀ الهلال در قاهره بطبع رسد بدبختانه طبع کتاب نیز با وجود آنکه بتوسط جناب مستطاب دکتر میرزا مهدیخان زعیم الدوله دام ظله العالی مدیر جریدۀ فریدۀ «حکمت» در قاهره یکدور تصحیح ابتدائی در نمونها بعمل میآمد باز بواسطۀ نداشتن حروف کافی و بعد مسافت در ذهاب و ایاب نمونها برای تصحیح نهائی در نهایت کندی پیش ۲۵ میرفت بطوری که فی الواقع از اتمام آن یأس حاصل آمد ولی چون هر
