پدیدآورنده:معجز شبستری

از ویکی‌نبشته
پرش به ناوبری پرش به جستجو
میرزاعلی معجز شبستری
(۱۲۵۲ تا ۱۳۱۳ خورشیدی)
همچنین به زندگی‌نامه نگاه کنید. شاعر سبک طنز اجتماعی









میرزا علی معجز شبستری معروف به معجز شبستری در سال ۱۲۵۲ خورشیدی در شبستر که در آن متولد شد.وی فرزند حاجی آقا از تاجران بزرگ شبستر و پدر بزرگش حاجی میرزا بابا حاکم شبستر بود. در کودکی خواندن و نوشتن را در مکتب خانه آموخت. در سن شانزده سالگی (۶۸-۱۲۶۷ خورشیدی) پدرش فوت شد. بعد از فوت پدر برادانش که در استانبول به تجارت مشغول بودند، معجز را به استانبول بردند.[۱] معجز در استانبول فرصت تعلم و مطالعه بدست آورده و ضمن کمک روزانه به برادران خود به مطالعه در تاریخ و ادبیات می‌پرداخت. بعد از حدود سیزده سال زندگی در غربت استانبول به شبستر بازگشت.از آنجائیکه معجز از مریدان عارف مشهور ایران شیخ محمود شبستری بود، بیشتر اوقات خود را بر سر مزارش حاضر میشده و در خلوت انس با مراد خود به نوشتن شعر می‌پرداخت.

معجز برای تاسیس یک مدرسه دخترانه با اصول امروزه برای دختران شبستر خیلی تلاش نمود و بالاخره اولین مدرسه دخترانه را در قصبه شبستر ایجاد نمود. میرزاعلی معجز شبستری از پیشگامان احیای حقوق مدنی زنان است. او در اشعار خود تساوی حقوق اجتماعی و قانونی زنان را خواستار است و در اشعارش بنا به موانعی که در جامعه آنروز برای ذکر نام زنان وجود داشته همسر خود خانم تکذبان را تمثیلی از زن آذربایجانی بحساب آورده و شعر گفته‌است.

اشعار این شاعر همه مربوط به نکوهش و هجو و انتقاد ازاوضاع اجتماعی دوران حیاتش است. دورانی که ره آورد حاکمیت سلسله قاجار بر ایران بود.او در اشعار خود به خرافات و نادانی و تحریفات و بدعت‌های ناشایست دینی تاخته و انسانها را به سوی روشنایی و نور دانش و تمدن برای ترقی دادن کشور فرا می‌خواند.و از بیان واقعیات باکی بدل راه نمی‌دهد به همین جهت نیز مغضوب متحجرین و دعا نویسان و اشاعه دهندگان خرافات در قالب تفسیرهای غلط از احکام دین در شبستر واقع می‌شود.

تاریخچه[ویرایش]

اشعار معجز در سال ۱۳۲۱ برای اولین بار توسط غلام محمّدلی ششگلانی یافته شده و بعضی از اشعار او در روزنامه «وطن یولوندا » چاپ میشود. در سال ۱۳۲۴ بقیه اشعار معجز که دستنوشته خود او بود و نزد دوستش محمد نخجوانی نگهداری می شد، برای چاپ تحویل ششگلانی گردید. کلیات دیوان که شامل دو بخش در یک مجلد بود درسال ۱۳۲۴ در چاپخانه رضایی تبریز چاپ و توضیع گردید.

این اثر از سال ۱۳۲۴ تا کنون در ایران و باکو و آلمان بیش از ۲۵ بار با حروف الفبایی فارسی و لاتین تجدید چاپ و افست شده است.[۲]

کلیات[ویرایش]

دیوان معجز از دو بخش و یک زیر بخش تشکیل شذه است:

منابع[ویرایش]

  1. شاعر خلق میرزا علی اکبر معجز شبستری، شماره ۳۸ نشریه گونش، ۱۹ آذر ۸۶
  2. معجزين نشر اوْلونموش طنز اثرلری