مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ تیر ۱۳۲۹ نشست ۳۹

از ویکی‌نبشته
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مجلس شورای ملی مجموعه قوانین دوره قانونگذاری شانزدهم تصمیم‌های مجلس

مجلس شورای ملی مذاکرات دوره قانونگذاری شانزدهم

تصمیم‌های مجلس شورای ملی درباره نفت و گاز
نمایندگان مجلس شورای ملی دوره شانزدهم
مذاکرات مجلس شورای ملی ۱ تیر ۱۳۲۹ نشست ۳۹

روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی ایران

شامل متن قوانین – تصویبنامه‌ها – صورت مفصل مذاکرات مجلس شورای ملی – مذاکرات مجلس سنا

اخبار رسمی – فرامین – انتصابات – آیین‌نامه‌ها – بخشنامه‌ها - آگهی‌های رسمی و قانونی سوالات

سال ششم – شماره ۱۵۵۸

مدیر سیدمحمد هاشمی

شنبه ۳ تیر ماه ۱۳۲۹

دوره شانزدهم قانونگذاری

شماره مسلسل ۳۹

مذاکرات مجلس شورای ملی

جلسه ۳۹

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه اول تیر ماه ۱۳۲۹

فهرست مطالب

۱ - تصویب صورت‌مجلس
۲- بیانات قبل از دستور آقایان: حمیدیه – دکتر جلالی – شوشتری
۳- قرائت گزارش انتخاب اعضاء کمیسیون رسیدگی به قرارداد الحاقی نفت
۴- تصویب نمایندگی آقای خزیمه علم از زابل
۵- معرفی آقای دکتر سجادی به وزارت دارایی بوسیله آقای نخست وزیر و تعیین روز استیضاح
۶- معرفی تیمسار سرلشکر مزینی بمعاونت وزارت جنگ و تقدیم یک فقره لایحه بوسیله آقای وزیر جنگ
۷- تصویب اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت خرداد ۱۳۲۹
۸- طرح بودجه ۱۳۲۹ مجلس شورای ملی
۹- تعیین موقع و دستور جلسه بعد – ختم جلسه

مجلس ساعت ۹ پنجاه دقیقه صبح به ریاست آقای جواد گنجه (نایب رئیس) تشکیل گردید

- تصویب صورت‌مجلس[ویرایش]

۱ - تصویب صورت‌مجلس نایب رئیس - اسامی غائبین خوانده می‌شود (بشرح زیرقرائت شد)

غائبین با اجازه – آقایان اورنگ. منصف. عامری. رام بوداغیان. امینی. غلامرضا فولادوند. اسکندری. امیرقاسم فولادوند. طباطبائی. حائری‌زاده.

غائبین بی اجازه –آقایان: دکتر مصباح‌زاده. صفوی. قهرمان. سنندجی. تولیت. حسن اکبر. شهاب خسروانی. دکتر سید امامی. معدل حاذقی. جواد مسعودی

دیرآمدگان با اجازه: آقای حسین خاکباز یکساعت. آقای ثقه الاسلامی دو ساعت. آقای آزاد یکساعت و نیم

نایب رئیس – نسبت بصورت جلسه سه شنبه ۳۰ خرداد اعتراضی هست آقای پیراسته بفرمایید

پیراسته - صورت جلسه بسیار دیر بدست آقایان نمایندگان می‌رسد و وقت کافی برای مطالعه‌اش ندارند که اگر اعتراضی هست در جلسه ایراد شود استدعا می‌کنم که حداقل یکربع قبل از جلسه بین نمایندگان توزیع شود سؤالی هم از دولت کرده‌ام که تقدیم می‌شود

نایب رئیس - امروز صبح اول وقت توزیع شده جنابعالی دیر تشریف آوردید دیگر اعتراضی نیست (نمایندگان – خیر) صورت مجلس روز سه شنبه ۳۰ خرداد تصویب شد

- بیانات قبل از دستور آقایان حمیدیه – دکتر جلالی – شوشتری[ویرایش]

۲ - بیانات قبل از دستور آقایان حمیدیه – دکتر جلالی – شوشتری

نایب رئیس - حالانطق‌های قبل از دستور را شروع می‌کنیم آقای حمیدیه بفرمایید (وکلاء دستور – دستور) (صفائی – آقا بودجه مهم است)

حمیدیه – مطالبی را که می‌خواهم بعرض نمایندگان محترم برسانم راجع بوضع اسف‌آور شهرستان مراغه‌است که روزی این شهرستان بزرگترین مرکز تولید خشکبار و انبار غله آذربایجان محسوب می‌شد و امروز با کمال تأسف باید اذعان نمود که از لحاظ فقر و پریشانی در بین شهرهای آذربایجان نظیر ندارد مخصوصاً وضع زارعین و سکنه دهات از فرط استیصال و گرسنگی علف می‌خورند و بطور حتم عواقب خوردن علف برای مردمی که مدتی گرسنه بوده‌اند جز مرگ نخواهد بود و گویا هر روز عده‌ای در دهات از گرسنگی می‌میرند و معلوم نیست که چرا با وجود بودن غله در آذربایجان بحال این عده که طبقه زارع و مولد ثروتمند توجهی نمی‌شود موقع مسافرت مراغه با مشاهده اوضاع و بنا بتقاضای اهالی که عموماً گرسنه و بیکار بودند تلگرافاتی بوزارت دارایی و وزارت کشور و اداره غله مخابره و تقاضای پانصد تن گندم عنوان مساعده سرخرمن نمودن که بین زارعین توزیع شود و حتی استانداری آذربایجان نیز تلگرافاً ایجاب این مساعدت را متذکر شدند متأسفانه باین تلگرافات توجه و اعتنایی نشد در مراجعت از مراغه نظر باهمیت موضوع شخصاً به آقای فروزان معاون و کفیل وزارت دارایی در مورد صدور حواله و لزوم آن ملاقات و توضیح لازم را دادم و شرحی نیز کتباً نوشته تلفات زارعین و شیوع امراض مختلف را که از خوردن علف تولید گشته متذکر شدم متأسفانه معاذیری تراشیدند که حقیقتاً مایه یأس و ناامیدی است و تنها جوابی که تحصیل نمودم موافقت بافروش ۲۵۰ تن گندم بنرخ تمام شده بدولت یود که آن هم برای خرده مالکین و زارعین که بکلی قدرت خرید از آنها سلب شده بهیچ وجه امکان نداشت و معلوم نشد که روی چه اصل با توزیع مقداری غله نمی‌خواهند یکعده زارع را از مرگ حتمی نجات داده و یکماه بعد عوض آنرا عیناً دریافت نمایند بهانه جویی و توسل به منطق غیرعقلانی چه معنی دارد و چرا نمی‌خواهند بحرف حسابی و درد دل مردم گرسنه و برهنه برسند آیا مسئول آنهایی که دراین چند روزه مرده‌اند کیست و کی را باید مجرم شناخت نظر بفوریت امر از جناب آقای نخست وزیر استدعا می‌نمایم دستور فرمایند هر چه زودتر حداقل پانصد تن گندم در اسرع وقت بین زارعین شهرستان مراغه وسیله مالکین تحت نظر کمیسیون و فرمانداری توزیع و از اتلاف نفوس جلوگیری شود طبیعی است که هراندازه درصدور حواله تأخیر شود موجبات مرگ عد ه زارع فراهم خواهد شد موضوع دیگری که خیلی اهمیت دار دشیوع بیکاری است و برای از بین بردن آن چاره که بفکر اینجانب رسید ساختمان قطعه ۳۲ راه‌آهن و یا اتصال راه شوسه مراغه به سیاه چمن بود که خوشبختانه هر دو جزو برنامه می‌باشد ولی سازمان برنامه و وزارت راه با شروع و ساختن هر دو یا یکی از آنها در سال جاری با نظر اینجانب موافقت نکردند خیلی بجا خواهد بود که برای رفع بیکاری جناب آقای نخست وزیر دستور شروع هر دو یا یکی از دو قسمت مزبور را صادر فرموده و زندگی عده بیشماری بیکار شهرستان مراغه را تأمین نمایند و جای تشکر است که جناب آقای منصور از بدو زمامداری مساعدتهای شایانی از لحاظ بذر بهاره و وام کشاورزی و ایجاد کاربرای بیکاران به آذربایجان مبذول داشته‌اند ولی مشکلات اقتصادی و پریشانی و بیکاری در آذربایجان بقدری عمیق و ریشه‌دار است که با وجود مساعدتهای مذکور اثر رضایت بخشی در اوضاع این استان محسوس نیست و ضمناً باید متذکر شد که با وجود مشکلات فوق از بدو ورود جناب آقای زند استاندار محترم آذربایجان یک حسن اعتماد و خوش بینی در مردم تولید شده و اگر دولت اختیارات کافی بایشان بدهد در رفع مشکلات توفیق بیشتری حاصل خواهند نمود در خاتمه عرایض از آقایان نمایندگان محترم و دولت تقاضا می‌نمایم که در ترمیم این وضع اسفناک که متأسفانه در تمام کشور حکمفرما است با وحدت نظر و اتفاق کامل توجه و مراقبت فرمایند تابلکه انشاءالله با تأییدات خداوند متعال و توجهات ذات مبارک ملوکانه تمام دردهای این ملت دوا شود و موجبات ترفیه حال مردم فراهم آید.

نایب رئیس – آقای دکتر جلالی بفرمایید

دکتر جلالی - بند ه درجلسه گذشته نام نویسی کرده بودم چون نوبت ببنده نرسید دوسه موضوعش منتفی شد و درسه موضوع دیگر که باقیمانده و می‌شود روی آن صحبت کرد بعرض برسانم یک از موضوعها که بنده می‌خواستم بعرض برسانم مووضع چای بود (آشتیانی‌زاده – موضوع چی) چای اگر تصور رود که سازمان برنامه چند قدم مثبت برداشته یک یازآنها موضوع چای و محصول آنست (فرامرزی – برای عده صحیح است) تلگرافات زیادی از شمال و شخصیتهایی از نقاط مختلفه مثل رامسر و سایر جاها و ما با جناب آقای منصور و سازمان برنامه صحبت کردیم که وضع چای شمال را بیک صورت خوبی امسال بیرون آورند و یک شرکتی تهیه شد و این شرکت قدم خیلی خوبی که برداشت گفت برگ سبز چای را می‌خریم و خودمان چای تهیه می‌کنیم بوسیله کارخانجات محلی البته بحثهایی رویش شد جلساتی باحضور آقایان نمایندگان گیلان و مازندران و نمایندگان کارخانه‌های محلی تشکیل شد و یک تصمیماتی گرفته شد تصمیمات بسیارخوبی بود چای که تهیه می‌شد چای بسیار مرغوبی بود (صحیح است) که حقیقتاً باچای خارجی برابر ی می‌کرد جناب آقای فرامرزی چون سرکارعلاقه دارید به این قضیه تقاضا می‌کنم توجه بفرمایید این عمل شروع شد و حتی برای کارخانجات هم یک مباحث زیادی شد و ان این بود که کارخانجاتی که فاقد دستگاه خشک کننده کافی هستند جلوگیری شد تمام جهاتی که ممکن است چای خوب تهیه بشوددرنظر گرفته شد و حتی قیمتش قیمت متناسبی که برای چایکاران مناسب باشد یعنی ارزش داشته باشد معین شد و شروع بعمل کردند متأسفانه بعضی از کسانیکه سالهای گذشته می‌آمدند و این چای ما را می‌گرفتند و دربسته‌های چای خارجی می‌ریختند و بنام چای خارجی می‌فروختند و یک چایهایی که معنی و مصرفی نداشت آنها را می‌آوردند بنام چای داحله می‌گذاشتند برای اینکه استفاده کنند اینها بازوارد شدند و با سازمان برنامه موضوع را مورد بحث مطالعه قراردادند و خودشان را می‌خواهندوارد این عمل کنند می‌خواهند این چایها را ازسازمان بگیرند یعنی اجازه چای را ازسازمان بگیرند بازآن عمل گذشته را تکرار کنند (شوشتری – ندهند) بلی فشار زیادی آمده تا این لحظه این عمل نشده البته تصدیق می‌فرمایید که چای که در ایران تهیه می‌شود برای تمام مملکت کافی نیست یک سهمیه‌هایی هست باید آنها را بیاورند این آقااین بایدبروند همان سهمیه شان را بگیرند و یک چای خوبی هم تهیه کنند بفروشند اینخا می‌خواهند مثل سالهای گذشته چای خوب را بنام چای خارجی بفروشند بقیمتهای خیلی گران و یک مقداری هم چایهای بدی را بیاورند بنام چای داخله و همان عمل سابق را که می‌کردند تکراربکنند (شوشتری –یک شمشاد بوداده بود) (ارباب مهدی ـ دستگاه اقتصادی سابق اینکار را کرده) بهر حال امسال از این عمل جلوگیری شده ما نمایندگان شمال تقاضا داریم مخصوصاً که این عمل بسیار خوب سازمان که شرکتی تهیه شده و خوب هم اداره‌اش می‌کنند تقویت بشود از انحصار خودش بیرون نرود و بدست آنکسانیکه می‌خواهند سوءاستفاده کنند در دست آنها نگذارند و اگر این عمل را نکند خیانت به مملکت است موضوع دومی که می‌خواستم عرض کنم راجع بدانشجویان بود که از جناب آقای منصور تقاضادارم که باولیاء دانشکده پزشکی و دانشگاه مذاکره فرمایند که این وضع را بهر حال خاتمه بدهند (صحیح است) اینها آمدند و یک چیزی نوشته و معذرت هم خواستند بنده امروز صبح که آمدم دیدم اینها گرفته‌اند اینجا خوابیده‌اند این صورت خوشی ندارد (صحیح است) اینها هم که معذرت خواسته‌اند استادان هم که به دیده بزرگوارانه خودشان اغماض فرموده‌ا ند این را خوبست که یک صورتی بدهید و یک منظره‌های دیگر هم در این صحن مجلس دیده می‌شود که نباشد بهتراست (صحیح است) مثل اینست که کارهای آنها اصلاح شده زحمت زیادی هم نیست معهذا اگر رسیدگی شود بهتر است بنده سه سؤال از دولت کرده‌ام که یکی دوماه از آن گذشته و جوابی داده نشده (صفائی – مثل سؤالهای دیگر) و در جلوی من این خانم‌های پزشکیار هم جناب آقای نخست وزیر نشسته‌اند که لایحه‌اشان تهیه شده و تصویب شود که اینها زودتر بروند اینها غالباً جاندارند ۸ ماه ۹ ماه ۱۰ ماه است که حقوق نگرفته‌اند (صحیح است) معلوم نیست چرا در مجلس سنا بااینکه تصویب شده هنوز به اینجا نرسیده (کشاورز صدر – درشرف اتمام است) بهرحال اینجا هم زودتر بیاید (احسنت)

نخست وزیر - دولت که لایحه آن را داده‌است باید اینجا تسریع شود

نایب رئیس - آقای شوشتری بفرمایید (رضوی – اخطار دارم جناب آقای نایب رئیس)

شوشتری - بسم الله الرحمن الرحیم بنده در ۴۰ سال ورود به سیاست بلی ۴۰ سال تشخیص کردم در مواقع خطیر در پیش آمدهای مشکل عموم افراد ایران از مقامات عالیه، دولت وکلاء مقام شامخ روحانیت بازرگانان و تمام اصناف اگر خطوط و تفاوتی درمشی داشته‌اند همچو که رسیده بیک جایی، یک جهتی که الزام کرده وطن خواهی و علاقه بمملکت تمام اختلافات را کنار گذارده‌اند همه گرداگرد اسلام و عظمت دیانت و مملکت گرد امده‌اند (صحیح است) متأسفانه روزبروز دارد اخلاقمان پایین می‌آید چرا پایین می‌آید؟ این یک بحثی است که درموقعش اگر اهل نظر بخواهند ممکن اس تبنده ده ساعت هم بیایم صحبت کنم فقط و فقط یکجا هست و آن ایمان قلبی است که سست شده این را باید درستش بکنیم در این موقع که همه می‌دانیم خارجیها متوجه بما هستند تمام مقامات و ملت متوجه بما هستند که راجع به موضوع نفت و موضوع مسائل مهمه‌ای که پیش می‌آید با یک روح یک جهتی و همفکری و هم آهنگی عمل کنیم من درجلسه قبل اعتراضی که بروزنامه‌ای کردم نه از نظر شخص خودم بود برای اینکه خیلی روزنامه‌ها بمن خیلی افترا زده‌اند خیلی تهمتها زده‌اند مدرس می‌گوید العیاذالله بگویند هرچه گفته‌اند اعتنا نکردم باتوجه بفراز (ج) یعنی فراز سوم از ماده واحده که تذکر می‌دادم بدادستان فوراً عمل می‌کرد ولی چون خودم جنسم باروزنامه نگار اخت است اهل قلمم مقاله می‌نویسم باروزنامه‌های خوب نظرخوب دارم مقالاتم را بهمه روزنامه‌ها می‌دهم و حتی گاهی به آقای فرامرزی اصرارمی کنم که این چیزها را هم بنویس ولی آقایان مخبرین جراید اینکه لغت کتاب ضلال که قانون اساسی ما تغییر کرده یعنی چیزی که نوشته‌ای، گفته‌ای، کتابی که مردم را از راه راست بکج منحرف کند مجلس ایران نمایندگان ایران نمایندگان اینم حجلس این ملت، این مملکت، قانون اساسی ما، دیانت ما روشن کرده چرا باید دراینموقع که ما با مشکلاتی مواجه هستیم و باید افکار ما آزادانه درقضایا سیرکند و دوربزند ما متشنج بکنند و مجلس شورای ملی اسلامی را متهم کنند که نمایندگان اینجا آب خوردند دوغ خوردند فلان عمل، فلان عمل کردند، (وکلاء- این حرفها چیست) باید بگویم (تیمورتاش – چه چیزباید بگویید) باید بگویم اجازه بدهید حق ندارند بنویسند مجلس را نزد دول اسلامی کوچک کنند ما باید آزادانه فکر کنیم از این جهت من جداً از مقام ریاست می‌خواهم طبق ماده مصوب هر روزنامه نگاری که برخلاف اصول قانون اساسی دروغ می‌نویسد افترا می‌زند باید تعقیب شود و باید تذکر بدهید، این یک مووضع (یکنفر از نمایندگان – وقت شما تمام شد) گوش کنید آقا گوش کنید خسته نمی‌شوم صائمم امروز باید گلویم خشک شود موضوع دیگر من طرحی را امضا ء کرده‌ام و آقایان محترم امضاء کرده‌اند و تذکر می‌دهم که این طرح را الان بجریان بیندازند آن اینست که ممکن است دراطراف بودجه نمایندگان محترم هریک نظریات خاصی داشته باشند و ازاین مجلس هم که ممکن است دراطراف بودجه نمایندگان محترم هریک نظریات خاصی داشته باشند و ازاین مجلس هم که می‌رود به مجلس سنا شاید یکی دو ماه ۴۰ روز انشاءالله کمتر (کشاورز صدر – نمی‌شود) انشاءلله نمی‌شود از این جهت که فصل ساختمان راهها می‌گذرد تقاضا شده اعتبار راه سازی زودتر تصویب شود ساختمان راه در زمستان و بارندگی که مورد ندارد (صحیح است) الان در کمیسیون بودجه بودجه‌ای برای این موضوع تصویب شده آقای دکتر جلالی نماینده مازندران پسرعمو و رفیق عزیز بنده طرحی آوردند و ما امضاء کردیم استدعا داریم چون این طرح بقید دو فوریت است الان بجریان انداخته شود و دست وزارت راه دولت درساختمان باز شود تاما بتوانیم جواب موکلینمان را بدهیم و برای یکعده بیکار هم لااقل کارپیدا بکنیم (صحیح است احسنت) (وکلاء دستور)

- قرائت گزارش کمیسیون رسیدگی به قرارداد الحاقی نفت[ویرایش]

۳- قرائت گزارش انتخاب اعضاء کمیسیون رسیدگی به قرارداد الحاقی نفت

نایب رئیس – مجلس وارد دستورمی‌شود قبلاً مطالبی است که به اطلاع آقایان باید برسد نتیجه انتخاب کمیسیون درشعب ششگانه قرائت می‌شود (بشرح زیر قرائت شد)

مقام مجترم ریاست مجلس شورای ملی:

بیش از ظهر امروز شعب ششگانه بمنظور انتخاب ۳ نفر از هر شعبه برای رسیدگی به لایحه الحاقی قرارداد نفت تشکیل و هر یک از شعب بترتیب زیر سه نفر انتخاب نمودند:

از شعبه اول: آقایان دکتر مصدق، دکتر علوی، ناصر ذوالفقاری
از شعبه دوم: آقایان جواد گنجه، فقیه‌زاده، اللهیار صالح،
از شعبه سوم: آقایان مکی، خسرو قشقائی، سرتیپ‌زاده
از شعبه چهارم: آقایان جمال امامی، جواد عامری، دکتر کاسمی
از شعبه پنجم: آقایان حائری‌زاده، فرامرزی، دکتر هدایتی
از شعبه ششم: آقایان دکتر شایگان، سیدعلی بهبهانی، پالیزی

(وکلاءمبارک است)

نایب رئیس – البته آقایان وظایف خودشان را انجام می‌دهند

- تصویب نمایندگی آقای خزیمه علم از زابل[ویرایش]

۴ - تصویب نمایندگی آقای خزیمه علم از زابل

نایب رئیس - گزارشی از شعبه اول رسیده که قرائت می‌شود بفرمایید آقای شوشتری

(آقای شوشتری مخبر شعبه اول گزارش انتخابات زابل و نمایندگی آقای خزیمه علم را بشرح زیر قرائت نمودند)

پرونده انتخابات زابل حاکی است که درتاریخ ۵ اردیبهشت ماه ۱۳۲۹ از طرف فرماندار از طبقات ۶ گانه جهت تشکیل انجمن مرکزی انتخابات دعوت بعمل آمده و پس از انتخاب اعضاء اصلی و علی‌البدل و تعیین شعب فرعی و انتشار آگهی از تاریخ ۱۳۲۹/۲/۲۶ اقدام بتوزیع تعرفه و اخذ رأی شده و ازتاریخ ۱۳۲۹/۲/۲۹ آراء استخراج و قرائت گردیده‌است و در نتیجه آقای امیرحسین خزیمه علم دارای ۶۸۶۳ رأی از مجموع ۸۳۹۵ رأی مأخوذه بوده‌اند در هفته مقرر جهت وصول شکایات چند فقره شکایت بدفتر انجمن و اصل که چون انجمن شکایات را وارد ندانسته و خرداد ماه ۱۳۲۹ اعتبارنامه بنام ایشان صادر می‌نماید شعبه اول پس از رسیدگی بمحتویات پرونده و چند فقره شکایت وارده به مجلس شورای ملی صحت انتخابات شهرستان زابل و نمایندگی آقای خزیمه علم را تأیید و اینک گزارش آنرا تقدیم مجلس شورای ملی می‌نماید

نایب رئیس - نظری نیست (گفته شد: خیر) نمایندگی آقای امیر حسین خزیمه علم از زابل تصویب شد (مبارک است)

- معرفی آقای دکتر سجادی به وزارت دارایی بوسیله آقای نخست وزیر و تعیین روز استیضاح[ویرایش]

۵ - معرفی آقای دکتر سجادی به وزارت دارایی بوسیله آقای نخست وزیر و تعیین روز استیضاح

نایب رئیس – آقای نخست وزیر بفرمایید

نخست وزیر- آقای دکتر سجادی را بسمت وزارت دارایی معرفی می‌کنم (بسیار خوبست مبارک است) (اسلامی – چی مبارک است. این انتخابها چیست؟ بنده اگر استعفا ندهند اسرار انتخاب ایشان را درپشت این تریبون خواهم گفت) (همهمه نمایندگان) (اسلامی – ایشان می‌خواهند از نفت دفاع کنند) (کشاورز صدر- شما نمی‌توانید از دکتر سجادی اسراری بگویید) (پیراسته – مورداعتماد همه هم هستند) آقایان اگر دلائلی هم داشته باشید راهش این نیست بالاخره اگر اسراری هست بجای خودش باید گفت در مجلس علنی که اسرار نمی‌شود گفت (دکتر سجادی – بنده تقاضا دارم اسرار را در مجلس شورای ملی بگویند هرچه هست بگویند) بهرحال ایشان را بسمت وزارت دارایی معرفی می‌کنم (مبارک است) مطلب دیگر که باستحضار آقا این میرسانم اینستکه آقای آشتیانی‌زاده چندی قبل ورقه استیضاحی دادند چون بواسطه کارهای روزانه فوری که پیش می‌آمد جواب ایشان قدری بتأخیر افتاد حالا دول تحاضر است که برای جلسه آینده خواهد بود و ما هم حاضریم (صدرزاده تعیین وقت استیضاح بامجلس است) نائب رئیس – تعیین وقت استیضاح با مجلس است اگر آقایان موافقت می‌فرمایند روزسه شنبه ششم تیر باشد مانعی نیست (نمایندگان – خیر) آقای وزیر جنگ بفرمایید

– معرفی تیمسار سرلشکر مزینی به معاونت وزارت جنگ و تقدیم یک فقره لایحه بوسیله آقای وزیر جنگ[ویرایش]

۶ – معرفی تیمسار سرلشکر مزینی به معاونت وزارت جنگ و تقدیم یک فقره لایحه بوسیله آقای وزیر جنگ

وزیر جنگ - برحسب امر اعلیحضرت همایون شاهنشاهی تیمسار سرلشکر مزینی را به معاونت وزارت جنگ معرفی می‌کنم (احسنت – مبارک است) لایحه‌ای است برای تجدید استخدام دو نفر مهندس چک‌اسلواکی که در کارخانجات تسلیحات ارتش کار می‌کنند تقدیم می‌شود

- تصویب اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق هزینه کل کشور بابت خرداد ۱۳۲۹[ویرایش]

۷ - تصویب اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق هزینه کل کشور بابت خرداد ۱۳۲۹

نایب رئیس - لایحه به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌شود مجلس سنا راجع بیک دوازدهم نظر موافق داده‌است که قرائت می‌شود (بشرح زیرقرائت شد) ریاست محترم مجلس شورای ملی لایحه اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور درخرداد ماه ۱۳۲۹ درجلسه روز چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۲۹ در مجلس سنا مطرح گردید و مورد تصویب واقع شد – رئیس مجلس - سید حسن تقی‌زاده

نایب رئیس - بنابراین رأی می‌گیریم (شوشتری –اجازه بفرمایید بنده یک تذکری دارم درجلسه گذشته مذاکرات تمام و اعلام رأی شد حالا رأی قطعی گرفته می‌شود. عده حاضر ۸۸ نفر (اخذ رأی در محل نطق بعمل آمده و آقایان بترتیب ذیل رأی دادند) آقایان، آشتیانی‌زاده – فرهودی – ابریشم‌کار - صدری – اردلان – امامی اهری – عبدالحسین مجتهدی – نورالدین امامی – سنندجی – کشاورز صدر – گنابادی – دکتر هدایتی – فقیه‌زاده – محمد ذوالفقاری – حکیمی – پالیزی – فرامرزی - صائی – محمودی – نصرتیان – فتحعلی افشار - سرتیپ‌زاده – پناهی – ثقه‌الاسلامی – مکی – دکتر مصدق – دکتر شایگان –دکتر بقائی – آزاد – دکتر نبوی – عمادتربتی – میر مجید موسوی – افشارصادقی – مهدی ارباب – نبوی – سلطان‌العلماء – پیراسته – ابتهاج – اسلامی – گودرزی – دکتر جلالی – سید علی بهبهانی – ملک مدنی – حمیدیه – شوشتری – سود آور – محسن طاهری – مکرم –مال امامی – دکتر محتهدی – عباسی- آصف – سعید مهدوی – قرشی- بزرگ نیا – دکتر کاسمی- ظفری – خاکباز- گرگانی – قراگوزلو – سلطانی –بهادری – خزیمه علم – شیبانی – رضوی – صالح – نریمان – رفیع – عامری – موقر – مخبرفرهمند – دکتر طاهری – تیمورتاش –دولت‌آبادی – سالاربهزادی – دکتر برال – مرتضی حکمت – غضنفری- دکتر علوی – شکرائی – گیو – کوراوغلی – هراتی – امیر افشاری – علیمحمد دهقان – عرب شیبانی – محمد علی مسعودی- غلامرضا فولادوند – اقبال صدرزاده –گنجه (شماره آراء بعمل آمده نتیجه بقرارذیل بود) ورقه سفید موافق ۷۷ - ورقه کبود مخالف ۱ - ورقه سفید بی اسم ۳ - بقیه ممتنع

نایب رئیس - لایحه یک دوازدهم خرداد باکثریت ۷۷ رأی از ۸۸ نفر عده حاضر تصویب شد

اسامی موافقین: حبیب شناهی – کشاورز صدر – ثقه الاسلامی – شیبانی – ناصر صدری – موقر – رضوی – ظفری – ابریشمکار- دکتر هدایتی – حکیمی – گنابادی – صفائی – پالیزی – فقیه‌زاده – فتحعلی افشار – ابتهاج – دکتر نبوی – افشار صادقی – موسوی – نبوی – مهدی ارباب – گودرزی- دکتر حلالی – شوشتری – بهبهانی – ملک مدنی – مکرم – سودآور- جمال امامی – حمیدیه –بزرگ نیا –قرشی – آصف – محسن طاهری – دکتر کاسمی – عباسی- فرامرزی- پیراسته – دکتر مجتهدی – ناصر ذوالفقاری – دولت آبادی – سالاربهزادی – خزیمه علم – خاکباز- عامری –گرگانی – سلطانی – تیمورتاش –دکتر برال –اقبال- شکرائی – مرتضی حکمت – دکتر علوی – گیو – علی‌محمد دهقان – محمد علی مسعودی – کواوغلی – غلامرضا فولادوند – نصرتیان –غضنفری – صدرزاده –عرب شیبانی – هراتی – امامی اهری – اردلان – سنندجی – عبدالحسین مجتهدی – نورالدین امامی – سرتیپ‌زاده – عماد تربتی امیرافشاری مخالف – آقای آشتیانی‌زاده ورقه سفید بدون اسم – سه ورقه

– طرج بودجه ۱۳۲۹ مجلس شورای ملی[ویرایش]

۷ – طرج بودجه ۱۳۲۹ مجلس شورای ملی

نایب رئیس – حالا در دنبال مذاکرات جلسه گذشته لایحه بودجه مجلس شورای ملی مطرح است مذاکره در کلیات است آقای نورالدین امامی (بعضی از نمایندگان – نیستند) (در این موقع آقای امامی آمدند)

نورالدین امامی – بنده خیلی معذرت می‌خواهم تصور می‌کردم طرح مربوط براهها مطرح خواهد شد این بود که چند دقیقه رفتم بیرون. یک علت مخالفت بنده با بودجه مجلس شورای ملی عضویت بنده‌است در کمیسیون بودجه اولاً من ناچارم از ۳ نفر همکاران محترمی که برای سوکمیسیون از طرف کمیسیون بودجه انتخاب شدند از طرف خودم و از طرف نمایندگان محترم و بلکه ملت ایران تشکر بکنم (صحیح است) آقای دکتر معظمی و آقای نبوی و آقای صاحب‌جمع نمی‌شود گفت زحمت کشیدند جان کندند و آنچه مقدورشان بوده حق ملت را حفظ کردند (صحیح است) شبها تا ساعت ۱۱ و ۱۲ اینجا کار می‌کنند و آنقدر که ممکن بوده‌است آقایان کم کرده‌اند از بودجه و انتظار هست بقیه قسمتها را هم ازش کسر کنند و انتظار داشتیم وقتی که بودجه مجلس شورای ملی می‌آید باتوجه نمایندگان محترم یا اقلام زیادتری را هم اینجا بزنیم (انشاءالله) (شوشتری – یا اضافه کنیم) اضافه که خیر از کف دست بی مو که نمی‌شود مو کند علت اینکه بنده عرض کردم عضو کمیسیون بودجه بودم و مخالف این بودجه هستم راستش اینست که مسئله خرما بنظرم رسید پیشوای بزرگ عالم اسلام محمد ابن عبدالله فرمود که من خودم که خرما خوردم چطور می‌توانم بگویم که خرما نخور ما اگر بودجه خودمان را اصلاح نکنیم چطور می‌توانیم بدولت بگوییم بودجه مملکت زیاد است این مردم گرسنه تحمل این بار باین سنگینی را ندارند (صحیح است) اسماً ۲۵۰ میلیون بودجه کسر دارد ولی رسماً ۳۸۰ میلیون چرا برای اینکه ۱۳۰ میلیون هم اضافه عایدات منظور شده چطور می‌توانیم آقایان فکر کنیم ما امسال ۱۳۰ میلیون اضافه تر از پارسال از این لخت و پتیها بگیریم از این گرسنه‌ها بگیریم از این آذربایجانیها که امروز آقای حمیدیه می‌گفت چطور می‌توانیم کالیات بگیریم آنهم اضافه از پارسال (بعضی از نمایندگان – از همه جا) از همه جا از این سیل زدگان مشهد چطور می‌توانیم بگیریم از زابل که آقای خزیمه علم که بمبارکی امروز اعتبارنامه شان تصویب شد کسی که لباس بتن ندارد از کجایش می‌توانیم بگیریم (فرامرزی- تقصیر خودشان است) اینستکه بنده امروز تصمیم گرفتم که دربودجه خودمان آقایان توجه بکنند از بودجه خودمان شروع بکنیم تابتوانیم ببودجه دولت که رسیدیم رفیق چند ساله من آقای بوذری نتواند بمن اعتراض کند که چرا بودجه وزارت عدلیه را قلم بقلم اعتراض می‌کنید ولی در بودجه خودتان اینکار را نکردید فقره اول مقرری ریاست محترم و آقایان نمایندگان ۷۴۶۷۰۰۰ ریال ولی بدبختانه قسمت دوم کمک موقت ریاست محترم و آقایان نمایندگان ۷۸۶۰۰۰۰ ریال کمک ما بیش از حقوقمان است از ارباب پرسیدم (بهادری – مقرری است حقوق نیست) مقرری ببخشید چه علی خواجه چه خواجه علی از آقای رئیس محاسبات پرسیدم گفتند چهار صد و هفتاد و چند تومان حقوقتان است آن وقت هفتصد تومان کمک هزینه و فوق‌العاده ماهیانه‌اش تاولین عرض بنده اینست که حقوق وکلاء مزایای نمایندگان باید بیاید بهزارتومان یعنی صدو هفتاد و چند تومان از خودمان از اول اینجا کم بکنیم ناب آقای اردلان من می‌دانم که یک عده‌ای از آقایان هستند که برای نان شبشان ه مهمین حقوق نمی‌رسد ولی باید جهاد کرد اگر از خودمان شروع نکینم بدیگران نمی‌توانیم خاتمه بدهیم (صحیح است) اینستکه بنده نظر اولم اینست که اول حقوق و مزایای خودمان را بکنیم هزارتومان تا بتوانیم از نمایندگان محترم مجلس سنا و وزرای محترم و سایر مردم خواهش کنیم که آقایان شما هم مثل ما یک پله از این نردبان بیایید پایین (بهادری – وزراء هم باید هزارتومان بگیرند) این عرض اول من راجع ببودجه بدبختانه در کمیسیون بودجه هم ما نتوانستیم راجع بقسمتهای کارگزینی وارد بشویم تا در مملکت کار نیست نمی‌شود چه راجع بمجلس شورای ملی یا راجع بسایر وزارتخانه‌ها صحبت کرد در کمیسیون بودجه راجع باداره کل قند و شکر وقتی بودجه‌اش خوانده شد چهارده میلیون تومان آقای فرامرزی بودجه کارمندان قند و شکر بود آن وقت سیصد هزار تومان دربودجه مخارج مسافرت و فوق‌العاده داشتند (فولادوند – کجا دادند قند و شکر) (موسوی – مسافرت بکجا) این سیصد هزار تومان رسید بچهل هزارتومان (یکنر از نمایندگان – بگیرند بکجا بروند) به جهنم دره بروند همین جا نشسته‌اند مردم از دستشان خلاصی ندارند گفتم این پولها را ندهید و بگمرک هم دستور بدهید این دو انبار قند و شکر را شما می‌توانید بگمرکها دستور بدهید که این دویست و چند میلیون تومان را برایتان وصول بکند این انبارداری و این فوق‌العاده‌ها را بکسر کنید اینها بیست و چند میلیون می‌شود اینها بنفع مردم است و بنفع خزانه این آقایان کارمندان هم آخر برج بیایند لیستشان را امضا بکنند حقوقشان را بگیرند و هروقت راجع بکلیه کارمندان تصمیم گرفته شد اینها تکلیفشان معلوم می‌شود در بودجه یک حقوق‌هایی هست ملاحظه بفرمایید از هزار تومان ببالا باید همه زده شود معاون وزارت دارایی ۸۰۰ تومان می‌گیرد آن وقت کارمند زیر دستش ۱۵۰۰ تومان این یک عرضم راجع بحقوق آن وقت در این بودجه هم جناب آقای پالیزی بدبختانه یک رقمهایی هست که آقای فرامرزی فکر من نمی‌رسد من هرچه فکر می‌کنم سر در نمی‌آورم اعتبار خصوصی قانون گذاری سه هزار تومان این چیست قربان من نمی‌فهمم (سالاربهزادی – یعنی چه) اعتبارخصوصی چیه اعتبار هزینه امور فنی و فوق‌العاده اضافه کاری عصرهای کارمندان و خدمتگزاران کتابخانه ۱۲ هزارتومان یعنی چه اگر ما این مأمورین کتابخانه ما سه نفر صبحها سه نفر عصرها بیایند یا اینکه بیاییم اصلاً برای اینکه بار این ۱۲ هزار تومان را از دوش مردم برداریم بگوییم هرکه می‌خواهد مطالعه بکند همان صبحها بیاید یا عصر بیاید حالا از این شورتر هم هست بازرسان ویژه هم اینجا داریم حالا من نمی‌شناسم اشخاص را ممکن است اشخاص خوبی هم باشند ولی سه نفر بازرس ویژه اینجا داریم. اعتبار اضافه کاری و حق لیسانس ۳۲ هزار تومان (فرامرزی – یعنی چه) بازرسان ویژه یعنی چه اینهم یعنی چه آبدارخانه ۱۳۵۰۰ تومان ما نمی‌خواهیم غیر از چای و قلیان که چند نفر از رفقای ما که قلیان نمی‌کشند چیز دیگری نمی‌دهندآقای پالیزی بما نمی‌دهند ما بغیر از چای چیز دیگری نخوردیم والله بحضرت عباس همانطوریکه ما پول می‌دهیم بستنی می‌خریم پول می‌دهیم دوغ می‌خوریم پول می‌دهیم چای هم می‌خوریم. هزینه ساختمان و تعمیرات ابنیه ۶۰ هزار تومان چهل و چند سال است این مجلس باز است این چهل و چند سال این خوض بوده‌است این حوض را آوردیم کاشی کردم جناب صالح مقصود کاشان نیست کاشی است اینرا کاشی کردیم این مجسمه بدبختانه بعد از چهل و چند سال از آزادی غیر هرج و مرج چیز ی ندیدیم فقط این مجسمه آزادی داریم این مجسمه بدبختانه سالی ۱۵ هزار تومان باردوش ملت ایران است یک سال برمی‌داریم پای‌هاش را بلند می‌کنیم یک سال برمی داریم پایه‌اش را کوتاه می‌کنیم یک سال می‌گویند باید این را سنگ تراش کنیم رنگ و روغنش بکنیم سالی ۱۵، ۱۶هزارتومان پول می‌خواهد ما این مجسمه آزادی را بخشیدیم به آن هرج و مرج یک سال ردگش را عوض کردند امسال پایه‌اش را سیاه کردند (خنده نمایندگان) خرید و تعمیر اثاثیه ۳۰ هزار تومان اثاثیه مجلس کدامش خراب است ترابه پیغمبر آقای فرامرزی (فرامرزی –اینها اعتباراست بشرط خرج نیست) اعتبار را هم چرا بگذاریم این ۳۰ هزارتومان توجه بفرمایید پارسال آمدند ۳۰۰ هزارتومان را گذاشته بودند برای تهویه هوا هرچه نعره زدیم این تهویه هوا بدرد نمی‌خورد هیچکس گوش نکرد ولی خوشبختانه این صحبتهای من بنفع من تمام شد شب که رفتم بمنزل دیدم آقای معتمدی که شخص محترمی است و اکثر آقایان می‌شناسند (صحیح است) ایشان تشریف آوردند و این بیانات من در ایشان تأثیر کرده بود ۲ کروات و یک شیشه ادکلن آوردند گفتم این قضیه مرحوم حاجی میرزا آقاسی است گفت اگر از این چاه آب که در نمی‌آید برای شما که نان در می‌آید اگر ما نمی‌خواستیم ۳۰۰ هزار تومان را کسر بکنیم دو تا کروات با یک شیشه اودکلن بمن نمی‌رسید این رقمها را گذاشتند در بودجه و بودجه را بردند بالا آن وقت نتیجه وزیر دارایی وقت که هر کس باشد می‌گوید صرفه جویی کردیم چی را صرفه جویی کردید ۳۰ هزار تومان آنهم این اعتبار ساختمانی این رقمها را باید قلم زد می‌خواهیم چه بکنیم اعتبار کمک اعاشه و اضافه کاری و کسر صندوق و دستمزد تصحیح و غیره ۵۸ هزار تومان (فرامرزی – دوباره بفرمایید) اعتبارکمک اعاشه اینها را قاطی کردند اعتبار هزینه پیش‌بینی نشده ۹ هزار تومان چیزی نمانده که پیش‌بینی نکنند حتی آن اعتبار اولی را هم که خواندم ملاحظه فرمودید چه بود آن یکی را هم که خواندم اعتبارخصوصی قانون گذاری که عرض کردم من سر درنمی آورم اینر اهم پیش‌بینی کرده‌اند حالاهم پیش‌بینی نشده ۹ هزارتومان (فرامرزی – اینهاراهم درکمیسیون بودجه فرموده‌اید) نه خیر اعتبار کتابخانه برای خرید کتب و آبونمان درحاشیه نوشته‌است ۱۳ هزارتومان می‌خواهیم کتاب بخریم (فرامرزی – این لازم است) ماده ۷۱ آئین نامه مجلس معین کرده وجوه حاصله از جرائم مجلس نصف برای خرید کتاب و ساختمان محل کتابخانه به کتابخانه مجلس تخصیص داده شده ماده ۷۱ است (صحیح است) اینکه سالی اقلاً چند هزار تومان خواهد شد (فرامرزی – از وکلا کم می‌کنند) این ماده ۷۱ را که ما نصفش را بکتابخانه می‌دهیم این چه چیزیست که سیزده هزار تومان میگذراند (فرامرزی – معلوم می‌شود وکلا از ۱۷۰ تومان که می‌گیرند یکمقدارش را می‌دهند برای خرید کتاب) خوب شما ندهید سرموقع تشریف بیاورید جریمه نداده‌ام (مکی – شما پارتی بازی کرده‌اید) دودفعه من اجازه گرفتم بمجلس نیامدم بلی با اینکه ماده ۷۱ آئین نامه نصف جریمه را برای بهداری گذاشته‌اند درقسمت بهداری آقایان کوچکترین توجهی آنطوریکه باید و شاید نکرده‌اند درصورتیکه مهمترین فصولی که اینجا باید نوشته شود و مراعات می‌شد بهداشت کارمندان و کارگران چاپخانه‌است (بهادری – اصلاً باید بهداری اینجارا منحل کرد) یاباید منحل کنند مستخدمین اینجا بمن می‌گفتند بهداری اینجا اسم است ما درخارج می‌رویم پول می‌دهیم معالجه می‌کنیم یاباید بهداری اینجا را منحل کنید یا دوای رایگان و پزشک دراختیار اینها درعرض ۲۴ ساعت بگذارید تاخودشان و عائله شان استفاده یکند والا یک رقم سنگینی را اینجا گذاشتن و نصف جرائم را اینجا از نمایندگان گرفتن و دادن ببهداری نتیچه چی شده پرسیدم گفتند یک یخچال خریده‌اند برای بهداری البته بهداری باید یخچال داشته باشدولی یک جایی که بهداری مفصل باشد اینجا اصلش چیست که فرعش باشد بلی بهداری مفصلی باشد پنی سیلین نگاه دارند ولی حالا دراینجا سه هزار تومان دادند و این یخچال را خریدند نمی‌دانم برای چیست (فرامرزی – بهداری اختصاصی برای هیچ وزارتخانه معنی ندارد) موضوع دیگرما که مطابق اصل ۱۰۲ قانون اساسی یک حدودی درست کردیم دیوان محاسبات را درست کردیم و لیدراین بودجه تاحالا دراین چهل و چند ساله تفریغ بودجه بمجلس داده نشده که بودجه‌ها در نتیجه تفریغ بودجه سال قبل روی آن حساب دیوان محاسبات نوشته شود ما غیر از آن خودمان بنشینیم و بدرد مردم بپردازیم و ازاین مردم گرسنه و بدبخت هرچه می‌توانیم از یک قران تاچند میلیون از بودجه شان کسر بکنیم غیر از این چاره نداریم و این را هم باید از مجلس شورای ملی شروع بکنیم من اگر تمام این بودجه را یکی یک می‌خواستم بخوانم طول می‌کشید من یقسن دارم که آقایان تمام این ارقام را نخوانده‌اند اگر می‌خواندید که دود از کله تان بلند می‌شد که این چه بودجه ایست وضع بودجه مجلس ما که اینحور باشد البته کارمندهای قند و شکر ششصد هزارتومان هم برای سفر خودشان می‌نویسند (آزاد – بهترین بودجه‌ها بودجه مجلس است تمام اینها رسیدگی شده بودجه‌های دیگر را بردارید بیاورید یکنفر ماشین نویس سازمان برنامه از رئیس مجلس شما بیشتر حقوق می‌گیرد) آقای آزاد خیلی معذرت می‌خواهم جنابعالی بمجلس تشریف نیاورده بودید که دربرنامه آقای منصورالملک من بنظرم اولین ادمی بودم که بسازمان برنامه حمله کردم (قاسم فولادوند – نتیجه چه بود؟) نتیجه این شد که سایر آقایان هم حمله کردند نتیجه که صفراست این اصل کلی است نواقص را جناب فولادوند اگر همه دست بدست هم بدهیم حل می‌شود ولی اگر همت نداشته باشیم و حرف تنها بزنیم مثل بنده و بعد از پشت تریبون که امدیم پایین برویم دنبال کارخودمان یادنبال منافع شخصی خودمان هیچ وقت حل نمی‌شود، اینست که مردم راستی راستی از امثال ما مأیوس شده‌اند و حق هم دارند این بودجه را هرکس بخواند دود از کله‌اش پامی‌شود حق دارد این ملت اگر کسانی که این پولها را گرفته‌اند و این بودجه را نوشته‌اند سنگباران بکند، بنده گفتم تمام حقایق را درمورد سازمان برنامه گفتم گفتم چرا چهل و هفت میلیون بکارخانه‌های دولتی مساعده دادید اگر کارخانه‌ها استفاده ندارد بفروشید چرا این پول را هم می‌گیرید که حقوق بدهید اگر این پول را ندهید بازخودش برای ما می‌ماند، آقا تشریف نداشتید بدبختانه بنده نگفتم که بودجه مجلس بداست، نسبت بآن بدها بد نیست، خودش بد است اما نسبت بآن بدها بهتراست عرضم آنجا بود

نایب رئیس - آقای مکی موافقید بفرمایید

مکی - معمولاً شخصی که بعنوان موافق اسم می‌نویسد بایستی جواب ناطق مخالف را بدهد ولی بنده باقسمت اعظم از بیانات آقای نورالدین امامی موافقم و اینکه اینجا بعنوان موافق اسم نوشتم از این نظر بود که تذکراتی در اطراف بودجه مجلس و دراطراف اداره مجلس شورای ملی بسمع آقایان نمایندگان محترم برسانم و توجه این آقایان کارپردازان و هم چنین کمیسیون محاسبات مجلس را جلب بکنم که اگر بتوانند اقدامی برایشان مقدور هست فروگذار نکنند یکی از مواردی که بنده خیال می‌کنم اصلاً وجودش زائد باشد درمجلس شورای ملی این روزنامه رسمی است که نه بدرد دنیای مردم می‌خورد و نه بدرد آخرت مردم (صحیح است) این روزنامه رسمی اگر مقدار انتشارش را، تیراژش را بپرسید که بچند تا می‌رسد مسلماً درتمام ایران من شاید تصور می‌کنم که صد نفر روی علاقه و روی میل نروند پول بدهند و این را یک شماره‌اش را یا آبونه بشوند یاخریداری بکنند، (یکنفر از نمایندگان – صدنفر زیاد است) بنده در تمام ایران عرض کردم ولی خوب البته مجله رسمی است. برای تمام وزارتخانه‌ها می‌فرستند آقایان نمایندگان برای مطالعه و صورت مشروح مذاکرات یکی یک نطق نمایندگان یاقسمت مربوط باعلانات یاقسمتهای دیگر است که ان هم از آن قسمتی که بین آقایان توزیع می‌شود کسر می‌شود (قبادیان – این روزنامه رسمی یک چیززائدی است) درسال سیصد و چندهزار تومان خرج این روزنامه رسمی می‌شود و درنتیجه آمده‌اند جلوی اعلانات را گرفته‌اند که بجراید ملی اعلان داده نمی‌شود چرا؟ برای اینکه می‌گویند تا روزنامه رسمی داریم گرچه اگر اعلانات دست دولت باشد و بخواهد بجراید بدهد بآن جرایدی که واقعاً قصدشان انتقاد و خدمت باجتماع است و می‌خواهند وظیفه روزنامه نگاری خودشان را انجام بدهند مسلماً نخواهند داد و دولت چند روزنامه موافق دارد که می‌خواهد آن موافقین خودش را با این اعلانات شکمشان را سیر نگهدارد که به مخالفین خودش بتازد این رویه‌ای بوده‌است که درگذشته دولتها نسبت باعلانات پیش گرفته بودند و اصولاً باین ترتیب رفتار می‌کردند ما حالا کاری باعلانات نداریم که اگر بخواهند بدهند بجراید ملی بدهند یابجراید دولتی و فحش نامه‌ها بدهند ولی بنده عرض می‌کنم که این روزنامه رسمی روزنامه مفیدی نیست و سالی مبلغ خطیری پول را از این راه تلف می‌کند و بهتر اینست که قلم نه روی این قسمت بکشند و بگویند آقا مثل سابق همانطوری که مجله مذاکرات رسمی مجلس داشت آن مجله را چاپ کنید و فقط اختصاص بآقایان وکلای بروزنامه رسمی (فرامرزی – روزنامه رسمی بای دمال دولت باشد نه مال مجلس) (صحیح است) کاملاً بیان آقای فرامرزی صحیح است این روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی است ما قوه مقننه هستیم و بچه مناسبت اصولاً مجلس شورای ملی دخالت درقوه اجراییه می‌کند (فرامرزی – غلط است) ما قوه مقننه هستسم بقوه اجراییه چکارداریم دولت روزنامه رسمی می‌خواهد برود خودش اداره بکند (فرامرزی – صحیح است) (غلامرضا فولادوند – صحیح نیست) از این گذشته سابقاً اگر آقایان خاطرشان باشد مجله مذاکرات مجلس که چاپ می‌شد بایک کاغذ آبرومند و یک چاپ بسیار تمیزی باجلد حسابی که سر درمجلس شورای ملی هم رویش گذارده شده بود بین نمایندگان توزیع می‌شد آن وقت هرچه بربودجه روزنامه رسمی اضافه می‌شود روزبروز کاغذش خرابتر و اغلاطش زیادتر می‌شود اینهم یکی از مواردی است که بنده تذکرش را لازم می‌دانم و تصور می‌کنم که اگر از بودجه‌اش کسر بشود از اغلاطش هم کسر می‌شود و چاپش هم بهترمی‌شود، یک قسمت دیگر شکایتی است که کارمندان مجلس شورای ملی کرده‌اند و بعموم آقایان نمایندگان هم داده‌اند تما م کارمندان مجلس شورای ملی شکایت کرده‌اند (صحیح است) این بهداری را ان روزی که من تصور می‌کنم آقایان پیشنهاد کردند که مجلس شورای ملی دراینجا داشته باشد و آقای ملک مدنی هم پافشاری می‌کردند نظرشان واقعاً سلامتی و حفظ کارمندان مجلس شورای ملی بود و تصور می‌کردند که این مؤسسه سلامتی کارمندان مجلس و خانواده آنها را تأمین و تضمین می‌کند و آقایان هم دردوره گذشته رأی دادند که ما یک بهداری خودمان پیدا کنیم که کارمندان مجلس که بیمار می‌شوند بروند باین بهداری و اینجا به آنها دوا بدهند نسخه بدهند و اینها را اگر احتیاج باستراحت دارندبخوابانند. متأسفانه انطوریکه کارمندان مجلس نوشته‌اند این بهداری دربهداشت کارمندان مجلس و سلامتی کارمندان کمترین اثری نداشته و اگرتأثیری داشته خیلی ناچیز بوده بطوریکه سروصدای تما م کارمندا ن را بلند کرده و یکمقداری هم از این بابت از جرائم آقایان وکلاء و همچنین از حقوق مستخدمین مجلس کسر شده و باین بهداری اختصاص داده شده‌است بنده می‌خواستم بگویم و به آقایان کارپردازها و همچنین آقای اردلان که مخبر کمیسیون محاسبات هستند متذکر شده باشم که یک توجه بیشتری نسبت بامور بهداری کارمندان مجلس داشته باشند و اگر واقعاً نواقصی داشته باشد این بهداری آن نواقص را رفع کنند و یا اینکه آن قانون را لغو کنند که از حقوق کارمندان کسرنشود و کارمندان هروقت مریض شدند خودشان بروند معالجه بکنند (ابتهاج – بهداری بودجه مستقل می‌خواهد) یک موضوع دیگر هم که هرسال درمجلس شورای ملی مرسوم بود و شاید آقا مخبرفرهمند که از نمایندگان قدیم مجلس هستند یا آقای ملک مدنی مسبوق باشند که همه ساله مجلس شورای ملی دراطراف مجلس یک خانه‌هایی خریداری می‌کرد از محل جرائم و وسعت مجلس را باین کیفیتی که ما امروز می‌بینیم رسانیده‌است ولی در سنوات اخیر نمی‌دانم چیزی خریده شده و بمساحت مجلس چیزی اضافه شده‌است یا نه ولی شکایتی که چندی قبل بوسیله یکی از همسایگان بمجلس رسیده بود به بنده هم رسید و آن اینست که یک ملکی اینجا مجلس چند سال است خریده و این زباله‌دانی شده‌است و اسباب مزاحمت همسایه‌های مجلس را فراهم کرده مجلس شورای ملی که خودش می‌خواهد درس بهداشت بدهد یا قوانین برای بهداشت وضع بکند یابرای نظافت مردم صحبت می‌کند سزاوار نیست که اطراف مجلس یک همچو زباله دانی باشد و مال مجلس هم باشد و کسی هم نپرسد که آقا این زمین کجاست و چرازباله دانی شده‌است و چراتولید میکرب شده‌است این را هم آقایان کارپرداز توجه بفرمایند که آیا مال مجلس است اگر مال مجلس است چرا توجه نمی‌کنند چرا به محوطه مجلس اضافه نمی‌کنند چرا گلکاری نمی‌کنند درخت نمی‌کارند اینرا هم خواستم توجه آقایان را جلب کنم که به این موضوع رسیدگی بکنند و اسباب شکایت همسایگان مجلس را که مجل قانونگذاری و مرکز ثقل مملکت است فراهم نکند (فرامرزی – باغ بود آقا) شاید درختهایش سایه می‌انداخته بمنزل یکی از همسایگان که متنفذ بوده و ایجاد ناراحتی میکرده آنها هم بریده‌اند من چند روز پیش دیدم که چند تا درخت کهن را دارند می‌اندازند پرسیدم چراگفتند این ارتباط بایکی از آقایان دارد و شکایت کرده‌است که این درختها سایه می‌اندازد بمنزلش حالا شاید آنجا هم شکایت کرده‌اند که این درختها سایه انداخته، یکموضوع دیگر موضوع کارگران چاپخانه مجلس است، چاپخانه مجلس مسلماً یکی از مؤسسات بزرگ این مملکت است ما الان چاپخانه مکمل تر و مجهزتر از چاپخانه مجلس نداریم این چاپخانه مجلس با تمام این وسائل و ماشینهای مدرنی که دارد نسبت بسرمایه‌ای که صرف خریداری این ماشین‌ها شده اگر درست حساب بکنیم نه تنها عایداتی ندارد بلکه یک چیزی هم اگر بخواهیم منافع پول را درنظر بگیریم نسبت بسرمایه هم ضرر می‌کند و هم کارمندان این چاپخانه ناراضی هستند یک آئین نامه‌ای دردوره گذشته برای کارگران چاپخانه فراهم می‌کند وقتیکه آن تصویب نامه کذایی درمورد مستخدمین دولت بموقع اجرا گذاشته شد و یکعده‌ای که توی بازار بشغل بزازی و ذرع کردن پارچه اشتغال داشتند پس از صدور این تصویب نامه برتبه ۸و۹ ارتقاء یافتند دلیل ندارد یک کارمندی که سی سال یا ۳۵ سال درچاپخانه مجلس مستمراً کارکرده ما این را استثنا بکنیم و بگوییم آقا شما کارگر کنتراتی هستید و مشمول آن مقررات و ان مزایایی که سایر کارمندان دول تمی‌شوند شما نباید بشوید بعلاوه اینجا بیلانی است که کارپردازی داده‌است یک مقداری هم درسال عایدات دارد کارمندان چاپخانه مجلس هم یک شکایاتی کرده‌اند و یک تذکراتی داده‌اند که من وارد جزییات کارشان نمی‌شوم چون می‌دانم که آقای اردلان یک آدمی هستند که منصف هستند و می‌دانم که اگر یک حرف صحیح و اصولی کارمندان زدند موردتوجهشان قرارمی‌گیرد نکاتی را که اینجا یادداشت کرده‌ام و شکایتی که کرده‌اند خدمت ایشان تقدیم می‌کنم که آقایان کارپردازان و آقای اردلان مورد توجه قراربدهند که اگر واقعاً بکارمندان چاپخانه اجحاف شده‌است تعدی شده‌است ما نباید بیشتر سختگیری بکنیم تاجای دیگر، پای چراغ نباید تاریکتر از جای دیگر باشد اینجا مجلس شورای ملی است و بایستی کارمندان مجلس شورای ملی هم یک وضع آبرومندی داشته باشند و اگر هم بآنها یک تعدی می‌شود زودتر بشکایت آنها رسیدگی بکنیم برای اینکه مسئولیت شکایت آنها با مجلس شورای ملی و بانمایندگان مجلس شورای ملی است و ما اگر بشکایت آنها رسیدگی نکنیم چطور می‌توانیم بشکایت کارمندان سایروزارتخانه فلان کارمند خوب کار کرده باید کارکرده بنابراین باید زودتر بکار این‌ها رسیدگی بکنیم اگر حق می‌گویند و اجحافی شده‌است رسیدگی بشود یکی دیگر موضوع بیمه کارگران است که باید برای اینها یک فکری کرد که اگر یک کارمندی درحین انجام وظیفه آسیب دید چون اینها ممکن است مسلول بشوند چون کسانیکه باحروفچینی و سرب سروکار دارند اینها زودتر مبتلا بامراض ریوی می‌شوند و بیمه اینها مقدم برسایر مؤسات و کارخانجات دولتی باشد چون ما خودمان اگر دربیمه کردن این کارگران اقدام نکنیم و همه اینها را درنظر نگیریم نمی‌توانیم بسایرین بگوییم چرابیمه نکردید؟ اینست که بیمه کارگران مجلس را مورد توجه قراربدهند که اگر بیمار شدند یامسلول شدند و امراض ریوی پیداکردند اینها یک آتیه‌ای برایشان پیش‌بینی شده باشد. یک از موضوعاتی هم که آقای امامی فرمودند راجع بصدتومان اضافات مستخدمین لیسانسیه مجلس است، یک قانونی از مجلس چهاردهم گذشت که بمستخدمین لیسانسیه صد تومان اضافه داد ه بشود و وقتی بسایر وزارتخانه‌ها می‌دهند دلیلی ندارد که ما مستخدمین لیسانسیه را از این تاعده مستثنی بکنیم (نورالدین امامی – بنده بآنها عرضی ندارم اما ببینید چند صیغه را بهم چسبانیده‌اند) شما تشریف نداشتید بنده بیانات جنابعالی را تأیید کردم و گفتم بنده با اینکه باید جواب ایشان را بدهیم باتأیید بیانات ایشان چند تذکری خواهم داد اما مثلاً همین کلرمندان لیسانسیه درتمام وزارتخانه‌ها صدتومان اضافه می‌گیرند ما هم باید بدهیم (نورالدین امامی- دویست تومان بدهند من موافقم دویست تومان بدهند) این بود عرایض بنده که امیدوارم مورد توجه آقایان قراربگیرد تاهم کارمندان مجلس و هم کارگران چاپخانه از این وضع فعلیشان یک قدری رهایی پیدا بکنند.

نایب رئیس – آقای اردلان

اردلان – بنده فرمایشات نمایندگان محترم که راجع ببودجه مجلس صحبت فرمودند باکمال دقت گوش کردم و مطالبی چند باید برای عموم آقایان در پاسخ عرض بکنم ابتدا باید عرض کنم که کارمندان مجلس شورای ملی از کارمندان بسیاروظیفه شناسی هستند که همیشه باکمال علاقمندی انجام وظیفه خودشان را می‌کنند شما هروقت صبح که بیایید اینها سرکار خودشان هستند و کمیسیونهای مجلس که فعلاً تاساعت ۸ و ۱۰ شب دابر است آقایان همه سرخدمت هستند اما باتمام اینها وقتیکه بودجه سال ۱۳۲۹ مجلس شورای ملی را باسال ۱۳۲۸ ما مقایسه می‌کنیم می‌بینیم امسال بودجه‌ای که بمجلس شورای ملی تقدیم شده‌است جمعش ۹۲۰۲۳۴ ریال کمتر از سال ۱۳۲۸ است یعنی کمیسیون محاسبات مجلس شورای ملی آنچه لازم و مقدور بوده و توانسته‌است از خرجهای زائد کاسته و هنصدو بیست هزار ریال صرفه جویی کرده‌است بنابراین بودجه امسال مجلس شورای ملی نسبت بپارسال چنانچه ملاحظه می‌فرمایید اضافه نشده و کمترشده‌است اما جناب آقای امامی بیاناتی فرمودند اولش راجع بحقوق وکلا است بنده لازم است عرض کنم که از سه چهار سال قبل که حقوق وکلا از طرف مجلس شورای ملی تصویب شده تاکنون بآن حقوق اضافه نشده بآن مزایای دیگری اضافه نشده درصورتیکه بادارات دولتی و مؤسسات دیگر که ما نگاه می‌کنیم نسبت بچهارپنج سال پیش هرفردی بمیزان حقوقش یک چیزی اضافه شده‌است و حقوق نمایندگان و مزایایشان همانطور باقی مانده و ما البته صلاح هم ندیدیم که امسال چیزی اضافه بکنیم بسیاری از نمایندگان محترم مجلس شورای ملی اصلاً حقوق و مزایادریافت نمی‌کنند و آنها را به بیمارستانها حواله می‌دهند جناب آقای دکتر مصدق اخیراً نامه‌ای نوشته‌اند که حقوق خودشان را بمسلولین داده‌اند آقای کهبد داده‌اند بمریضخانه بنابراین آنها که تمکن داشته‌اند و مقدورشان بوده‌است استفاده نمی‌کنند پس شما اینهارا کم نکنید اگر کم بکنید درواقع از آن مسلولین و مریضخانه‌ها کم کرده‌اید اما یکعده‌ای هم هستند و خود جنابعالی تصدیق فرمودید که باهمان حقوق زندگی می‌کنند و شایسته نیست کمترازاین به آنها بدهیم بنده خودم کاملاً دقت مردم مقدور نبود که دراین بودجه مجلس بتوانیم از حقوق و مزایای نمایندگان چیزی کم کنیم یک قسمت اعتبار را فرمودید این یک مبلغی بود در بودجه دولت هم ملاحظه می‌فرمایید اعتباراتی دارد اینجا رئیس مجلس شورای ملی یک اعتبارمختصری دراختیارش هست هررئیس مجلس خارجی برایش پیدا می‌شود و نمی‌شود حذف کرد اما راجع به بهداری جناب آقای مکی و همچنین آقای امامی شرحی فرمودند بنده می‌خواستم عرض کنم که این بهداری مجلس برای کارمندان مجلس یک چیز بسیار نافعی است (صحیح است) بنده خودم چند مرتبه احتیاج پیدا کردم رفتم آنجا امسال برای اینکه حصبخ زیاد شده بود سرم زدم برای اینکه می‌خواستم ببینم وضع بهداری چیست همانجا دیدم که از کارمندان مجلس هستند که بعضی خانواده و زن و بچه شان را آورده بودند (نورالدین امامی – تکمیل بشود همه استفاده بکنند تمام کارمندان و خانواده‌هایشان استفاده بکنند) تاحدی که بودجه‌اش اجازه می‌دهد استفاده می‌کنند رئیس بهداری داریم پرستار داریم طبیب داریم کمک طبیب داریم آنها می‌آیند آنجا و از ایشان استفاده می‌شود یعنی اعضای مجلس خودشان زنشان بچه شان می‌آیند آنجا هم دوا تا حدی که داشته باشند دواخانه ما به ایشان دوا می‌دهد و هم مجانی معالجه می‌شود چه بسا اتفاق افتاده که اگر محتاج بعمل جراحی هم بود بهداری مجلس شورای ملی موافقت کرد ه بیک مریضخانه برده‌اند و باکمکی که از طرف بهداری شده آن جراحی صور ت گرفته بنابراین باید درنظر گرفت که امروز سیاست عمومی ما اقتضا نمی‌کند چون محل دیگری نیست که یک کارمندی را بیرون بکینم پس اگر می‌خواهید اینرا حذف بکنید برای آنها چکار خواهید کرد جزاینکه اینها را جای دیگر نگاه می‌دارید حقوق می‌دهید این است که بعقیده بنده عجالتاً باید بهداری بهمین وضعیت باشد البته اگر یک پول بیشتری داشته باشیم می‌توانیم توسعه بدهیم اما روزنامه رسمی که آقای مکی فرمودند روزنامه رسمی بموجب یک قانون خاصی که درمجلس شو ایملی تصویب شده بود بوجود آمده و مادامی که این قانون به قوت خودش باقی است کمیسیون محاسبات مجلس و کارپردازان محترم همه مجبورند که از این قانون اطاعت بکنند و اینکه فرمودند انتشارروزنامه رسمی یک کارزائدی است بنده می‌خواهم عرض کنم که توجه بفرمایند و آن انحصار وراثت اشخاص بی بضاعت است که دراین مملکت بسیار هستند سابقاً یک کسیکه فرض بفرمایید دریک شهرستان فوت می‌کرد یک انحصار وراثتی را صادر می‌کرد این آگهی را می‌فرستاد بمرکز مرکز روزنامه رسمی هم نبود و هرکجا هم که می‌خواستند آنها را چاپ بکنند پول می‌خواست و این اشخاص هم تمکن آن را نداشتند درروزنامه رسمی عده زیادی از اشخاص بی بضاعت انحصار وراثت شان را مجانی چاپ می‌کنند و باتمام این تفصیلات بودجه روزنامه رسمی دخل و خرج می‌کند اینجا ملاحظه بفرمایید که کلیه حقوق و هزینه دوازده ماهه سال ۲۹ روزنامه رسمی ۹۶۰/۳۲۱/۳ ریال بوده در صورتیکه در ماده پایین ترش می‌نویسیم که مبلغ سه میلیون و پانصد هزار ریال در آمد پیش‌بینی شده اداره روزنامه رسمی کشور شاهنشاهی وصول می‌شود بنابراین اگر از یکطرف مبلغ سه میلیون و سیصد و بیست و یکهزار ریال هزینه برای روزنامه رسمی نوشتیم همینطور مبلغ سه میلیون و پانصد هزار ریال عایدات نوشته شده بنا بر این ضرری روزنامه رسمی نمی‌کند منفعت هم می‌کند باز هم همان نظر کلی اینچا هم هست آمدیم این روزنامه رسمی را برداشتیم شما با اعضاء روزنامه رسمی چه می‌کنید اینها را که بیکار نمی‌توانید بکنید باز هم همان اصل کلی است عجالتاً تا یک کار جدیدی در مملکت پیدانشود نمی‌توانیم با آنها کاری بکنیم اینها روی کار خودشان هستند ضرری هم ندارد البته موضوع کاغذی که آقای مکی یادآوری فرمودند که کاغذ مذاکرات مجلس شورای ملی کاغذ بهتری باشد بنده از آقایان کارپردازان محترم هم تمنا می‌کنم بایشان هم عرض کردم توجه بشود که کاغذ بهتری باشد البته مانعی هم ندارد منتها یکقدری گرانتر می‌شود یک فرمایشی هم فرمودند آقای مکی و ازطرف سایر آقایان نمایندگان هم گفته شده راجع بکارگران چاپخانه مجلس بود خواستم عرض کنم که نمایندگان مجلس شورای ملی ایران دردوره گذشته قانونی تصویب فرمودند بنام قانون کاروقتی این قانون گذشت کارگران مجلس شورای ملی هم مشمول این قانون شدند دیگر نمی‌شود که کارگر چاپخانه مجلس شورای ملی را آورد مشمول قانون استخدام کشوری کرد این درست نیست اینها مثل کارگران کارخانه حریربافی چالوس مثل کارگران سایرمؤسسات و کارخانجات این مملکت یک قانونی از مجلس شورای ملی گذشته بنام قانون کار با آنها هم طبق همان قانون عمل می‌شود راجع بهمه کارگران هم که آقای مکی فرمودند دراینجا بیمه آنها پیش‌بینی شده‌است و بیمه کارگران چاپخانه مجلس هم درشرکت بیمه کاملاً تمام شده و تمام این کارگران بیمه شده‌اند و مطابق این قانون کاردر موقعیکه آسیبی بایشان برسد دستشان زیرماشین برود یادرموقع کارفوت بکنند تمام پیشبینیهای لازم دراین قسمت شده‌است و البته نظرهای اصلاحی ممکن است که آقای امامی و سایرنمایندگان محترم داشته باشند بنده گمان می‌کنم که مذاکرات درکلیات باندازه کافی شده باشد وارد درمواد بشویم هرپیشنهاد اصلاحی بفرمایند بنده حاضرم جواب عرض می‌کنیم و اگرقانع نشدند برا یمجلس واگذار می‌کنیم اگر مجلس شورای ملی قبول کرد البته هر چه مجلس شورای ملی رأی بدهد همه اطاعت می‌کنیم

نایب رئیس - دو فقره پیشنهاد ختم مذاکره رسیده که قرائت می‌شود. (بشرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس – پیشنهاد ختم مذاکره می‌نمایم – غلامرضا فولادوند مقام محترم ریاست مجلس شورای ملی پیشنهاد می‌نمایم پس از ختم مذاکره آقای اردلان رأی بکفایت مذاکرات گرفته شود – صفائی (نمایندگان – مخالفی نیست)

نائب رئیس – رأی می‌گیریم بپیشنهاد کفایت مذاکرات آقایانیکه موافقند قیام بفرمایند. (اغلب قیام نمودند) تصویب شد حالا برود شور در مواد رأی می‌گیریم آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده اول (بشرح زیر خوانده شد)

ماده اول – برای مقرری و هزینه دوازده ماهه سال ۲۹ مجلس شورای ملی ۴۱۷ – ۹۰۳- ۳۱ ریال مطابق فقرات ۱تا۵ ضمیمه اعتبار بکارپردازی مجلس داده می‌شود

تبصره – بکارپردازی مجلس اجازه داده می‌شود کمک هزینه مربوط بمجلس شورای ملی و اداره چاپخانه مجلس و اداره روزنامه رسمی کشور را تا آخر سال ۱۳۲۹ از محل درآمد عمومی کشور از وزارت دارایی دریافت دارد.

نایب رئیس - آقای ملک مدنی

ملک مدنی - در کلیات بودجه مذاکراتی شد منجمله لازم است توضیحی داده شود کارمندان و خدمتگزاران مجلس شورای ملی به شهادت همه آقایان در مواقع خطیر و در مواقعی که مشکلاتی برای مملکت پیدا شده همیشه وظایف خودشان را به خوبی انجام داده‌اند (صحیح است) حتی این چاپخانه مجلس شورای ملی کارگرهای این چاپخانه خودشان را وارد آن جنجال و ماجراهایی که برای کشور درست شده نکردند (صحیح است) این نمونه بارزی است که کارمندان مجلس شورای ملی و خدمتگزاران جزء و کارگران چاپخانه و روزنامه همه وظایفی که داشته‌اند بخوبی انجام داده‌اند (صحیح است) و بانمایندگان مجلس شورای ملی است که در موقعیکه بودجه مجلس شورای ملی مطرح می‌شود خدمات و زحمات و خدمتگزاری آنها مورد تقدیر و تقدیس واقع شود (صحیح است) باین جهت بنده چون شاهد دوران طولانی خدمات آقایان آقایان هستم درسهم خودم خدمات آقایان را تقدیس و تقدیرمی‌کنم (صحیح است) و خیال می‌کنم بجای همه آقایان باشم برای خاطر اینکه آقایان شاهدند دراین چاپخانه‌ها درادارات دولتی و همه جا یک بی ترتیبی‌هایی واقع شده خوشبختانه کوچکترین بی ترتیبی درادارات مجلس شورای ملی بهیچوجه واقع نشد (صحیح است) و این دلیل این است که خدمتگزاران اینجا مردمان صدیقی هستند با اطلاعی هستند قناعت می‌کنند و زندگی خودشان را تأمین می‌کنند اینجا دوسه مطلب مذاکره شد که چون درماده اول هست بنظر بنده می‌شود که توضیخاتی دادیک موضوع وضعیت کارگران چاپخانه مجلس است بنده اعتقادم این است که کارپردازی مجلس شورای ملی باید این کارگران بیمه کند (اردلان – بنده که عرض کردم شده‌است) و بعد هم از نظر بهداشت هم اصولاً تابع همان قانون کارباشند همان قانونی که برای کارگران وضع کردیم مراجعه کنند بهمان اداره بیمه و آنها را بیمه و مداوا و معالجه کنند دیگر موافقت بهداری مجلس شورای ملی لازم ندارد و بنده یک موضوع دیگری را که می‌خواستم بعرض آقایان برسانم و مخصوصاً نظر آقایان کارپردازان و جناب آقای اردلان مخبرکمیسیون (خودشان می‌دانند که بنده ایشان را یکی از نمایندگان صالح می‌دانم) برای اینکه خدمتی کرده باشند این موضوع را درست کنند این آقایان که اینجا انجام وظیفه می‌کنند اطمینان خاطرداشته باشند بیمه بنظر بیمه شونده همانطور که درسایر کشورهایی مترقی عالم همه کارگران کارخانه‌ها بیمه می‌شوند از جزء کل کارگران چاپخانه مجلس هم قطعاً باید بیمه بشوند و هم باید وضعیت بهداشت آنها درست شود که یک تکلیف روشنی داشته باشند (اردلان – همه شده‌اند) یک عرض کنم یک موضوع دیگر راجع ببهداری مجلس شورای ملی است بنده خودم همانطوریکه آقایان استحضار دارند از اشخاصی بودم که طرفداراین موضوع بودم که درمجلس شورای ملی یک بهداری کاملی داشته باشیم باین معنی که یک بیمارستان هم باشد حتی در دوره پیش هم بنده پیشنهاد کردم که از محل جرائم یک بیمارستان ۱۲ تختخواب اینجا باشد برای بیمارستان و یک بیمارستان کاملی مثل بیمارستان بانک ملی که مورد استفاده‌است اینجا باشد (صحیح است) و اینهم یک نمونه‌ای از بهداری و بهداشت کشورباشد که اگر ما یکوقت خواستیم بگوییم فلان بیمارستان وضعش خوب نیست مقایسه کنیم با بیمارستان مجلس اما متأسفانه با اینکه این پیشنهاد درمجلس مورد قبول واقع شد هیچ اقدامی دراین موضوع نشد بنده از آقایان کارپردازان و هیئت محترم رئیسه که این اقدام را نکردند درانجام اینکار اصولاً گله دارم و انتظاردارم که اینکار بشود اما اگر چنانچه می‌خواهند مثل وضع حالا باشد همانطوری که شده به نظر بنده وضع حالا یک وضع نامطلوبی است و صورت خوبی ندارد باید یک بیمارستان کامل و یک وضع صحیحی باشد که کارمندان اینجا استفاده کنند حتماً هم باید باشد مثل اینکه همه مؤسسات می‌کنند شأن مجلس شورای ملی هم این است که بیمارستانی داشته باشد که اساسأ کارمندان استفاده کنند و اگرهم یک وقتی ضرورت ایجاب کرد سایرین هم استفاده بکنند مجل هم داریم همان زمینی که مجاور منزل جناب آقای دکتر جلالی است همان را برای بهداری درست بکنند و کارمندان مجلس را که بیمار شدند انجا بستری کنند بنده هم از عقیده و رأی خودم منصرف نشده‌ام اما اگر چنانچه این وضع فعلی باشد فایده ندارد بعقیده بنده بهتر این است کارمندان مجلس را مراجعه کنند بیک بیمارستانی که هم خودشان را مداوا کنند و اگر کمکهایی هم لازم صحبت بود راجع بقسمت صرفه جویی کردم فکر سو کمیسیون را و گفتم که نظر بسیار صحیحی است و ماباید کاری کنیم که بیاری خدا بودجه مملکت تعادل پیدا کند والا همه قسمتها درسهم حودشان باید کمکی باین فکر کرده باشد ولی بنده فکر می‌کنم بودجه مجلس چون همیشه این صرفه جوییها و دقتها درش شده اضافاتی ندارد چون بودجه‌های وزارت خانه‌ها و ادارات هرچه خواستند زیاد درنظر گرفته‌اند و اعتبارات را هم غالباً همه‌اش درسال مصرف نشده بطوریکه مسبوقید مقدار زیادی صرفه جویی سال گذشته داده‌اند این دلیل این بوده‌است که یک مقدار اعتباراضافی گرفتند که مورد خرج پیدا نکرد ولی دربودجه مجلس شورای ملی بنظر بنده برخلاف این است اینجا کمیسیون محاسبات، کارپردازی مجلس، خود آقایان نمایندگان دقت داشتند که آنچه احتیاجات است همان مبلغ را پیشبینی کنند بنابراین بنظر بنده این قسمت درجاههای دیگر مورد دارد دراینجا مورد نداردزیرا ما نمی‌توانیم که بکارمندان و خدمتگزاران و اشخاصیکه درمجلس کار می‌کنند بگوییم آقا شما کار کنید حقوق کافی نگیرید، انجام وظیفه کنید این درست نیست بنظر بنده باید اشخاصی که بصداقت وظیفه شان را انجام می‌دهند دربرابرش زندگیشان تأمین شود، محل تردید نیست و بنظر بنده این جا موردندارد (صحیح است) اما درقسمت حقوق آقایان نمایندگان عرض کنم چون رقم اول هست بنده اگر بخاطر داشته باشید آنموقعیکه حقوقمان اضافه شد مخالف بودم، مخالفت هم کردم حتی یکسال هم اضافه را نگرفتم (شوشتری – بعقیده بنده باید باسناتورها مساوی باشد) درهرحال عقیده‌ام اینست که اگر دراین بودجه می‌خواهید یک اصلاحی بکنید و قدمی هم بردارید از حقوق نمایندگان درصورتیکه زیاد هم نیست نمی‌شود چیزی کسر کرد یکدفعه آقای اردلان اینجا یک بیانی فرمودند که بند هرا کاملاً قانع کرد و ان این بود که منی کوکیلی هستم که شاید بخوبی هم وظیفه‌ام را انجام می‌دهم حقاً هم انجام داده‌اند، اگر یک خانه بگیرم باید حتماً چهارصد تومان کرایه خانه بدهم و پانصد، ششصد تومان هم خرج دارم بعقیده بنده وکیل هرقدر صرفه جویی بکند روزی بیست تومان خرج دارد و با این ترتیب صرفه جویی دربودجه مجلس بنظر موردی ندارد و اگرهم چیز یکسر شده باشد بند همی‌خواستم این نکته را بعرض برسانم که موردی ندارد، و یک نکته دیگری که ضروری است و می‌خواستم که جلب نظر کارپردازان محترم و مخبر کمیسیون شده باشد این است که دراین قسمت فقره ۲ آخر قسمت بودجه مجلس تفاوت حقوق دونفر از کارمندان از سال ۲۷۲ ببعد منظور شده درصور تیکه طبق دستور هیئت محترم رئیسه مجلس آقای علی اکبررجائی هم از سال ۱۳۲۵ ببعد باید تفاوت حقوق خودرا دریافت دارد و حقوق ایشان نیز پادار شده‌است فقط محتاج بموافقت آقای مخبر کمیسیون محاسبات است. خواستم عرض بکنم چون اینهم یک عضو خدمتگزاری است و هیئت رئیسه هم همانطور که عرض کردم موافقت کرده‌است از طرف آقای مخبرکمیسیون محاسبات هم دراین است که یک عده چند نفری از اعضاء مجلس شورای ملی سابقاً عضو چاپخانه مجلس شورای ملی بودند درقسمت فنی گمان می‌کنم بخود آقایان هم مراجعه کرده باشند یانکردد نمی‌دانم بعد از اینکه آنها منتقل بکادر مجلس شدند و سوابق خدمتی اینه ادر نظر گرفت هشد برای کاراستخدا م آن مدتی که درکارهای فنی چاپخانه مجلس کارمی‌کردند جزوسنین خدمتشان محسوب نکردند درصورتیکه از نقطه نظر بازنشستگی و سوابق استخدامی آنه اضرورت دارد بنده استدعا می‌کنم جناب آقای پالیزی و جناب آقای اردلان در این موضوع توجه بفرمایند که این اشخاص که سوابق خدمتشان دراینجا بوده جزوسنین خدمتشان محسوب شود. حقو بازنشستگی هم می‌پردازند اینها اشخاصی هستند که یک مدتی را درانجا کارمی‌کردند و بقسمت اداری مجلس شورای ملی منتقل شده‌اند و بایستی آن مدت جزوسنین خدمتشان محسوب شود و اینها از روزاول کارمند مجلس بوده‌اند منتهی درقسمت فنی چاپخانه کارمیکرده‌اند اسامی آنها هم هست که حالا بنده برای اینکه وقت مجلس گرفته نشود بخود حضرتعالی تقدیم می‌کنم که درنظر بگیرید ایها مطالبی بود که بنده می‌خواستم به عرض آقاین برسانم و امیدوارم که مورد توجه آقای مخبر محترم واقع بشود مخصوصاً این قسمت سنین خدمت اشخاصی که منتقل شده‌اند بکادرمجلس اینها از نقطه نظر بازنشستگی ضرورت دارد که جزءسنین خدمت آنها محسوب شود که اینها یک روزی که متقاعد می‌شوند یک ادمی که فرض کنید ۶۰ یا ۶۵ سال دارد و بخواهد بازنشسته شود وقتی ۱۵ سال از سننس خدمتش محسوب نشود آن وقت چیزی عایدش نمی‌شود.

نورالدین امامی – آقای رئیس شب جمعه‌است

نایب رئیس – آقای نبوی بفرمایید

نبوی – چنانکه جناب آقای ملک فرمودند در فعالیت و زحمت کارمندان مجلس ابداً صحبتی نبود و هیچکس تردیدی نداشت صحبت دراین نبود که از حقوق کارمندان مجلس کسر شود یاترفیعات و اضافاتی که باید بگیرند نگیرند کارمندان مجلس اغلب صبح و عصر هستند مو قعیکه جلسه خصوصی دازیم یابمناسبت کمیسیونها کارمندان مجلس مجبورند باسند البته عملیات کارمندان درهردوره ایمورد تقدیرنمایندگان بوده لکن اشکال بزرگتری که پیش آمده که باید حتماً بآن توجه می‌کردیم این است که مملکت چندین سال است که بیک اشکال بسیارفوق‌العاده‌ای دچارشده که متأسفانه دردوره‌های گذشته مجلس چنانچه بایدوشاید باین کار توجه نکرده و آن اشکال کسردرآمد مملکت است، الان عملیکه دولتها می‌کنند این است که یک پولی از کشاورزان و کارگران و مردم زحمتکش مملکت بگیرند و این پول بصورت مالیات گرفته می‌شود و می‌آورند می‌دهند به مستخدمین دولت، البته مستخدمین هم مردمان فقیری هستند و کسانی هستند که بوجودشان دولت احتیاج دارد وای اکررویه همین باشد ک هتمام عواید مملکت صرف حقوق بشود این مملکت بپرتگاه بسیاربدی کشیده خواهد شد چنانچه آثارآن مشهود شده امسال باهمه این کوششها که وزارت دارایی، هیئت دولت کردند بازبودجه مملکت ۲۶۰ میلیون تومان کسراست و کمیسیونی الان داریم برای اینکه این کسر را امیدواریم که یک راه حلی برایش پیدا کنیم پس برای جبران این کسر و برای اینکه اوضاع این ملکت روزبروز این کسر و برای اینکه اوضاع مملکت روزبروز بدترنشود بایستی که هرچه میسراست از این بودجه‌ها صرفه جویی بکنیم بنده می‌دانم که میزان هزینه زندگی گران است و حقوقی که افراد چه در مجلس و چه در ادارت می‌گیرند کافی نیست اینها صحیح است ولی افراد باید فداکاری کنند لااقل از مخارج غیرضروری صرفنظر کنند و همین رویه را ما در بودجه‌های ادارات عمل کردیم از حقوق و فوق‌العاده‌ها و اضافات نکاسته‌ایم ولی در آنجایی که از لحاظ اهمیت و ضرورت در درجه دوم بود آنها را کسر کرده‌ایم عده‌ای از کارمندان مجلس طبق قانونی که از این مجلس گذشته بمجلس سنا منتقل شدند حق بود که اقلاً معادل حقوق آنها از بودجه مجلس کسرمی‌شد از بودجه مجلس فقط نهصد هزار ریال کسر شد ولی از وزارتخانه‌ها بیش از این کسر کردیم ما باید از مخارج تجملی صرفنظر کنیم امسال وضع اداره مجلس بمراتب بهترشده وضع باغ و سایر چیزها ولی یک کارهایی کرده‌اند که نمی‌شود گفت که اینها ضروری است فرض کنید فواره‌های برقی و نظایر آن درست کردن جزء چیزهای غیرضروری بود اینها خرج برمی‌دارد، خرج خرید موتور، خرج دائر نگاهداشتن آنها و مصرف برق و غیره اینها گمان می‌کنم که زائدبودوبنده از آقای پالیزی و آقای اردلان خواهش می‌کنم که از این مخارج در بودجه مجلس صرفنظر کنند بنده مکرر عرض کردم چیزهایی که لازم داریم باید همان‌ها را درنظر بگیریم مثلاً در مورد چاپ کتابهای دهخدا در هر دوره عرض کردم بازهم عرض می‌کنم ان کتاب مفیدی است آقا دهخدا از دانشمندان نامی و معاریف فرهنگ ما هستند ولی چاپ کتاب بما مربوط نیست (دکتر کاسمی – هیچ مؤسسه‌ای جزمجلس شورای ملی چاپ نمی‌کند) وزارت فرهنگ برای اینکار بودجه دارد اداره‌ای دارد صلاحیت فنی بیشتری دارد آنها مجهزند برای این کار اگر این کتاب را مثل سایر کتابها بخواهید چاپ کنید باید آنها چاپ کنند و این پول باید از خزانه دولت گرفت هشود چه فرق می‌کند این است که بهتربود وزارت فرهنگ چاپ می‌کرد شاید هم بهتربود از اینجا، ما یک وزارتخانه‌های عریض و طویلی نباید درمجلس درست کنیم چاپخانه مجلس بیش از حد ضرورت مجلس است البته چاپخانه ایست مکمل و مجهز درایران بی نظیر و این چاپخانه دراثر مراقبتهای کارپردازان سابق مجلس بحال فعلی باقیمانده این دقت و مراقبت اگر نمی‌شد این چاپخانه امروز نبود اینها همه صحیح است و بسیاری از کارهای خوب هست دراین مملکت ولی ما نباید بکنیم این کارخانه‌ها را که امروز دولت دارد و ضرر می‌کند و خرابست اگر یک لااقل دست مجلس بود می‌شد که انرا اصلاح کرد ولی ما نباید اینکار را بکنیم، اینها همه را باید از بودجه مجلس کسرگردد بنابراین هیچکس دراین موارد که من دارم در مجلس عرض می‌کنم تردید ندارد و بنده از آقایان کارپردازان و مخبر محترم کمیسیون تمنا می‌کنم که باز دقت بفرمایند ما در سوکمیسیونی که برای رسیدگی به بودجه‌ها داریم هریک از وزراء مربوطه آنها رسیدگی می‌کردیم بآنها گفتیم که در کمیسیون محاسبات موقع رسیدگی ببودجه مجلس از یک بودجه دو سه میلیونی سیصد هزار تومان کسر شده اینرا گفتیم ولی وقتی که این بودجه را آوردند بمجلس دیدیم که کسر نکردند این را باید شما کسرکنید باید همان سیصدوهزارتومان را کسر کنید اگر این پول را کسر نکنیم دربودجه مجلس صرفه جوییهایی که باکمال سختی از وزارتخانه‌ها می‌کنیم اگر اینجا نکنیم آنها خواهند گفت شما که بودجه تان را کسر نکرده‌اید بمصداق مثل معروف رطب خورده منع رطب کی کند بما خواهند گفت شما که کسر نکرده‌اید چرابما می‌گویید کسرکنید بادرنظر گرفتن کسانیکه به مجلس سنامنتقل شده‌اند که عده قابلی هم هستند و ازتعداد کارمندان مجلس شورای ملی کسر شده بازملاحظه می‌شود که از بودجه کسر نشده‌است اینرا تمنی دارم آقایان رعایت بفرمایید که چیزهای غیر ضروری یا آنچیزهایی که در حداقل ضرورت است کسر بفرمایید و بودجه را همانطورکه جناب آقای اردلان خود حضرتعالی تنظیم کردید و من دیدم که اظهار رضایت فرمودید که این بودجه اینقدر کسر شده همانطور کسر بفرمایید

نایب رئیس – پیشنهاد کفایت مذاکرات در ماده اول رسیده قرائت می‌شود (بشرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم مذاکرات در ماده اول کافی است - غلامرضا فولادوند.

نایب رئیس - مخالفی نیست (گفته شد خیر) رأی می‌گیریم بکفایت مذاکرات درماده اول آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. حالا پیشنهاداتی که رسیده باید قرائت شود چون وقت گذشته اول جلسه بعد.

– تعیین موقع ودستور جلسه بعد – ختم جلسه[ویرایش]

۹ – تعیین موقع ودستور جلسه بعد – ختم جلسه

نایب رئیس – اگر موافقت می‌فرمایید جلسه را تعطیل کنیم جلسه آینده روز یکشنبه ساعت ۹ صبح (ساعت ۱۲ ظهر مجلس ختم شد)

نایب رئیس مجلس شورای ملی – جواد گنجه