دیوان شمس/چو عشق را تو ندانی بپرس از شب‌ها

by مولوی

	چو عشق را تو ندانی بپرس از شب‌ها			بپرس از رخ زرد و ز خشکی لب‌ها
	چنان که آب حکایت کند ز اختر و ماه			ز عقل و روح حکایت کنند قالب‌ها
	هزار گونه ادب جان ز عشق آموزد			که آن ادب نتوان یافتن ز مکتب‌ها
	میان صد کس عاشق چنان بدید بود			که بر فلک مه تابان میان کوکب‌ها
	خرد نداند و حیران شود ز مذهب عشق			اگر چه واقف باشد ز جمله مذهب‌ها
	خضردلی که ز آب حیات عشق چشید			کساد شد بر آن کس زلال مشرب‌ها
	به باغ رنجه مشو در درون عاشق بین			دمشق و غوطه و گلزارها و نیرب‌ها
	دمشق چه که بهشتی پر از فرشته و حور			عقول خیره در آن چهره‌ها و غبغب‌ها
	نه از نبیذ لذیذش شکوفه‌ها و خمار			نه از حلاوت حلواش دمل و تب‌ها
	ز شاه تا به گدا در کشاکش طمعند			به عشق بازرهد جان ز طمع و مطلب‌ها
	چه فخر باشد مر عشق را ز مشتریان			چه پشت باشد مر شیر را ز ثعلب‌ها
	فراز نخل جهان پخته‌ای نمی‌یابم			که کند شد همه دندانم از مذنب‌ها
	به پر عشق بپر در هوا و بر گردون			چو آفتاب منزه ز جمله مرکب‌ها
	نه وحشتی دل عشاق را چو مفردها			نه خوف قطع و جداییست چون مرکب‌ها
	عنایتش بگزیدست از پی جان‌ها			مسببش بخریدست از مسبب‌ها
	وکیل عشق درآمد به صدر قاضی کاب			که تا دلش برمد از قضا و از گب‌ها
	زهی جهان و زهی نظم نادر و ترتیب			هزار شور درافکند در مرتب‌ها
	گدای عشق شمر هر چه در جهان طربیست			که عشق چون زر کانست و آن مذهب‌ها
	سلبت قلبی یا عشق خدعه و دها			کذبت حاشا لکن ملاحه و بها
	ارید ذکرک یا عشق شاکرا لکن			و لهت فیک و شوشت فکرتی و نها
	به صد هزار لغت گر مدیح عشق کنم			فزونترست جمالش ز جمله دب‌ها