اصلاحات اجتماعی
یکی از جنبههای مهم اصلاحاتی که شاهنشاه پهلوی در دورهٔ شهریاری خود کرده است اصلاحات اجتماعیست که فصل مهمی در تاریخ ایران گشوده و همیشه در زندگی ایران موثر خواهد بود. البته تاریخ بشر از حیث مردان بزرگی که کارهایی از پیش بردهاند و بنیادهایی در تمدنها گذاشتهاند چندان تهیدست نیست و تاریخ ایران قطعاً بر تاریخ کشورهای دیگر جهان ازین حیث برتری دارد. شکی نیست که در هر عصر و زمانی مردان بزرگی در ایران زیستهاند که آثار مادی و معنوی ایشان قرنها پایدار مانده است. بزرگان ایران در هر زمینهای از تمدن مادی و معنوی جهان آثاری جاودانی گذاشتهاند. در هر رشته و در هر علم و فن که بنگریم بنام یک عده از ایرانیان برمیخوریم که قسمت عمده پیشرفتهای آن فن از ایشانست. بهمین جهت میتوان گفت ایرانی عادت دارد از وجود بزرگان دیار خود برخوردار شود و ازین سرچشمهٔ فیض سرمدی متنعم گردد. پس خاصیتی در نژاد ایرانی هست که از آغاز تاریخ بدان خو گرفته است و آن اینست که قدر و پایهٔ بزرگان کشور خود را میداند.
این نکته را هم باید در نظر داشت که در میان بزرگان جهان بیشتر کسانی بودهاند که در فنی مخصوص و رشتهای خاص کار مهمی از پیش بردهاند، یعنی تنها در فن خود تسلط فوقالعاده داشتهاند و آدمیزادگان را رهین انکشاف یا اختراع و یا سرمشق بزرگی کردهاند و بهمین جهت مقام بلندی را در جهان بدست آوردهاند و پرتو خاصی بر تاریخ روزگار خود افکندهاند. در برابر ایشان عدهای معدود از بزرگان هستند که نوابغ جهانگیر بودهاند. یعنی کسانی که اختصاص بدورهٔ معین و ناحیهٔ محدودی و فن مشخصی نداشتهاند و چنان کار مهمی از پیش بردهاند که همهٔ آدمیزادگان در هر عصر و زمانی از آن بهرهمند شدهاند و آثار آن همواره در جهان مانده است.
شمارهٔ این نوابغ جهانگیر کمست و برای رسیدن بدین مقام روح بسیار بزرگی میخواهد که مسلط به همهٔ شئون زندگانی باشد و در رشتهها و زمینههای متعدد قوهٔ ابتکار و اختراع در آن باشد و بهمین جهتست که شمارهٔ ایشان بسیار کمست.
عدهٔ دیگر از مردان بزرگ مؤسسان تمدنها و تجددها در زندگی هستند و بنیاد نوینی در زندگی اجتماعی گذاشتهاند. در ایران تاکنون پنج تن ازین بنیادگذاران داشتهایم: یکی کورش بزرگ، دوم اردشیر بابکان، سوم امیراسمعیل سامانی، چهارم عضدالدولهٔ دیلمی و پنجم شاه اسمعیل صفوی که هر یک اساس تمدنی در ایران گذاشتهاند و در بسیاری از مظاهر زندگی آثاری ازیشان مانده است و تا قرنها خواهد ماند. این مردان بزرگ روش زندگی را تفییر داده و جریان تاریخ را دگرگون
کردهاند. بهمین جهت درمیان اصلاحاتی که در هر کشوری میشود اصلاحات اجتماعی
