این اردشیر را یونانیها دراز دست گفتهاند، زیرا چنانکه پلوتارک نوشته (اردشیر-بند ۱) دست راستش از دست چپ درازتر بود. نلدکه گوید: اوّل کسی، که این لقب او را ذکر کرده، دینن[۱]بوده و یونانیهای دیگر از او نقل قول کردهاند. دینن این لقب را بمعنی بسط ید یا اقتدار استعمال میکرده، ولی بعدها یونانیها آن را بمعنی تحت اللفظ فهمیدهاند (تتبّعات تاریخی راجع به ایران قدیم، صفحهٔ ۷۸). اما اینکه ابوریحان بیرونی و ابن عبری این شاه را طویل الیدین نامیده و عقیده داشتهاند، که هردو دست او دراز بوده، معلوم نیست از چه مآخذی چنین استنباط کردهاند. سترابون در کتاب پانزدهش داریوش اوّل را دراز دست نوشته و، چنانکه گوید، دستهای شاه مزبور، وقتی که میایستاده، به زانوهایش میرسیده، ولی این خبر بنظر صحیح نمیآید. نسب این شاه پسر خشیارشا بود. اسم ملکه مادر او را یونانیها آمستریس[۲]نوشته و او را دختر اتانس (هوتانه)، که از خانوادهٔ هخامنشی و یکی از هفت نفر همقسم پارسی در قضیّهٔ بردیای دروغی بود، دانستهاند (صفحات ۵۲۰-۵۲۲).
اردشیر چهار برادر داشت و دو خواهر (یوستی، نامهای ایرانی، صفحهٔ ۳۹۸).
داریوش و ویشتاسپ برادران ارشد بودند و چنین بنظر میآید، که داریوش قبل از سلطنت خشیارشا تولّد شده بود و بنا بر ترتیبی، که دربارهٔ خشیارشا اجرا شد، نمیتوانست بعد از او بر تخت نشیند.
مبحث دوم-کارهای اولی اردشیر
قتل اردوان
پس از قتل خشیارشا اردوان خواست شخصی را بتخت بنشاند، که جوان و بیتجربه باشد و از این نظر بهمدستی مهرداد خواجه، اردشیر
- ↑ Dinon.
- ↑ Amestris در یونانی اسم این ملکه را هامس تریس و اسم شهری را در مشرق آسیای صغیر، که همین نام داشته، هاماستریس نوشتهاند و، اگر (یس) آخر کلمه را که یونانی است، حذف کرده در نظر آریم، که چون در زبان یونانی (ش) نبوده بجای آن (س) استعمال میکردند، هاماستر میشود، که جزئی اختلافی با هماستر دارد. بنابراین ظنّ قوی میرود، که اسم این ملکه هماستر یعنی همای مملکت بوده.
