۳-قشون
قسمت عمده قشون سوارهنظام بود به پیادهنظام در ایران قدیم اهمیت نمیدادند سوارهنظام مرکب بود اولاً از سواران جاویدان که یادگار دوره هخامنشی بود و لیکن معلوم نیست عده آنها چه بوده ثانیاً از سواران چریک که پادشاهان دستنشانده برای خدمت دولت حاضر میکردند در میان آنها همه نوع طوائف دیده میشد مثل دیلمیها و گیلکیها و چولهای گرگان و ارامنه و غیره ثالثاً سوارانی که جان اپسپار (جانسپار) نام داشتند اینها قشون داوطلب یا اجیر بودند در زمان اردشیر پاپکان قشون ایران از حالت چریکی بیرون آمده دائمی شد ولی بعد چنین بنظر میآید که این ترتیب سست شده بود و انوشیروان قشون را مجدداً دائمی کرد اسلحه دفاعی سوارها مرکب بود از سپر و کلاه خود و جوشن و قطعات دیگر که صورت و دست و بازو و رانها را میپوشانید اعضاء سابها را نیز با قطعات آهنین میپوشاندند. اسلحه تعرضی عبارت بودند از تیر و کمان و شمشیر و گرز و تبرزین و کمند (معلوم است سوارههائی که خوب مسلح بودند این ادوات جنگ را داشتند) در دوره ساسانی سوارهنظام بر دو نوع بود سوارهنظام سنگین اسلحه که اسلحه تعرضی و تدافعی را داشت و سوارهنظام سبک اسلحه که اسلحه تدافعی را فاقد بود مزیت قشون ایران در دوره ساسانی بر همان قشون در دوره اشکانی داشتن سوارهنظام سنگین اسلحه بود. مورخین رومی و یونانی از تیراندازی ایرانیان تمجید کردهاند ولی پروکوب میگوید که با نهایت مهارتی که در تیراندازی داشتند ضربت تیرهایشان سست بود زیرا زه کمان محکم کشیده نشده بود. پیادهنظام اهمیتی نداشت: دهاتیها را جمع کرده و به آنها اسلحه و سپر
