پرش به محتوا

برگه:Tarikh-e Iran-e Bastan.pdf/۲۷۸۷

از ویکی‌نبشته
این برگ هم‌سنجی شده‌است.

پوست او را کنده به یادگار نگاهداشت ولی محققین جدید که من‌جمله یوستی است بر این عقیده‌اند که این اسنادات را نویسندگان کلیسائی (روحانی) بواسطه خصومتی که با ایرانیان داشتند به شاپور داده‌اند و صحت ندارد چیزی که مسلم است این است که شاپور اسرای رومی را بساختن پل شوشتر و سدی که معروف به شادروان است و از سنگ خارا ساخته شده واداشت باری شاپور بعد از این فتح نمایان شخصی را از اهل انطاکیه-سیریادیس[۱] نام به امپراطوری روم منصوب نموده لقب قیصری به او داد و والرین را مجبور نمود که به زانو افتاده تکریم او را بجا آرد. پس از آن شاپور باز از فرات گذشته انطاکیه را گرفت و بعد بطرف آسیای صغیر رفته قیصریه مازاکا[۲] را که یکی از شهرهای نامی (کاپادوکیه) بود متصرّف شد و لیکن نه در شامات تشکیلاتی داد و نه در کاپادوکیه و فقط به قتل و غارت زیاد پرداخته و هزاران کشته از زن و بچه در پشت سر خود گذاشته به ایران مراجعت کرد از این حیث شاپور به پادشاهان آسوری شبیه است زیرا هخامنشیها وقتی که مملکتی را می‌گرفتند ساخلوی در گنجا گذارده و تشکیلاتی برای اداره کردن آن داده مملکت مسخره را حفظ می‌کردند و چون آن مملکت را از خود می‌دانستند غارت یا کشتاری در آنجا نمی‌نمودند (غیر از موارد طغیان و آنهم در صورت تکرار) شاپور پس از فتوحات خود در شامات و آسیای صغیر تدمر[۳] گردید توضیح آنکه این شهر در وسط راهی که از بین النهرین بدمشق می‌رفت واقع شده و قلعۀ بود که هادریان امپراطور روم آن را بنا کرده بود شهر مزبور بواسطۀ موقع جغرافیائی خود ما بین دو مملکت با ثروت قدیم-بین النهرین و شامات- شهر تجارتی و انبار مال‌التجاره گردیده بود وقتی که شاپور بطرف شامات قشون


  1. Cyriadis.
  2. Caesarea Mazaca.
  3. تدمر همان پالیمر یونانیها است که مملکت نبطی و عرب بوده [Palmyra]