(۱۵۷)- فریز سردر معبد در الحضر (مطابق کتاب راس)
یک قرن قبل دو نفر سیّاح فرانسوی موسوم به فلاندن وکست[۱] توانستهاند قسمتهای بنا را بیابند و نقشۀ آن را ترسیم کنند.
بیفایده نیست گفته شود، که در زمان فتوحات عرب این معبد ویران بوده، چنانکه اعراب قصر اللّصوص بدان نام دادهاند (یعنی مأمن دزدان).
در ایران قدیم ربّةالنوع دیان را با اناهیتا مطابقت میدادهاند. در باب اناهیتا در صفحۀ ۱۵۲۸-۱۵۲۹ مختصری گفته شده و در جائی، که در باب ایزدان صحبت خواهد بود (در دورۀ ساسانی) مشروحتر ذکرش بیاید[۲]. بعضی عقیده دارند، که مقصود از«دختر»، وقتی که محلّی را به او نسبت میدهند، مثلاً میگویند کوه دختر، پل دختر، گردنۀ دختر و غیره همین ایزد بوده و این اسم از ایران قدیم مانده. برخی این معنی را نپذیرفتهاند و عقیده دارند، که دختر بمعنی سخت یا محکم استعمال شده. چون برای عقیدۀ اوّلی مدرکی ذکر نکردهاند، چنین بنظر میآید، که باید معنی دوّم را ترجیح داد.
در اینجا بمناسبت مطلب ذکری هم از معبد همدان میکنیم، اگرچه نمیتوان گفت، که این معبد در دورۀ اشکانی ساخته شده بود، زیرا از معبد اناهیتا در زمان
