پرش به محتوا

برگه:Tarikh-e Iran-e Bastan.pdf/۲۶۹۷

از ویکی‌نبشته
این برگ نمونه‌خوانی شده ولی هنوز هم‌سنجی نشده‌است.

صد دروازه را کشف کند و در جنوب دامغان در هشت میلی این شهر، خیلی کار کرد، بی‌اینکه اثری از این شهر ظاهر گردیده باشد. بنابراین عجالة محلّ این شهر معلوم نیست.

مبحث دوم. تشکیلات-حکومت شاه-ممالک تابعه-ترتیبات سلطنتی-ادارات-سپاه-اسلحه- مسکوکات-ضراب‌خانه‌ها-تاریخ (تقویم)

حکومت شاه

دولت اشکانی، چنانکه از تاریخش برمی‌آید، از دو نوع ممالک ترکیب یافته بود: از مملکت پارت و از ممالک تابعه. ممالک تابعه را هم باید از دو قسم بدانیم:

۱-ممالکی، که از ایالات دولت پارت بشمار می‌آمدند و برای هریک از آنها، یک نفر والی یا (ویتاکسا) معیّن می‌شد.

۲-ممالکی، که تابع پارت بودند، ولی ولات پارت آنها را اداره نمی‌کردند، بل اینها پادشاهانی داشتند، که دست‌نشانده شاهان اشکانی بودند. اینها وظائفی نسبت بشاه اشکانی یا شاهنشاه داشتند، که پائین‌تر ذکر خواهد شد، ولی در امور داخلی مملکتشان مستقلّ، یا چنانکه اکنون گویند، خودمختار بودند.

بنابراین تشکیلات دولت پارت شامل پارت بالاخصّ و ممالکی می‌شود، که ایالات پارت محسوب می‌شدند و به دولت‌های دست‌نشانده مربوط نمی‌باشد، در باب آنها جداگانه صحبت خواهیم داشت. پس از این مقدّمه گوئیم، که در دولت پارت یک وضع اساسی، یا چنانکه اکنون گویند، یک (قانون اساسی) وجود داشت و این قانون حکومت شاه را محدود ساخته بود. کدام‌یک از شاهان اشکانی این وضع را ایجاد کرده بود، درست معلوم نیست.

از نوشته‌های ژوستن، که در جای خود ذکر شد (صفحۀ ۲۲۰۳) تلویحا