پرش به محتوا

برگه:Tarikh-e Iran-e Bastan.pdf/۲۵۷۵

از ویکی‌نبشته
این برگ نمونه‌خوانی شده ولی هنوز هم‌سنجی نشده‌است.

(کتاب ۷۸، بند ۱)، ولی سپارتیانوس صریحاً اظهار می‌دارد، که جنگی رویداد و کاراکالاّ بر ولات اردوان غالب آمد (کتاب کاراکالاّ، بند ۶). بعد دیوکاسّیوس افزوده، که کاراکالاّ به بین النهرین علیا و آدیابن داخل شد، و حال آنکه سپارتیانوس گوید از راه بابل عزیمت کرد (همان‌جا). بنابراین قرائن باید گفت، که روایت هرودیان اختراع او نیست، شاید او در توصیف احوال رومیها و پارتیها مبالغه کرده باشد، ولی اصل قضیّه، که خیانت کاراکالاّ باشد، بی‌اساس نبوده و در مراجعت از تیسفون، کاراکالاّ از آدیابن گذشته. به کاراکالاّ یک عمل ناشایست و وحشیانۀ دیگری نیز نسبت می‌دهند: وقتی که او از آدیابن می‌گذشته، مقبره شاهان پارت را خراب کرده، استخوانهای مردگان این سلسله را بیرون آورده و دور انداخته. گوت‌شمید گوید، که او پنداشته بود، این مقبره از شاهان آدیابن بوده، ولی معلوم نیست، با مقبره پادشاهان آدیابن چرا می‌بایست آن رفتار وحشیانه بشود. این عمل و اعمال دیگر کاراکالاّ باعث شده، که حتّی خون‌سردترین مورّخ او را دشمن عمومی نوع بشر دانسته (گیب‌بن، جلد ۱، صفحه ۲۷۲)[۱]. اما اینکه اشکانیان قبورشان را در کجا ساخته بودند، بیشتر نویسندگان عقیده دارند، که قبور آنها در شهر اربیل در آدیابن بوده و نیز معلوم گشته، که این محل در زمان سلاطین آسور و شاهان هخامنشی جائی بوده، که مقصّرین محکوم باعدام را در آنجا می‌کشتند. از قرائن چنین بنظر می‌آید، که کاراکالاّ زمستان آن سال را در ادس (اورفا) گذرانیده و در آنجا به شکار و تفریحات گوناگون پرداخته (هرودیان، کتاب ۴، بند ۲۱). بعد او در بهار تهدید کرد، که دوباره می‌خواهد به خاک پارت تجاوز کند و این خبر باعث وحشت مادیها و پارتیها، گردید (دیوکاسّیوس، کتاب ۷۸، بند ۳)، ولی در آوریل همان سال، یعنی ۲۱۷ م. او خواست به تماشای معبد ربّ النوع ماه در حرّان برود و در راه بدست یولیوس‌مارثیالیس[۲] یکی از مستحفظین خود کشته شد (دیوکاسّیوس،


  1. Gibbon. t. 1. p. ۲۷۲.
  2. Julius Martialis.