فاتح هند بود (معلوم است، که اینجا هم یونانیها از نظر مذهبی خودشان حرف زدهاند، یعنی آسمان را اورانوس نامیده دیونیس را هم، که ربّ النّوع شراب[۱] و فاتح هند میدانستند، داخل کردهاند. هرودوت، چنانکه گذشت، گفته، یکی از خدایان اعراب آلیلات بود، که باید مصحّف الاّت باشد). اسکندر، چون این بشنید، گفت: «من هم میتوانم سوّمین خدای مذهب آنان باشم، زیرا کارهای من کمتر از کارهای دیونیس نیست» . او میخواست پس از فتح، چنانکه در هند رفتار کرد، اعراب را به آئین خودشان واگذارد. ثروت عربستان او را جلب میکرد، چه شنیده بود، که در این مملکت از باتلاقها-فلوس، از درختان-مُرّمکّی و کندر، از بوتهها-سیناموموم [۲] (دارچین) و از چمنها-سنبل هندی بدست میآورند (آرّیان کتاب ۷، فصل ۵، بند ۶).
تحقیقات در باب عربستان
بقول آرّیان سواحل عربستان در وسعت کمتر از سواحل هند نیست و قابل است، که اسکلهها و بنادر در آنجاها ساخته شود. شهرهائی دارد، که در جاهای مناسب واقع و دارای آذوقه وافر است. دورتر از عربستان جزایری هست. دو جزیره، که در مصبّ فرات واقع است، جالب توجه میباشد. کوچکتر به مسافت ۱۲۰ استاد (تقریبا چهار فرسنگ) از مصبّ است. در وسط جزیره، معبد آرتهمیس [۳]واقع است و آن را از هر طرف جنگلی احاطه دارد. اینجا مأمن سکنه و نیز گوزنها و غزاله (ماده مرال) ها است، که آزادانه میچرند، زیرا این حیوانات وقف بر خدایاناند و آنها را قربانی میکنند (در اینجا هم یونانیها باز اسم ربة النّوع خودشان را ذکر کردهاند:
آرتهمیس را در یونان ربة النّوع شکار میدانستند. این عادت یونانیها، که اسامی ارباب انواع خودشان را ذکر کنند، فقدان بزرگی را برای تاریخ باعث شده. اگر بزبان بومی اسامی را ضبط میکردند، منبع اطلاعاتی راجع بمذاهب ملل قدیمه میشد. رومیها هم در بعض موارد، مانند یونانیها، اسامی ارباب انواعشان
