پرش به محتوا

برگه:Tarikh-e Iran-e Bastan.pdf/۱۹۲۶

از ویکی‌نبشته
این برگ هم‌سنجی شده‌است.

و فرسوده کرده بودند، به اطاعت شما درآورد. از برده‌ها شما آقایان آنها شدید، قسمت بزرگی از تراکیّه به مقدونیّه ضمیمه گشت و مهم‌ترین قلاع سواحل بتصرّف آمد، تجارت شما راههای جدیدی یافت، عایدات معادنتان تأمین گردید. این تسّالیان، که لرزه به اندام شما می‌انداختند، تبعه شما هستند، شکست اهالی فوسه شاه‌رائی آسان برای شما بدل یونان باز کرد، چنانکه به آسانی باین مملکت نفوذ یافتید. سیاست آتنی‌ها و تبی‌ها، که برای شما دامها می‌گسترد، بقدری موهون گردید، که طالب اتحاد و حمایت شما شدند، و حال آنکه از این دو قوم یکی از شما باج می‌خواست و دیگری بشما فرمان می‌داد. بعد، که فیلیپ وارد پلوپونس گردید، موازنه را در آنجا برقرار کرد و، چون او را به سپهسالاری کل برای جنگ با پارسی‌ها انتخاب کردند، پرتو این عنوان آن‌قدر، که در ملّت مقدونی رخشان بود، در شخص او ندرخشید. چنین است نیکوئیهائی، که پدر من درباره شما کرد و، اگرچه این نیکوئیها کارهای عمده است، ولی به پای کارهای من نمی‌رسد.

وقتی که فیلیپ مرد، موجودی خزانه پادشاهی عبارت بود از چند جام طلا و شصت تالان نقره، ولی قرض آن به پانصد تالان می‌رسید. من دو مقابل این مبلغ را قرض کرده شما را از مقدونیّه، که به زحمت قوت شما را می‌داد، بیرون بردم و هلّس‌پونت (داردانل) را در پیش چشم دشمن، که آقای دریا بود، برای شما گشودم. بعد، چون سرداران داریوش در گرانیک شکست خوردند، تسلّط شما بر تمام یونیّه، االیّه، دو فریگیّه و لیدیّه استقرار یافت. یک محاصره شما را صاحب می‌لت کرد و این عدّه کثیر مردمان، که با طیب خاطر مطیع گشتند، باج‌گزار شما شدند. مصر، سیرن، سل‌سوریه، فلسطین، بین النّهرین و شوش از آن شمایند.

فراوانی لیدیّه، خزانه‌های پارس، ثروت هند و خود اوقیانوس، همه مال شما است. ولات، سرداران و اشخاص درجه اوّل شمائید. از تمامی این فتوحات، چه برای من مانده؟چوگان سلطنت و تاج. چیزی ندارم، که متعلّق بشخص من باشد. کجا است خزاین من؟خزانه‌هائی، که شما دارید و خزاینی، که برای شما حفظ می‌کنم. از حیث مخارج شخصی بین من و شما تفاوتی نیست.