آرّیان محلّ رودهای مزبور را نشان داده، باید گفت، که اوّلی رود آمل است، دوّمی هریررود و سوّمی هیرمند یا هیلمند.
ورود سپاهیان جدید
بقول کنتکورث در این زمان و بقول آرّیان زمانی، که اسکندر از سغد به باختر برگشته بود، قوای تازهنفس از یونان و جاهای دیگر برای او رسید. آرّیان این قوا را چنین وصف کرده (کتاب ۴، فصل ۲، بند ۴): اپوسیل[۱]، ملامنیداس[۲] و بطلمیوس سردار تراکیها، که برای رسانیدن متّحدین و پولی که به منس[۳] داده شده بود، تا دریا رفته بودند، (باید مقصود دریای بحر الجزائر باشد) از سواحل برگشتند. از یونان آزاندر[۴] سربازان جدید آورد و آلکلپیودور[۵] رئیس بحریّه و والی سوریّه از عقب آنها با قوای دیگر وارد شد (جملۀ آخری آرّیان گنگ است، زیرا معلوم نیست، که والی سوریّه همان رئیس بحریّه بوده یا کسی دیگر) از اینکه مورّخین مکرّر آمدن قشون امدادی را ذکر میکنند، معلوم است، که در قشونکشیهای اسکندر به ایران و خصوصاً بمشرق و شمال شرقی آن تلفات مقدونیها زیاد بوده، زیرا، با وجود اینکه اسکندر از بومیها قشون میگرفت یا آنها را به سرکوبی بعض مردمان میفرستاد، باز از مقدونیّه و یونان و آسیای غربی قشون تازهنفس میطلبید. بنابراین ارقامی را که راجع به تلفات مقدونیها ذکر میکنند، باید با احتیاط تلقی کرد.
رفتن اسکندر به باختر، قتل بسّوس
موافق نوشتههای آرّیان در این اوان اسکندر به باختر رفت، تا زمستان را در آنجا بگذارند. معلوم است، که کارهای سغد هنوز تمام نشده بود، چنانکه پائینتر این معنی از وقایع بعد روشن خواهد بود. زمانی که اسکندر در باختر بود، فراتافرن والی پارت و ستازانور والی آریان (هرات) وارد شدند و ارزام والی سابق هرات و برزن نامی را، که بسّوس والی پارت کرده بود، با بعض همراهانش در زنجیر آوردند. هم در این وقت قشون امدادی، که بالاتر ذکرش گذشت، در رسید. بعد اسکندر مجلسی از تمام سرداران منعقد داشته امر کرد بسّوس را