بنام ایزد مهربان
در این مجلد سیر اجمالی مادر حکمت اروپا بپایان می رسد،و خدای را سپاسگزاریم که ما را به انجام این خدمت موفق فرمود. چنانکه خوانندگان توجه خواهند نمود ، نگارش این مجلد از سیر حکمت بسی دشوار تر از مجلد پیشین بود ، زیرا افکار حکمای اخیر اروپا را که روش فکری ایشان با دانشمندان سابق ما بسیار متفاوت است ، می بایست چنان بنگاریم که از دانش پژوهان ما آنان که به روش فکر اروپایی آشنا نیستند نیز مقصود را به درستی دریابند. گذشته از شیوه بیان که مقید بودیم کاملا ایرانی باشد. در بعضی موارد مجبور بودیم اصطلاحاتی که در زبان و بیان مـا سابقه نداشته است از نو بسازیم ، با بعضی اصطلاحات پیشین را در مواردی که قدما به کار نبرده بودند به اندك مناسبت در معنی منظور به کار ببریم ، و امیدواریم در اینکار دشوار پر از راه راست دور نشده باشیم . و اگر قصوری رفته است ما را معذور دارند که در این راه پیش از ما کسی قدم نگذاشته ، و جاده کوبیده نشده بود .
اگر دانشمندان تصدیق فرمودند که چندان به خطا نرفته ایم و گمراه نبودهایم ، می توانیم سرفراز باشیم که در تصنیف این کتاب دو خدمت انجام دادهایم ، یکی اینکه دانش اندوزان را اجمالا به افکار حکمای باختر آشنا کردهایم، دیگر اینکه مفتاح و روش نگارش فلسفه جدید را به زبان فارسی امروزی به دست داده ایم .
از سهو و خطا گذشته ممکن است بر ما خرده بگیرند که در بیان مسائل پر به اختصار گذرانیده ایم. عذر ما در این ایراد وارد اینست
