*** دولت بیزانس در قرن پنجم گرفتار اغتشاشاتی بود، که در اثر هجوم اقوام وحشی پیش میآمد و چندان از برای ایران خطر نداشت و چنانکه دیدیم ساسانیان نیز با هجوم وحشیان سر و کار داشتند [۱]و فارغ نبودند.
پیروز در آغاز سلطنت خواست کیداریان را به تأدیۀ خراج مجبور کند کیداره پادشاه این قوم امتناع ورزید و مجددا جنگ درگرفت. در تواریخ مذکور است، که پادشاه ایران با کونگخاس [۲]پسر و جانشین کیداره از طریق صلح پیش آمد و پیشنهاد کرد، که خواهر خود را بزنی به او بدهد [۳]. به هرحال جنگ مداومت یافت. پیروز قیصر روم را دعوت کرد، که به او مبلغی کمک کند، شاید بر کیداریان غالب آید و تهاجمات قوم ساراگور [۴]و اقوام وحشی دیگر را، که از معابر قفقاز داخل گرجستان و ارمنستان شده بودند، دفع نماید، اما ظاهراً این تقاضای متوالی اجابت نیافت. با وجود این پیروز بطور قطعی کیداریان را مغلوب کرد و آنان بهدایت کونگخاس هجرت کردند و در قندهار ساکن شدند. اما قوم دیگری موسوم به هفتالیان [۵]، که از ایالت کانسوی چین آمده بودند، به نواحی تخارستان، که تازه
- ↑ راجع بروابط ایران با اقوام شرقی در زمان سلطنت پیروز رک تفحصات مارکوارت، ایرانشهر، ص ۵۵ و بعد.
- ↑ Kungkhas
- ↑ احتمال میتوان داد، که این مطلب افسانه باشد. پیروز بجای خواهرش زن دیگری را برای کیداره فرستاد و باین ترتیب او را گول زد. این یکی از قصص رایجه در ایران است (مثلا مقایسه شود. با حیله، که آمازیس فرعون مصر در حق کمبوجیه بکار برد، هرودوت، کتاب ۳، بند ۱). همین حکایت راجع به خسرو اول در روابطش با خاقان ترک نقل شده است. رک مارکوارت، ایرانشهر، ص ۵۷، یادداشت ۴.
- ↑ Saragure
- ↑ هفتالان Heftsalan در بندهشن ایرانی (انکلساریا، ص ۲۱۵، سطر ۷ و ۹) بارمنی Hep't'al، فارسی هیتل Hetal، عربی هیطل Haital، مقایسه شود با بیلی
