قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان
از ویکینبشته
| قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان از مجلس شورای ملی ایران |
| مصوب مجلس شورای ملی ایران در ۱۳۴۸/۱۰/۱۱، منتشره در روزنامه رسمی شماره ۷۲۸۸ مورخ ۱۳۴۸/۱۱/۲۱
به نقل از دبیرخانهٔ شورای عالی انفورماتیک کشور، حقوق پدیدآورندگان نرمافزار، تهران: سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی‐اجتماعی و انتشارات، ۱۳۷۳. ضمیمه ۱، صص ۲۲۷ تا ۲۳۱. |
فهرست مندرجات |
[ویرایش] فصلیکم‐ تعاریف
مادهٔ ۱‐ ازنظراین قانون به مؤلف و مصنف و هنرمندان «پدید آورنده» و به آنچه از راه دانش یا هنر و ابتکار آنان پدید میآید بدون در نظر گرفتن طریقه یا روشی که در بیان و یا ظهور و با ایجاد آن به کار رفته «اثر» اطلاق میشود.
مادهٔ ۲‐ اثرهای مورد حمایت این قانون به شرح زیر است:
۱‐کتاب و رساله و جزوه و نمایشنامه و هر نوشته دیگر علمی و فنی و ادبی ویا هنری.
۲‐ شعر و ترانه و سرود و تصنیف که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد.
۳‐ اثر سمعی و بصری به منظور اجراء در صحنههای نمایش یا پرده سینما یا پخش از رادیو یا تلویزیون که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد.
۴‐ اثر موسیقی که به هر ترتیب و روش نوشته یا ضبط یا نشر شده باشد.
۵‐ نقاشی و تصویر و طرح و نقش و نقشه جغرافیائی ابتکاری و نوشتهها و خطهای تزیینی و هر گونه اثر تزیینی و اثر تجسمی به هر طریق و روش به صورت ساده یا ترکیبی به وجود آمده باشد.
۶‐ هرگونه پیکره (مجسمه).
۷‐ اثر معماری ازقبیل طرح و نقشه ساختمان.
۸‐ اثر عکاسی که با روش ابتکاری و ابداع پدید آمده باشد.
۹‐ اثر ابتکاری مربوط به هنرهای دستی یا صنعتی و نقشه قالی و گلیم.
۱۰‐ اثر ابتکاری که بر پایه فرهنگ نامه (فولکلور) یا میراث فرهنگی و هنرملی پدید آمده باشد.
۱۱‐ اثر فنی که جنبه ابداع و ابتکار داشته باشد.
۱۲‐ هرگونه اثر مبتکرانه دیگر که از ترکیب چند اثر از اثرهای نامبرده در این فصل پدید آمده باشد.
[ویرایش] فصل دوم- حقوق پدیدآورنده
مادهٔ ۳- حقوق پدید آورنده شامل حق انحصاری نشر و پخش و عرضه و اجرای اثر و حق بهرهبرداری مادی و معنوی از نام واثر اوست.
مادهٔ ۴- حقوق معنوی پدید آورنده محدود به زمان و مکان نیست و غیر قابل انتقال است.
مادهٔ ۵- پدید آورنده اثرهای مورد حمایت این قانون میتواند استفاده از حقوق مادی خود را در کلیه موارد و از جمله موارد زیر به غیر واگذار کند.
۱- تهیه فیلمهای سینمایی و تلویزیونی ومانند آن.
۲- نمایش صحنهای مانند تئاتر و باله و نمایشهای دیگر.
۳- ضبط تصویری یا صوتی اثر بر روی صفحه یا نوار یا هر وسیله دیگر.
۴- پخش از رادیو و تلویزیون و وسایل دیگر.
۵- ترجمه و نشر و تکثیر و عرضه اثر از راه چاپ و نقاشی، و عکاسی و گراور و کلیشه و قالبریزی و مانند آن.
۶- استفاده اثر در کارهای علمی و ادبی و صنعتی و هنری و تبلیغاتی.
۷‐ به کار بردن اثر در فراهم کردن یا پدید آورندن اثرهای دیگری که در ماده دوم این قانون درج شده است.
مادهٔ ۶‐ اثری که با همکاری دو یا چند پدید آورنده به وجود آمده باشد وکار یکایک آنان جدا و متمایز نباشد اثر مشترک نامیده میشود و حقوق ناشی ازآن حق مشاع پدیدآورندگان است.
مادهٔ ۷‐ نقل از اثرهایی که انتشار یافته است و استناد به آنها به مقاصد ادبی و علمی و فنی و آموزشی و تربیتی و به صورت انتقاد و تقریظ با ذکر مأخذ در حدود متعارف مجاز است.
تبصره‐ ذکر مأخذ در مورد جزوههایی که برای تدریس در مؤسسات آموزشی توسط معلمان آنها تهیه و تکثیر میشود و حقوق الزامی نیست مشروط بر اینکه جنبه انتفاعی نداشته باشد.
مادهٔ ۸‐ کتابخانههای عمومی و مؤسسات جمع آوری نشریات و مؤسسات علمی و آموزشی که به صورت غیرانتفاعی اداره میشوند می توانند طبق آییننامهای که به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید از اثرهای مورد حمایت این قانون از راه عکسبرداری یا طرق مشابه آن به میزان مورد نیاز و متناسب با فعالیت خود نسخهبرداری کنند.
مادهٔ ۹‐ وزارت اطلاعات میتواند آثاری را که قبل از تصویب این قانون پخش کرده و یا انتشار داده است پس از تصویب این قانون نیز کماکان مورد استفاده قراردهد.
مادهٔ ۱۰‐ وزارت آموزش و پرورش میتواند کتابهای درسی راکه قبل از تصویب این قانون به موجب قانون کتابهای درسی چاپ و منتشر کرده است کماکان مورد استفاده قراردهد.
مادهٔ ۱۱‐ نسخهبرداری از اثرهای مورد حمایت این قانون مذکور در بند ۱ ازماده ۲ و ضبط برنامههای رادیویی و تلویزیونی فقط در صورتی که برای استفاده شخصی و غیر انتفاعی باشد مجاز است.
[ویرایش] فصل سوم‐ مدت حمایت از حق پدیدآورنده و حمایتهای قانونی دیگر
مادهٔ ۱۲‐ مدت استفاده از حقوق مادی پدیدآورنده موضوع این قانون که به موجب وصایت یا وراثت منتقل میشود از تاریخ مرگ پدیدآورنده سی سال است و اگر وارثی وجود نداشته باشد یا بر اثر وصایت به کسی منتقل نشده باشد برای همان مدت به منظور استفاده عمومی در اختیار وزارت فرهنگ و هنر قرار خواهد گرفت.
تبصره‐ مدت حمایت اثر مشترک موضوع ماده۶ این قانون سی سال بعد از فوت آخرین پدیدآورنده خواهد بود.
مادهٔ ۱۳‐ حقوق مادی اثرهایی که در نتیجه سفارش پدید میآید تا سی سال از تاریخ پدیدآمدن اثر متعلق به سفارش دهنده است مگر آن که برای مدت کمتر با ترتیب محدودتری توافق شده باشد.
تبصره‐ پاداش و جایزه نقدی و امتیازاتی که در مسابقات علمی و هنری و ادبی طبق شرایط مسابقه به آثار مورد حمایت ای قانون موضوع این ماده تعلق میگیرد متعلق به پدیدآورنده خواهد بود.
مادهٔ ۱۴‐ انتقال گیرنده حق پدیدآورنده میتواند تا سی سال پس از واگذاری از این حق استفاده کند مگر این که برای مدت کمتر توافق شده باشد.
مادهٔ ۱۵‐ در مورد مواد ۱۳ و ۱۴ پس از انقضاء مدتهای مندرج درآن مواد استفاده از حق مذکور در صورت حیات پدیدآورنده متلعق به خود او و غیر این صورت تابع ترتیب مقرر در ماده ۱۲ خواهد بود.
مادهٔ ۱۶‐ درموارد زیر حقوق مادی پدیدآورنده از تاریخ نشر یا عرضه به مدت سی سال مورد حمایت این قانون خواهد بود:
۱‐ اثرهای سینمایی یا عکاسی
۲‐ هرگاه اثر متعلق به شخص حقوقی باشد یا حق استفاده ازآن به شخص حقوقی واگذار شده باشد.
مادهٔ ۱۷‐ نام و عنوان و نشانه ویژهای که معرف اثر است از حمایت این قانون برخوردار خواهد بود و هیچ کس نمیتواند آنها را برای اثر دیگری از همان نوع یا مانند آن به ترتیبی که القاء سبهه کند به کار برد.
مادهٔ ۱۸‐ انتقال گیرنده و ناشر و کسانی که طبق این قانون اجازه استفاده یا استناد یا اقتباس از اثری را به منظور انتقاع دارند باید نام پدیدآورنده را با عنوان و نشانه ویژه معرف اثر همراه اثر یا روی نسخه اصلی یا نسخههای چاپی یا تکثیر شده به روش معمول و متداول اعلام و درج نمایند. مگر اینکه پدیدآورنده به ترتیب دیگری موافقت کرده باشد.
مادهٔ ۱۹‐ هرگونه تغییر یا تحریف در اثرهای مورد حمایت این قانون و نشر آن بدون اجازه پدیدآورنده ممنوع است.
مادهٔ ۲۰‐ چاپخانهها و بنگاههای ضبط صوت و کارگاهها و اشخاصی که به چاپ یا نشر یا پخش یا ضبط و یا تکثیر اثرهای مورد حمایت این قانون میپردازند باید شماره دفعات چاپ و تعداد نسخه کتاب ای ضبط یا تکثیر یا انتشار و شماره مسلسل روی صفحه موسیقی و صدا را بر تمام نسخههایی که پخش میشود با ذکر تاریخ و نام چاپخانه یا بنگاه و کارگاه مربوط بر حسب مورد درج نمایند.
مادهٔ ۲۱‐ پدیدآورندهان میتوانند اثر و نام و عنوان و نشانه ویژه اثر خود را در مراکزی که وزارت فرهنگ و هنر با تعیین نوع آثار آگهی مینمایدبه ثبت برسانند.
مادهٔ ۲۲‐ حقوق مادی پدیدآورندهگان موقعی از حمایت این قانون برخوردار خواهد بود که اثر برای نخستین بار در ایران چاپ یا پخش یا نشر یا اجرا شده باشد و قبلاً در هیچ کشوری چاپ یا نشر یا پخش و یا اجرا نشده باشد.
[ویرایش] فصل چهارم‐ تخلفات و مجازاتها
ماده ۲۳‐ هرکس تمام یا قسمتی از اثر دیگری را که مورد حمایت این قانون است به نام خود یا بنام پدیدآورنده بدون اجازه او و یا عالماً یا عامداً به نام شخص دیگری از پدیدآورنده نشر یا پخش یا عرضه کند به حبس تأدیبی از شش ماه تا ۳ سال محکوم خواهد شد.
مادهٔ ۲۴‐ هرکس بدون اجازهٔ ترجمه دیگری را به نام خود یا دیگری چاپ و پخش و نشر کند به حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.
مادهٔ ۲۵‐ متخلفین از مواد ۱۷‐۱۸‐۱۹‐۲۰ این قانون به حبس تأدیبی از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.
مادهٔ ۲۶‐ نسبت به متخلفان از مواد ۱۷‐۱۸‐۱۹‐۲۰ این قانون در مواردی که سبب سپری شدن مدت حق پدیدآورنده استفاده از اثر با رعایت مقررات این قانون برای همگان آزاد است. وزارت فرهنگ و هنر عنوان شاکی خصوصی خواهد اشت.
مادهٔ ۲۷‐ شاکی خصوصی میتواند از دادگاه صادر کننده حکم نهایی درخواست کند که مفاد حکم در یکی از روزنامهها به انتخاب و هزینه او آگهی شود.
مادهٔ ۲۸‐ هرگاه متخلف از این قانون شخص حقوقی باشد علاوه بر تعقیب جزایی شخص حقیقی مسئول که جرم ناشی از تصمیم او باشد خسارت شاکی خصوصی از اموال شخص حقوقی جبران خواهد شد و در صورتی که اموال شخص حقوقی به تنهایی تکافو نکند مابهالتفاوت از اموال مرکب جرم جبران میشود.
مادهٔ ۲۹‐ مراجع قضایی میتوانند ضمن رسیدگی به شکایت شاکی خصوصی نسبت به جلوگیری از نشر و پخش و عرضه آثار مورد شکایت و ضبط آن دستور لازم به ضابطین دادگستری بدهند.
مادهٔ ۳۰‐ اثرهایی که پیش از تصویب این قانون پدیدآمده از حمایت این قانون برخوردار است اشخاصی که بدون اجازه از اثرهای دیگران تا تاریخ تصویب این قانون استفاده یا بهرهبرداری کردهاند حق نشر یا اجرا یا پخش یا تکثیر یا ارایه مجدد یا فروش آن آثار را ندارند مگر با اجازه پدیدآورنده یا قایممقام او با رعایت این قانون، متخلفین از حکم این ماده و همچنین کسانی که برای فرار از کیفر به تاریخ مقدم بر تصویب این قانون اثر را به چاپ رساندهاند یا ضبط یا تکثیر یا از آن بهرهبرداری کنند به کیفر مقرر در ماده ۲۳ محکوم خواهند شد.
دعاوی و شکایاتی که قبل از تصویب این قانون در مراجع قضایی مطرح گردیده به اعتبار خود باقی است.
مادهٔ ۳۱‐ تعقیب بزههای مذکور در این قانون با شکایت شاکی خصوصی شروع و با گذشت او موقوف میشود.
مادهٔ ۳۲‐ مواد ۲۴۵ و ۲۴۶ و ۲۴۷ و ۲۴۸ قانون مجازات عمومی ملغی است.
مادهٔ ۳۳‐ آییننامههای اجرایی این قانون از طرف وزارت فرهنگ و هنر و وزارت دادگستری و وزارت اطلاعات تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
