پرش به محتوا

برگه:SeyrHekmatDarOrupa.pdf/۴۳۷

از ویکی‌نبشته
این برگ نمونه‌خوانی شده ولی هنوز هم‌سنجی نشده‌است.

عقایدی که گذشتگان در اذهان عامه راسخ نموده اندخامه درروحانیات؛ وازهمین رو کسانی که نسبت به آن معتقدات تعصب داشتند با انتشار دایرة المعارف مخالفت ورزیدند . گاهی به دیدرو و چاپ کننده کتاب آزار رسانیدند و به زندان انداختند ، رگاهی اسباب منع انتشار آن را فراهم آوردند و دوستان هم چنان که باید سازگاری نکردند ؛ اما همت او در کار کوتاهی نیافت ، بسا میشد که روز ها به دکان و کار خانه پیشه وران رفته بیشه می آموخت . و معلوماتی را که روز آموخته بود شب برای دائرة المعارف به نگارش در می آورد، و نوشته هارا پنهانی به چاپ می رسانید . سرانجام عزم استوار و پشت کار دیدرو کتاب را به پایان برد . ودر بیست وبك مجلد بزرگ از چاپ در آمده جز اینکه چاپ کنندگان برای دوری جستن از گزند دشمنان بسیاری از مقالات دیدرو را ناقص کرده و يك اندازه از رنج او را به هدر دادند.

همکار اصلی دیدرو در نوشتن دایرةالمعارف در چند سال اول «دالامبر»[۱] بوده است ، و او مردی دانشمند و مخصوصا در ریاضیات زبردست بود . گفتاری که در چگونگی علم به صورت مقدمه در صدر دایرة المعارف قرار داده ، خود کتابی معتبر بشمار می رود. اما دالامبر تاب آزار مخالفان نیاورده دیدرو را تنها گذاشت . منتسكيو وولتر ونان ژاك روسو وجمعی دیگر نیز مقالاتی به دایرة۔ المعارف داده اند و آن کتاب که امروز کهنه شده در سده هیجدهم بزرگترین عامل ترویج علوم و نشرافکار جديد ومنقلب کننده عقاید بوده است .

اینهمه رنجی که دیدرو در تألیف و تصنیف کشید ، سبب اشتهار ار گردید . اما نه بهره مالی به او بخشید نه جاه و منزلتی یافت . وقتی که خواست دختر خود را به شوهر بدهد برای فراهم ساختن جهاز او مجبور شد کتابخانه خود را بفروشد «کاترین دوم»[۲]


  1. D'Alembert
  2. Catherine II Impératrice de Russie
–۱۸۲–