رباعیات وحشی بافقی

از ویکی‌نبشته

پرش به: گشتن, جستجو
رباعیات
از وحشی بافقی
برگرفته از کتاب‌خانهٔ دیجیتال ری‌را


یارب که بقای جاودانی بادا       کامت بادا و کامرانی بادا
هر اشربه‌ای کز پی درمان نوشی       خاصیت آب زندگانی بادا

***

عشرت بادا صبح تو و شام ترا       آغاز تو را خوشی و انجام ترا
شبهای ترا باد نشاط شب عید       نوروز ز هم نگسلد ایام ترا

***

شد یار و به غم ساخت گرفتار مرا       نگذاشت به درد دل افکار مرا
چون سوی چمن روم که از باد بهار       دل می‌ترقد چو غنچه، بی‌یار، مرا

***

جان سوخت ز داغ دوری یار مرا       افزود سد آزار بر آزار مرا
من کشتنیم کز او جدایی جستم       ای هجر به جرم این بکش زار مرا

***

از بهر نشیمن شه عرش جناب       بنگر که چه خوش دست به هم داد اسباب
گردید سپهر خیمه و انجم میخ       شد سد ره ستون و کهکشان گشت طناب

***

اندر ره انتظار چشمی که مراست       بی نور شد و وصال تو ناپیداست
من نام بگرداندم و یعقوب شدم       ای یوسف من نام تو یعقوب چراست

***

آن سرو که جایش دل غم پرور ماست       جان در غم بالاش گرفتار بلاست
از دوری او به ناخن محرومی       سد چاک زدیم سینه جایش پیداست

***

پیوستن دوستان به هم آسان است       دشوار بریدن است و آخر آن است
شیرینی وصل را نمی‌دارم دوست       از غایت تلخیی که در هجران است

***

شاها سربخت بر در دولت تست       یک خیمه فلک ز اردوی شوکت تست
گر خیمه‌ی چرخ را ستونی باید       اندازه ستون خیمه‌ی رفعت تست

***

اکسیر حیات جاودانم بفرست       کام دل و آرزوی جانم بفرست
آن مایع که سرمایه‌ی عیش و طرب است       آنم بفرست و در زمانم بفرست

***

شوخی که خطش آیه‌ی فرخ فالی است       نادیدن آن موجب سد بد حالی است
تا شمع رخش نهان شد از پیش نظر       شد دیده تهی ز نور و جایش خالی است

***

جز فکر جدا شدن ز دلدارم نیست       این صبر هراسنده ولی یارم نیست
دندان به جگر نهادنی می‌باید       اما چه کنم صبر جگر دارم نیست

***

مجنون که کمال عشق و حیرانی داشت       مهری نه چو این مهر که میدانی داشت
این مهر نه عاشقی ست ، مهری ست که آن       با یوسف مصر پیر کنعانی داشت

***

شاها سر روزگار پامال تو باد       گردون ز کتل کشان اجلال تو باد
هر صید مرادی که بود در عالم       فتراک پرست رخش اقبال تو باد

***

شاها چو کمان قدر به فرمان تو باد       چون گوی فلک در خم چوگان تو باد
آن سینه پر داغ که خصمت دارد       صندوقه تیرهای پران تو باد

***

صید افکنی مراد آیین تو باد       عیوق شکارگاه شاهین تو باد
هر سر که نه در پای سمند تو بود       بر بسته به جای طبل برزین تو باد

***

شاها در جهان عرصه‌ی در گاه تو باد       آفاق پراز خیمه و خرگاه تو باد
این خیمه‌ی بی ستون که چرخش خوانند       قایم به ستون خیمه‌ی جاه تو باد

***

جرم است سراپای من خاک نهاد       لیکن بودم به عفو او خاطر شاد
ای وای اگر عفو نباشد ، ای وای       فریاد اگر جرم نبخشد ، فریاد

***

کوی تو که آواره هزاری دارد       هرکس به خود آنجا سر و کاری دارد
تنها نه منم تشنه‌ی دیدار، آنجا       جاییست که خضر هم گذاری دارد

***

وحشی که همیشه میل ساغر دارد       جز باده کشی چه کار دیگر دارد
پیوسته کدویش ز می ناب پر است       یعنی که مدام باده در سر دارد

***

گر کسب کمال می‌کنی می‌گذرد       ور فکر مجال می‌کنی می‌گذرد
دنیا همه سر به سر خیال است ، خیال       هر نوع خیال می‌کنی می‌گذرد

***

فریاد که سوز دل عیان نتوان کرد       با کس سخن از داغ نهان نتوان کرد
اینها که من از جفای هجران دیدم       یک شمه به سد سال بیان نتوان کرد

***

تیرت چو ره نشان پران گیرد       هر بار نشان زخم پیکان گیرد
از حیرت آن قدرت بخت اندازی       مردم لب خود بخش به دندان گیرد

***

دل زان بت پیمان گسلم می‌سوزد       برق غم او متصلم می‌سوزد
از داغ فراق اگر بنالم چه عجب       یاران چه کنم، وای دلم می‌سوزد

***

یارب که زمانه دلنوازت باشد       ایام همیشه کار سازت باشد
رخش تو سپهر و زین رخش تو هلال       خورشید به جای طبل بازت باشد

***

می‌خواست فلک که تلخ کامم بکشد       ناکرده‌ی می طرب به جامم، بکشد
بسپرد به شحنه فراق تو مرا       تا او به عقوبت تمامم بکشد

***

شاها به عداوت توکس یار نشد       کاو در نظر جهانیان خوار نشد
با نشأه‌ی خصمی تو آنکس که بخفت       در خواب شد آنچنان که بیدار نشد

***

آنان که به کویی نگران می‌گردند       پیوسته مرا به قصد جان می گردند
از رشک نبات می‌دهم جان که چرا       گرد سر هم نام فلان می‌گردند

***

آن زمره که از منطق ما بی‌خبرند       سد نغمه‌ی ما به بانک زاغی نخرند
زاغیم شده به عندلیبی مشهور       ما دیگر و مرغان خوش الحان دگرند

***

مجنون به من بی سر و پا می‌ماند       غمخانه‌ی من به کربلا می‌ماند
جغدی به سرای من فرود آمد و گفت       کاین خانه به ویرانه ما می‌ماند

***

ای چرخ مرا دلی ست بیداد پسند       بیمم دهی از سنگ حوادث تا چند
من شیشه نیم که بشکند سنگ توام       مرغ قفسم که گشتم آزاد ز بند

***

یا صاحب ننگ و نام می‌باید بود       یا شهره‌ی خاص و عام می‌باید بود
القصه کمال جهد می‌باید کرد       در وادی خود تمام می‌باید بود

***

در کوی توام پای تمنا نرود       من سعی بسی کنم ولی پا نرود
خواهم که ز کویت روم اما چه کنم       کاین بیهده گرد پا دگر جا نرود

***

تا پای کسی سلسله آرا نشود       او را سر قدر آسمان سا نشود
باز ار نشود صید و نیفتد در قید       او را به سر دست شهان جا نشود

***

در صید گهت که جان طرب ساز آید       سیمرغ اسیر چنگل بازآید
هر جا که صدای طبل باز تو رسد       سد مرغ دل از شوق به پرواز آید

***

ازدیده ز رفتن تو خون می‌آید       بر چهره سرشک لاله گون می‌آید
بشتاب که بی توجان ز غمخانه‌ی تن       اینک به وداع تو برون می‌آید

***

خوش آن که ره عشق بتی پیماید       برخاک رهش روی ارادت ساید
یک سو نظرش که غیر پیدا نشود       دل در طرفی که یار کی می‌آید

***

تا شکل هلال گردد از چرخ پدید       کز بهر در شادی عید است کلید
روز وشب عمر بی زوالت بادش       مستلزم اجر روزه و شادی عید

***

نوروز شد و بنفشه از خاک دمید       بر روی جمیلان چمن نیل کشید
کس را به سخن نمی‌گذارد بلبل       در باغ مگر غنچه به رویش خندید

***

آهنگ سفر می‌کند آن ماه عذار       ای جان که نفس گیر شدی ناله برآر
در محملش آویز دلا همچو جرس       وزناله و فریاد زبان باز مدار

***

یارب که در این دایره‌ی دیر مدار       باشی ز چنان زندگیی برخوردار
کایام شریف عیدش ار جمع کنند       سد عمر ابد به هم رسد بلکه هزار

***

دانی شاها که مهر فرخنده اثر       تحویل حمل نمود و بودش چه نظر
تا روز نشاطت که به گلشن گذرد       هرروز فزونتر بود از روز دگر

***

ای صیت معالجات تو عالم گیر       و آوازه تو کرده جهان را تسخیر
یارب که جدا مباد تا عالم هست       صحت ز تنت چو نور از بدر منیر

***

آن شمع که دوش بود تب تا سحرش       صحت پی رفع تب در آمد ز درش
تب از بدنش راه‌گریزی می‌جست       فصاد جهاند از ره نیشترش

***

ای منشاء دانایی و ای مایه هوش       بفرست از آن که تا سحر خوردم دوش
بسیار نه ، کم نه، آن قدر بخش که من       هشیار نگردم و نمانم مدهوش

***

ای جان و تنم مطیع و شوق تو مطاع       رفتی و جدا زان رخ خورشید شعاع
هیهات که جان وداع تن کرد و نداد       چندان مهلت که تن شتابد به وداع

***

فن تو و سد هزار برهان کمال       شغل من و یک جهان خیالات محال
تو منزوی مدرسه‌ی عالی فضل       من بیهده گرد راست بازار خیال

***

در نامه رقم ز خانه‌ای یافته‌ام       وز عنبر تر شمامه‌ای یافته‌ام
از شوق دمی هزار بارش خوانم       گویی تو که گنج نامه‌ای یافته‌ام

***

تا کار جهان به کام کس نیست مدام       عیش تو مدام باد و کار تو تمام
در مجلس عشرت تو غم خوردن دهر       یارب که بود چو روزه در عید حرام

***

تا در ره عشق آشنای تو شدم       با سد غم و درد مبتلای تو شدم
لیلی‌وش من به حال زارم بنگر       مجنون زمانه از برای تو شدم

***

امشب همه شب ز هجر نالان بودم       با بخت سیه دست و گریبان بودم
قربان شومت دی به که همره بودی       کامشب همه شب به خویش گریان بودم

***

از آبله‌ای تازه گل باغ ارم       حاشا که شود طراوت روی تو کم
نی جوهر حسن لاله است از ژاله       نی زیور خوبی گل است از شبنم

***

ای آنکه به یکرنگی تو متصفم       در بندگیت مقرم و معترفم
با «فاف» و «ر» و « الف ،ب » و «ه » ز کرم       بفرست بدست «غین » و « لام» و « الفم»

***

تا کی ز مصیبت غمت یاد کنم       آهسته ز فرقت تو فریاد کنم
وقت است که دست از دهن بردارم       از دست غمت هزار بیداد کنم

***

رخسار تو ای تازه گل گلشن جان       کز آبله شبنمی نشسته ست بر آن
لاله ست ولی آمده با ژاله قرین       ماهی‌ست ولی کرده به سیاره قران

***

تا بود چنین بود و چنین است جهان       از حادثه دهر کرا بود امان
بلقیس اگر به ملک جاویدان رفت       جاوید تو مانی ای سلیمان زمان

***

خورشید که هست شمسه‌ی هفت ایوان       خواهی که بگویمت که چون گشت عیان
زد رفعت شاه خیمه بیرون از چرخ       ماندش ز ستون خیمه بر چرخ نشان

***

در نفی رخت شمع شبی راند سخن       روزش دیدم گرفته کنجی مسکن
ماننده‌ی عاصیی که در روز جزا       با روی سیاه سر برآرد ز کفن

***

ای مدت شاهی جهان مدت تو       در عید سرور خلق از دولت تو
گر عید تواند که مجسم گردد       آید ز پی تهنیت خلعت تو

***

ای رفعت و شان فروترین پایه تو       خوبی یکی از هزار پیرایه‌ی تو
از بهر خدا سایه زمن باز مگیر       ای سایه‌ی رحمت خدا سایه‌ی تو

***

خوش آن که شود بساط مهجوری طی       در بزم وصال می‌کشم پی در پی
می‌جویمت آنچنان که مهجور وصال       مشتاق توام چنان که مخمور به می

***

گر درخور مهرم احترامی بودی       نزدیک توام قدر تمامی بودی
من می‌گفتم که عشق من تا به کجاست       گر ز آنطرف از عشق مقامی بودی

***

ای کاش برات من براتی بودی       کر مفلسیم خط نجاتی بودی
بالله که آنچنان برایت می‌بود       گر از طرف تو التفاتی بودی

***

در عهد معالجات تو بیماری       بیکار شد از شیوه خلق آزاری
نی از پی آزار به سوی تو شتافت       آمد که شکایت کند از بیکاری

***

گر با تو گهی نظر کنم پنهانی       لازم نبود که طبع خود رنجانی
من بودم و دیدنی چو این هم منع است       آن نیز به یاران دگر ارزانی

***

ای درگه تو عید گه روحانی       در تهنیتت هم انسی و هم جانی
از لطف تو عیدیی طمع دارم لیک       ترسم که توام طفل طبیعت خوانی