ویکی‌نبشته:ترجمه‌ها
|
این صفحه یکی از سیاست‌های رسمی ویکی‌نبشته محسوب می‌شود. این سیاست نزد عدهٔ زیادی از ویرایشگران مقبولیت دارد و تفاهم بر آن است که همهٔ کاربران ملزم به پیروی از آن‌اند. جز به هنگام ویرایش‌های جزئی، لطفاً از صفحهٔ گفتگو برای پیشنهاد ایجاد تغییر در متن سیاست استفاده کنید. |
ترجمه‌ها به‌طور کلی
[ویرایش]ترجمه به فارسی به‌طور کلی در اینجا، در ویکی‌نبشتهٔ فارسی، پذیرفته می‌شود. این ترجمه‌ها می‌توانند ترجمه‌های منتشرشده یا ترجمه‌های اصیل (تألیفی) از آثاری باشند که ویراستاران ویکی‌نبشته از آثاری که تنها به زبانی دیگر منتشرشده انجام داده‌اند. هر نوع ترجمه در بخش جداگانهٔ خود، در زیر، بررسی می‌شود.
ترجمه‌های منتشرشده (در عرصهٔ عمومی یا با مجوز باز) توسط مترجم و ناشری بیرونی ایجاد و منتشر شده‌اند. این ترجمه‌ها به پروژه امکان می‌دهند تا ویکی‌نبشته را با محتوای داوری‌شده، ویراسته و ترجمه‌های قابل‌راستی‌آزماییِ فارسی پر کند.
ترجمه‌های اصیل (که همواره طبق شرایط استفادهٔ پروژه دارای مجوز باز هستند) نیاز به ترجمه‌هایی را برطرف می‌کنند که با مواد آزاد برآورده نشده‌اند. این می‌تواند به این دلیل باشد که ترجمهٔ فارسی‌ای وجود ندارد، نسخهٔ آزادی در دسترس (یا شناخته‌شده) نیست، یا همهٔ نسخه‌های موجود ناکافی تلقی می‌شوند.
ترجمه‌های منتشرشده
[ویرایش]ویکی‌نبشتهٔ فارسی، متن‌های مبدأ فارسی‌ای را که پیش‌تر منتشر شده‌اند میزبانی می‌کند. این شامل ترجمه‌های منتشرشدهٔ متون به فارسی نیز می‌شود. چنین متن‌ها و ترجمه‌هایی باید هم با ویکی‌نبشته:آنچه ویکی‌نبشته شامل می‌شود و هم با ویکی‌نبشته:حق تکثیر مطابقت داشته باشند، و همانند هر اثر منتشرشدهٔ دیگری در ویکی‌نبشته میزبانی می‌شوند. برای اطلاعات بیشتر به راهنما:افزودن متون مراجعه کنید.
در جای مناسب، این موضوع دربارهٔ چندین ترجمهٔ منتشرشده از متون مبدأ نیز، مطابق ویکی‌نبشته:نسخه‌ها، صدق می‌کند. برای اطلاعات بیشتر به بخش چندین ترجمه در زیر مراجعه کنید.
وضعیت حق تکثیر
[ویرایش]ترجمه‌های منتشرشده، وضعیت حق تکثیری یکسان با اثر اصلی ندارند. برای نمونه، هرچند آثار ژول ورن پیش از 1931 منتشر شده‌اند و خود دیگر مشمول حق تکثیر نیستند، ترجمهٔ آن‌ها به فارسی ممکن است دیرتر از 1930 منتشر شده باشد، و حتی ممکن است حق تکثیر آن از آن زمان تاکنون تمدید شده باشد. بنابراین تاریخ نشر اصلی، راهنمایی برای وضعیت حق تکثیر یک ترجمه نیست، زیرا هر ترجمه وضعیت حق تکثیر مستقل خود را دارد. در نتیجه، باید وضعیت حق تکثیر جدا از وضعیت اثر اصلی بررسی شود، و این می‌تواند شامل تعیین تاریخ درگذشت مترجم نیز باشد.
برای مشخص‌کردن وضعیت حق تکثیر یک ترجمه، از الگوی {{translation license}} در پایین صفحهٔ اصلی آن ترجمه در فضای نام اصلی استفاده کنید. برای جزئیات بیشتر به صفحهٔ مستندات آن الگو مراجعه کنید.
- همچنین ببینید: ویکی‌نبشته:حق تکثیر
مترجم به‌عنوان پدیدآورنده
[ویرایش]مترجم یک اثر باید در سربرگ آن اثر به همین عنوان اعتباردهی شود. برای جزئیات فنی انجام این کار، به مستندات الگوی {{header}} مراجعه کنید.
افزون بر این، آثار ترجمه‌شده باید در صفحهٔ مترجم در فضای نام پدیدآورنده فهرست شوند. برای اطلاعات بیشتر به راهنما:صفحات پدیدآورنده مراجعه کنید.
انتخاب ترجمه‌ها
[ویرایش]همهٔ ترجمه‌ها یکسان نیستند و همیشه شبیه هم نیز نیستند. برخی ترجمه‌ها در پیِ ترجمه‌ای تحت‌اللفظی و کلمه‌به‌کلمه از متن مبدأ هستند، در حالی که برخی دیگر در واژگان، دستور زبان و ترتیب جمله دستی بازتر دارند. برخی ممکن است برای خوانندگان تک‌زبانه در نظر گرفته شده باشند، برخی دیگر برای دانشجویان زبانِ متن مبدأ آماده شده باشند. برخی ممکن است ترجمه‌های «ادبی» باشند، برخی دیگر نسبتاً فنی. برخی ترجمه‌ها ممکن است برای مخاطبِ خوانندگان جوان در نظر گرفته شده باشند، برخی دیگر برای بزرگسالان نوشته شده باشند. برخی متن‌های مبدأ، به‌ویژه متونِ باستانی، کلاسیک یا قرون‌وسطایی، ممکن است خود چندین نسخهٔ متفاوت داشته باشند، با تفاوت‌های قابل‌توجه میان آن‌ها. ترجمه‌های گوناگون ممکن است بازتاب‌دهندهٔ نسخه‌های متفاوتی از متن مبدأ باشند.
در نتیجهٔ همهٔ این گوناگونی‌ها، باید در انتخاب ترجمه‌ای مناسب اندیشه و دقت به‌کار رود. این موضوع به‌ویژه در جایی صادق است که احتمالاً فقط یک ترجمه در ویکی‌نبشته در دسترس خواهد بود. با این حال، ممکن است یک ترجمه همهٔ نیازها را برآورده نکند، به‌ویژه برای شعر و ادبیات، و همچنین متونِ پیشامدرن. ویکی‌نبشته آماده است تا در صورت وجود کاربرانی مایل به مشارکت، هرچه بیشتر ترجمه‌های منتشرشده را در دسترس قرار دهد.
چندین ترجمه
[ویرایش]چندین ترجمهٔ منتشرشده از متن‌های مبدأ می‌توانند، مطابق ویکی‌نبشته:نسخه‌ها و در چارچوب دامنهٔ بیان‌شده در ویکی‌نبشته:آنچه ویکی‌نبشته شامل می‌شود، در ویکی‌نبشته گنجانده شوند. یعنی برخی متونی که در اصل به زبانی غیر از فارسی منتشر شده‌اند، بیش از یک ترجمهٔ فارسیِ منتشرشده داشته‌اند. نمونه‌هایی از متون شناخته‌شده با چنین ترجمه‌های چندگانه‌ای عبارت‌اند از آنا کارنینا، ایلیاد، و کتاب مقدس. ویکی‌نبشته ممکن است انتخاب کند بیش از یک ترجمه را میزبانی کند، به‌ویژه هنگامی که اثر اصلی شناخته‌شده است، یا هنگامی که خودِ ترجمه‌ها شناخته‌شده‌اند.
در مواردی که ممکن است بیش از یک ترجمه ظاهر شود، روش‌شناسی، سبک و هدف هر مترجم باید به‌روشنی در یادداشت‌های سربرگ صفحهٔ نخست بیان و خلاصه شود. این اطلاعات ممکن است در پیش‌گفتار یا مقدمهٔ اثر نیز ظاهر شود.
برای راهنمایی دربارهٔ چندین اثر مشابه به راهنما:ابهام‌زدایی مراجعه کنید.
متون موازی
[ویرایش]لطفاً برای رهنمودهای این موضوع به ویکی‌نبشته:متون چندزبانه مراجعه کنید.
ترجمه‌های اصیل ویکی‌نبشته
[ویرایش]ویکی‌نبشته قصد دارد تا هر جا که ممکن است، کتابخانهٔ خود را با محتوای داوری‌شده و ویراسته پر کند؛ کاربران تشویق می‌شوند تا نسخه‌ای آزاد و پیش‌تر منتشرشده از هر ترجمه بیابند. با این حال، ویکی‌نبشته همچنین به کاربران اجازه می‌دهد تا ترجمه‌های اصیل ایجاد کرده و به کتابخانه بیفزایند. این امر امکانِ ترجمهٔ متونی را که پیش از این هرگز به فارسی ترجمه نشده‌اند، و همچنین ترجمه‌های مکمل و تازه‌ای که ممکن است به شکلی بر نسخه‌های موجود بهبود ببخشند، فراهم می‌کند.
ترجمه‌های ایجادشده توسط کاربران که در ویکی‌نبشته انجام می‌شوند، به دو گروه تقسیم می‌شوند:
- یک ترجمهٔ کامل به فارسی، توسط مشارکت‌کنندگان ویکی‌نبشته، از اثری که پیش‌تر به زبانی دیگر منتشر شده است. این ترجمه‌ها بر پایهٔ معیارهای زیر پذیرفته می‌شوند.
- ترجمهٔ یک واژه یا عبارت تکی، توسط یک مشارکت‌کنندهٔ ویکی‌نبشته، درون اثری که عمدتاً فارسی است. این ترجمه‌های کوتاه، از نظر این سیاست، «حاشیه‌نویسی» محسوب می‌شوند نه «ترجمه»، و از این رو تابع ویکی‌نبشته:حاشیه‌نویسی‌ها هستند؛ این موضوع در اینجا بیشتر بحث نخواهد شد.
ترجمه‌هایی که کار مشارکت‌کنندگان ویکی‌نبشته هستند باید به همین عنوان ذکر شوند و به‌روشنی از ترجمه‌های پیش‌تر منتشرشده متمایز شوند. این کار با اعمال هر دوی موارد زیر انجام می‌شود:
- ترجمه‌های اصیل ویکی‌نبشته در فضای نام ترجمه میزبانی می‌شوند. (فهرست محتوای فضای نام)
- ترجمه‌های اصیل ویکی‌نبشته باید همواره از الگوی {{Translation header}} استفاده کنند، که به‌طور خودکار اثر را در رده:ترجمه‌های ویکی‌نبشته قرار می‌دهد
اثر به زبان اصلی که با اسکن پشتیبانی می‌شود، باید در ویکیِ زبان مربوطه موجود باشد، جایی که نسخهٔ زبان اصلی دست‌کم تا همان‌جایی که ترجمهٔ فارسی پیش رفته، کامل باشد. یک پیوند میان‌ویکی به اثر به زبان اصلی باید در ترجمهٔ فارسی موجود باشد.
آثاری که ناقص هستند و برای مدت‌های طولانی رهاشده باقی مانده‌اند، ممکن است طبق فرایند شرح‌داده‌شده در ویکی‌نبشته:سیاست حذف برای حذف نامزد شوند.
- یادداشت
- همانند یک مقالهٔ ویکی‌پدیا، هیچ الزامی برای نشان‌دادن سطحی از تسلط بر یک موضوع یا زبان برای مشارکت در ترجمه وجود ندارد
- این ترجمه‌ها به‌عنوان نسخه‌های منتشرشدهٔ متمایزی از اثر، منتشرشده محسوب نمی‌شوند؛ آن‌ها صرفاً ترجمه‌ای پویا و در دسترس از اثر هستند
ترجمه‌های چندگانه در ویکی‌ها
[ویرایش]برای هر اثر به زبان اصلی، باید فقط یک ترجمهٔ فارسی وجود داشته باشد. همهٔ ترجمه‌های ویکی‌نبشته تحت همان شرایط استفادهای منتشر می‌شوند که هر مشارکت دیگری در پروژه‌های ویکی‌مدیا دارد، و از این رو انتظار می‌رود بر پایهٔ اجماع مشارکت‌کنندگان، و با همان سطح از دقت، بی‌طرفی و قابلیت‌اطمینانِ یک مقالهٔ ویکی‌پدیا توسعه یابند.
قاعدهٔ حقوق مکتسبه
[ویرایش]برای آثاری که پیش از ژوئیهٔ ۲۰۱۳ (یا پس از به‌روزرسانی‌های مهم سیاست) وجود داشته و پذیرفته شده‌اند و اکنون به‌گونه‌ای دیگر با معیارهای جدید/کنونی برای گنجاندن در ادامهٔ راه مطابقت ندارند، باید تا جای ممکن، در وهلهٔ نخست، به‌دنبال میزانی از سازگاریِ معقول برای نگه‌داشتن و معاف‌کردن چنین آثاری بود.
ملاحظات دیگر
[ویرایش]رده‌ها
[ویرایش]هر ترجمه باید در رده‌ای که زبان اصلی آن را مشخص می‌کند قرار گیرد. برای نمونه، شهریار، اثرِ ماکیاولی، در رده:آثار اصالتاً ایتالیایی قرار می‌گیرد، زیرا آن زبانی است که اثر در ابتدا به آن نوشته شده است. ترجمه‌ها همچنین باید، در صورت اقتضا، در رده‌های ژانر و موضوعی قرار گیرند. آیا رده‌ٔ سال باید مربوط به اثر اصلی باشد، ترجمه، یا هر دو؟