ناصر خسرو (قصاید)/تا کی خوری دریغ ز برنائی؟

از ویکی‌نبشته
پرش به ناوبری پرش به جستجو
' ناصر خسرو (قصاید)  از ناصر خسرو
(تا کی خوری دریغ ز برنایی؟)
'


 تا کی خوری دریغ ز برنایی؟زین چاه آرزو ز چه برنایی؟ 
 دانست بایدت چو بیفزودیکاخر، اگرچه دیر، بفرسایی 
 بنگر که عمر تو به رهی ماندکوتاه، اگر تو اهل هش و رایی 
 هر روز منزلی بروی زین رههرچند کارمیده و بر جایی 
 زیر کبود چرخ بی‌آسایشهرگز گمان مبر که بیاسایی 
 بر مرکب زمانه نشسته‌ستیزو هیچ رو نه‌ای که فرود آئی 
 پیری نهاد خنجر بر نایتتا کی خوری دریغ ز برنایی؟ 
 ناخن ز دست حرص به خرسندیچون نشکنی و پست نپیرایی؟ 
 جان را به آتش خرد و طاعتاز معصیت چرا که نپالایی؟ 
 پنجاه سال براثر دیوانرفتی به بی‌فساری و رسوایی 
 بر معصیت گماشته روز و شبجان و دل و دو گوش و دو بینایی 
 یک روز چونکه نیکی بلفنجیکمتر بود ز رشته‌ی یکتایی 
 بند قبای چاکری سلطانچون از میان ریخته نگشایی 
 فرمان کردگار یله کردهشه را لطف کنی که «چه فرمایی؟» 
 مذن چو خواندت زپی مسجدتو اوفتاده ژاژ همی خایی 
 ور شاه خواندت به سوی گلشنره را به چشم و روی بپیمایی 
 تا مذهب تو این بود و سیرتجز مرجحیم را تو کجا شایی؟ 
 در کار خویش غافل چون باشی؟بر خویشتن مگر به معادایی! 
 چون سوی علم و طاعت نشتابی؟ای رفتنی شده چه همی پایی؟ 
 بی علم دین همی چه طمع داری؟در هاون آب خیره چرا سایی؟ 
 عاصی سزای رحمت کی باشد؟خورشید را همی به گل اندایی! 
 رحمت نه خانه‌ای است بلند و خوشنه جامه‌ای است رنگی و پهنایی! 
 دین است و علم رحمت، خود دانیاو را اگر تو ز اهل تلایی 
 رحمت به سوی جان تو نگرایدتا تو به‌سوی رحمت نگرایی 
 بخشایش از که چشم همی داری؟برخویشتن خود از چه نبخشایی؟ 
 یک چند اگر زراه بیفتادیزی راه باز شو که نه شیدایی 
 شاید که صورت گنهانت رااکنون به دست توبه بیارایی 
 اول خطا ز آدم و حوا بدتو هم ز نسل آدم وحوایی 
 بشتاب سوی طاعت و زی دانشغره مشو به مهلت دنیایی 
 آن کن ز کارها که چو دیگر کسآن را کند بر آنش تو بستایی 
 در کارهای دینی و دنیاییجز همچنان مباش که بنمایی 
 زنهار که به‌سیرت طرارانارزن نموده ریگ نپیمایی 
 با مردم نفایه مکن صحبتزیرا که از نفایه بیالایی 
 چون روزگار برتو بیاشوبدیک چند پیشه کن تو شکیبایی 
 زیرا که گونه گونه همی گرددجافی جهان ،چو مردم سودایی 
 بر صحبت نفایه و بی‌دانشبگزین به‌طبع وحشت تنهایی 
 بر خوی نیک و عدل وکم آزاریبفزای تا کمال بیفزایی 
 ای بی‌وفا زمانه تو مر ما را،هرچند بی‌وفایی ،در بایی 
 ز آبستنی تهی نشوی هرگزهرچند روز روز همی زایی 
 زیرا ز بهر نعمت باقی توسرمایه توانگری مایی 
 پیدات دیگر است و نهان دیگرباطن چو خا رو ظاهر خرمایی 
 امروز هرچه‌مان بدهی، فردااز ما مکابره همه بربایی 
 داند خرد همی که بر این عادتکاری بزرگ را شده برپایی 
 جان گوهر است و تن صدف گوهردر شخص مردمی و تو دریایی 
 بل مردم است میوه تو را و، تویکی درخت خوب مهیایی 
 معیوب نیستی تو ولیکن مابر تو نهیم عیب ز رعنایی 
 ای حجت زمین خراسان توهرچند قهر کرده‌ی غوغایی 
 پنهان شدی ولیک به حکمت‌هاخورشیدوار شهره و پیدایی 
 از شخص تیره گرچه به یمگانیاز قول خوب بر سر جوزایی 
 از هرچه گفته‌ام نه همی جویمجز نیکی، ای خدای تو دانایی