قانون اساسی گرجستان

از ویکی‌نبشته
پرش به ناوبری پرش به جستجو
قانون اساسی کشورها قانون اساسی گرجستان
LocationGeorgia.png

تاریخچه قانون اساسی گرجستان[ویرایش]

دوران قرون وسطی[ویرایش]

بر اساس نوشته‌های مورخین و استادان گرجی؛ ملت گرجستان تجربه تاریخی، سیاسی و دولت‌داری بیش از دو هزار ساله دارد ولی اثر مکتوب یا ذکری از وجود یک متن دارای ارزش قانون اساسی کشور در منابع تاریخی به دست ما نرسیده است؛ بنابراین قانونگزاری به دوره تشکیل پادشاهی یکپارچه فئودال گرجستان در اوایل سده ۱۱ میلادی / اوایل سده ۵ هجری قمری بر می‌گردد. طبیعی است که در آن دوره، پس از تشکیل پادشاهی یکپارچه فئودال، ساختار دولت‌داری و نهادهای مشخص دولتی، نیازمند قوانین اصلی و جزئی شده بودند که باعث رشد علوم حقوق، قانون نویسی و قانون‌مندی در گرجستان گردید. چنین جریانات، در منابع متعدد گرجی، فارسی، عربی، یونانی، ارمنی و غیره دیده می‌شود.

نخستین قانون با ارزش حقوقی و دولت‌داری گرجستان (که با قانون نویس کنونی و شکل معاصر تفاوت بسیار دارد) بین سال‌های ۱۰۲۸–۱۰۰۵ میلادی / ۴۱۹–۳۹۵ هجری قمری، توسط اِکوتیمه آتونِلی Ekvtime Atoneli راهب نامدار گرجی در «صومعه گرجی‌های ایوِری» در یونان، تدوین شد که با تقلید و تشریح از قوانین بیزانس نوشته شده بود و کلیات ساختار سیاسی و دولت‌داری و نیز عناصر قوانین و مقررات دینی، مدنی و جزایی را نیز در بر می‌گرفت. اثر مذکور به «قانون مختصر دین» معروف است و در طول بیش از ۱۵۰ سال به عنوان قانون اصلی کشور گرجستان مورد استفاده قرار می‌گرفت.

رویدادهای سیاسی گرجستان در اواخر سده ۱۲ میلادی / اواخر سده ۵ هجری به عنوان مرحله جدید و مهم رشد تفکر دولت‌داری و علوم حقوقی محسوب می‌شود. در اوایل دوره حکومت ملکه تامار Tamar تعداد قابل توجه درباریان و اشراف گرجستان با رهبری وزیر دارایی، خواستار تشکیل مجلس، برقراری سلطنت مشروطه و واگذاری اختیارات قانون‌گذاری به مجلس شدند. برنامه مذکور اجرا نشد، اما اختیارات پادشاه محدود و اختیارات شورای عالی کشور افزایش یافت که در آن دوره موجب تقویت اعتبار حکومت شاهی، نهادهای دولتی و قوه قضایی گردید. در همان قرن، قانون جداگانه‌ای تحت عنوان «موازین تاجگذاری پادشاه» تدوین و ترویج شد که اختیارات و نحوه فعالیت حکومت شاه، دربار، نهادهای دولتی، شورای عالی و قوه قضایی کشور را مشخص می‌کرد.

در سده ۱۴ میلادی / ۷ هجری قمری در گرجستان مجموعه قوانین جدیدی تحت عنوان «مقررات دربار شاه» تدوین شد که از نظر محتوی به قوانین اساسی معاصر نزدیکتر بود و ساختار حکومت و دولت، اصول دولت‌داری، اختیارات نهادها و مقامات مختلف دولتی، شرایط انتقال قدرت، موازین قانون‌گذاری و امور اجرایی را مشخص و تشریح می‌کرد. مجموعه مذکور تا اوایل سده ۱۸ میلادی / اوایل سده ۱۲ هجری قمری (اواخر دوره صفوی) اعتبار و کاربرد گسترده‌ای داشت.

در اوایل سده ۱۸ میلادی / اوایل سده ۱۲ هجری قمری (اواخر دوره صفوی) واختانگ ششم Vakhtang IV پادشاه کارتلی Kartli (پادشاهی مرکزی گرجستان شرقی) مجموعه تکمیل شده قانون اصلی کشور گرجستان را تحت عنوان «دستورالعمل» تدوین و مقرر کرد مجموعه یاد شده تمام موارد اعتبار، اختیارات، ساختار و موارد دیگر دولت‌داری و حکومت شاه، اختیارات قوه‌های مختلف دولتی، امور تشریفات درباری و وزارتخانه‌ها، نحوه فعالیت دادگاه، امور قوانین مدنی و جزایی را به صورت ساماندهی شده معین ساخت. می‌توان گفت که «دستورالعمل» به نوعی تسامحاً، شبیه قانون اساسی محسوب می‌شد. بود که به گرجستان ثبات سیاسی، اقتصادی و حقوقی بخشید. مجموعه مذکور تا اوایل سده ۱۹ میلادی / اواخر سده ۱۲ هجری شمسی اعتبار داشت.

دوره سلطه روسیه تزاری[ویرایش]

اوایل سده ۱۹ میلادی / اواخر سده ۱۲ هجری شمسی داوید باگراتیونی Davit Bagrationi ولیعهد گرجستان، نخستین مجموعه موازین قانون اساسی به سبک اروپایی را تدوین کرد، اما دولت روسیه تزاری پس از اشغال گرجستان، دولت‌های محلی این کشور و تمام نهادهای دولتی و قوانین و موازین مرتبط را منحل و قوانین امپراتوری روسیه را جایگزین آن‌ها کرد.

در سال ۱۸۳۲ میلادی / ۱۲۱۱ هجری شمسی، قیام بزرگ اشراف و نخبگان ملت گرجستان علیه سلطه روسیه تزاری شکست خورد. در پرونده بازداشت شدگان مطالب قابل توجه در خصوص برنامه آینده ساختار سیاسی و اجتماعی گرجستان مستقل که طرفداران زیادی هم داشت، درج شده است. اکثریت نخبگان گرجستان طرفدار برنامه تشکیل سلطنت مشروطه با مجلس ملی دارای اختیارات گسترده‌ای بودند. جنبش مذکور با وجود شکست، در تاریخ دولت‌داری و تدوین قانون‌در گرجستان نقش مهمی را ایفا کرد و موجب تربیت نسل‌های جدید طرفدار مشروطیت یا جمهوریخواه گردید. دوره بازسازی استقلال گرجستان

گرجستان در طول ۱۱۷ سال، زیر سلطه روسیه تزاری ماند و از نظر تاریخی معاصر، با وجود سابقه و سنت دیرین، ایجاد قانون اساسی کشور فقط از اوایل سده ۲۰ میلادی سرآغاز گرفت. ۲۶ می سال ۱۹۱۸ میلادی / ۴ خرداد سال ۱۲۹۷ هجری شمسی، گرجستان در پی فروپاشی امپراتوری روسیه تزاری، استقلال خود را به دست آورد. شورای ملی و دولت کشور، کمیسیون ویژه تدوین قانون اساسی گرجستان را تعیین کرد که پس از تقریباً دو سال فعالیت، برای اولین بار در تاریخ ملت گرجستان، قانون اساسی کامل مطابق با استانداردهای آن دوره را تدوین و جهت تصویب به مجلس ارائه کرد. ۱۵ فوریه سال ۱۹۲۱ میلادی / ۲۶ بهمن ۱۲۹۹ هجری شمسی، ارتش سرخ روسیه شوروی به گرجستان حمله و پس از جنگ خونین، کشور را اشغال کرد. قانون اساسی مذکور ۲۱ فوریه سال ۱۹۲۱ میلادی / ۲ اسفند ۱۲۹۹ هجری شمسی در شورای ملی گرجستان در وضعیت جنگی تصویب شد؛ اما فقط ۴ روز اعتبار داشت چراکه در تاریخ ۲۵ فوریه / ۶ اسفند، دولت اشغالی کمونیستی تشکیل جمهوری سوسیالیستی گرجستان را اعلام کرد و دولت جمهوری دموکراتیک گرجستان، مجبور به مهاجرت و پناهندگی به اروپا شد. قانون اساسی گرجستان مستقل توسط دولت جدید کمونیستی لغو شد. قانون اساسی مذکور شامل ۱۷ بخش و ۱۴۹ اصل بود و تقریباً با قوانین اساسی کشورهای اروپایی مطابقت کامل داشت.

قانون اساسی جمهوری سوسیالیستی گرجستان[ویرایش]

۲ مارس سال ۱۹۲۲ میلادی / ۱۱ اسفند ۱۳۰۰ هجری شمسی، حکومت کمونیستی گرجستان بر اساس دستورالعمل مسکو، نخستین قانون اساسی جمهوری سوسیالیستی گرجستان شامل ۲۳ بخش و ۱۳۴ اصل را تصویب کرد که با قانون اساسی روسیه شوروی هیچ تفاوتی نداشت و حفظ استقلال گرجستان و حقوق بشر را به صورت ظاهری تأیید می‌کرد. قانون اساسی فدراسیون سوسیالیستی قفقاز

۱۳ دسامبر سال ۱۹۲۲ میلادی / ۲۱ آذر ۱۳۰۱ هجری شمسی، توسط حکومت اشغالگر کمونیستی، جمهوری فدراسیون سوسیالیستی قفقاز جنوبی شامل گرجستان، جمهوری آذربایجان و ارمنستان تشکیل و قانون اساسی آن نیز تصویب شد.

۳۰ دسامبر / ۸ دی همان سال اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی متشکل از فدراسیون روسیه، اوکراین، بلاروس و جمهوری فدراسیون سوسیالیستی قفقاز جنوبی تشکیل شد. در سال ۱۹۲۴ میلادی / ۱۳۰۲ هجری شمسی اجلاس دوم شوراهای کمونیستی قانون اساسی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی را تصویب کرد. بر اساس قانون اساسی سراسری جدید، جماهیر شوروی موظف شدند قانون اساسی خود را مطابق با قانون اساسی شوروی اصلاح کنند. دومین قانون اساسی جمهوری سوسیالیستی گرجستان

در سال ۱۹۲۷ میلادی / ۱۳۰۶ هجری شمسی دولت کمونیستی گرجستان قانون اساسی جدید جمهوری سوسیالیستی گرجستان شامل ۸ بخش و ۱۱۴ اصل را تصویب کرد. گرجستان در نتیجه اصلاحات اجباری و واگذاری بخشی از اختیارات اساسی به دولت مرکزی مسکو، مدیریت و تصمیم‌گیری در امور خارجی، امور دریایی، امور دفاعی و امور تجارت بین‌المللی را از دست داد. سومین قانون اساسی جمهوری سوسیالیستی گرجستان (قانون اساسی استالین)

در سال ۱۹۳۷ میلادی / ۱۳۱۵ هجری شمسی دولت کمونیستی گرجستان در پی تصویب قانون اساسی جدید شوروی، قانون اساسی سوم، اصطلاحاً «قانون اساسی استالین» را تصویب کرد که شامل ۱۴ بخش و ۱۶۲ اصل بود و چهل سال اعتبار داشت.

چهارمین قانون اساسی جمهوری سوسیالیستی گرجستان (قانون اساسی برژنف)

در سال ۱۹۷۸ میلادی / ۱۳۵۷ هجری شمسی، دولت کمونیستی گرجستان بار دیگر در پی تصویب قانون اساسی جدید شوروی، قانون اساسی چهارم، اصطلاحاً «قانون اساسی برژنف» را تصویب کرد که شامل مقدمه، ۱۱ باب، ۲۲ بخش و ۱۸۵ اصل بود که در سال‌های ۱۹۸۶، ۱۹۸۹، ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ میلادی مورد اصلاحات اساسی قرار گرفت و تا زمان فروپاشی شوروی اعتبار رسمی داشت. دوره معاصر استقلال گرجستان قانون اساسی دوره انتقالی

۲۸ اکتبر سال ۱۹۹۰ میلادی / ۶ آبان ۱۳۶۹ هجری شمسی، در گرجستان انتخابات آزاد برگزار و حزب ملی‌گرا با رهبری «زویاد گامساخوردیا» پیروز شد. مجلس جدید در قانون اساسی دوره شوروی سال ۱۹۷۸ میلادی / ۱۳۵۶ هجری شمسی، اصلاحات بنیادین را وارد و آن را به عنوان قانون اساسی دوره انتقالی اعلام کرد. اعتبار مجدد و موقت قانون اساسی مورخ ۲۱ فوریه سال ۱۹۲۱ میلادی

در پایان سال ۱۹۹۱ میلادی / ۱۳۷۰ هجری شمسی با حمایت کرملین در گرجستان کودتای نظامی رخ داد؛ که موجب سرنگونی دولت قانونی گامساخوردیا و روی کار آمدن شورای نظامی موقت گردید. شورای نظامی مذکور قانون اساسی موجود را لغو و قانون اساسی ۲۱ فوریه سال ۱۹۲۱ میلادی / ۲ اسفند ۱۲۹۹ هجری شمسی را به عنوان قانون اساسی موقت اعلام کرد که البته قانون اساسی مذکور از نظر حقوقی خیلی قدیمی شده و غیرقابل کاربرد بود. قانون اساسی مختصر

در سال ۱۹۹۲ میلادی / ۱۳۷۱ هجری شمسی انتخابات مجلس جدید برگذار شد که در اولین جلسه خود «ادوارد شواردنادزه» را به مقام ریاست مجلس و رئیس کشور منصوب کرد. همان سال «قانون ساختار حکومت» که تحت عنوان «قانون اساسی مختصر» نیز معروف است، از طرف مجلس تصویب شد که در کشور بدون قانون اساسی، نقش تنها قانون حقوقی را ایفا می‌کرد.

اولین قانون اساسی جدید گرجستان پس از فروپاشی شوروی[ویرایش]

در سال ۱۹۹۳ میلادی / ۱۳۷۲ هجری شمسی جهت اصلاح قانون اساسی ۲۱ فوریه سال ۱۹۲۱ میلادی / ۲ اسفند ۱۲۹۹ هجری شمسی، با ریاست ادوارد شواردنادزه کمیسیون تدوین قانون اساسی جدید تشکیل شد که پس از دو سال فعالیت، برگزاری همایش و سمینارهای تخصصی متعدد و همکاری بسیار گسترده با کمیسیون ونیز، قانون اساسی کاملاً جدید را به مجلس کشور ارائه کرد. ۲۴ آگوست سال ۱۹۹۵ میلادی / ۲ شهریور ۱۳۷۴ هجری شمسی مجلس گرجستان قانون اساسی جدید را تصویب کرد.

قانون اساسی جدید شامل ۹ بخش و ۱۰۹ اصل بود و بین سال‌های ۲۰۱۲–۱۹۹۵ میلادی / ۱۳۹۱–۱۳۷۴ هجری شمسی، شاهد ۳۱ اصلاحیه شد.

در حال حاضر قانون اساسی گرجستان متشکل از یک مقدمه، قسمت اصلی، قسمت موازین انتقالی، و شامل ۱۱ بخش و ۱۲۱ اصل می‌باشد. بخش چهار ۱، هفت ۱ و اصل‌های ۳۴۱، ۴۸۱، ۵۱۱، ۸۱۱، ۸۱۲، ۸۱۳، ۸۶۱، ۱۰۱۱، ۱۰۱۲، ۱۰۱۳، ۱۰۴۱ و ۱۰۴۳ به قانون اساسی افزوده گردیده و اصل‌های ۷۶۱ و ۹۱ از آن حذف شده‌اند.

مقدمه[ویرایش]

در مقدمه قانون اساسی، اراده ملت گرجستان جهت تأسیس نظام اجتماعی مبتنی بر اصول دموکراسی، آزادی اقتصادی و حقوق بشر، تقویت استقلال کشور و همبستگی مسالمت‌آمیز با ملل دیگر اظهار شده است. مقدمه قانون اساسی اعتبار حقوقی دارد.

قسمت اصلی قانون اساسی

قسمت اصلی قانون اساسی گرجستان شامل ۱۰ بخش زیر می‌باشد:

بخش یکم[ویرایش]

مطالب بخش اصلی عبارتند از: مبانی و ساختار نظام حکومت گرجستان به عنوان کشور دمکراتیک؛ مرزهای گرجستان مبتنی بر وضع مرزهای موجود که در ۲۱ دسامبر سال ۱۹۹۲ میلادی / ۳۰ آذر سال ۱۳۷۱ هجری شمسی مشخص شده است؛ منبع حکومت، ملت گرجستان است؛ دولت گرجستان، حقوق و آزادی‌های بشر مصرح در حقوق بین‌المللی را به رسمیت شناخته و رعایت می‌کند؛ زبان رسمی کشور گرجستان زبان گرجی است و در جمهوری خودمختار آبخازیا زبان آبخازیایی نیز رسمیت دارد؛ نقش تاریخی منحصر به فرد کلیسای ارتدکسی گرجستان و در کنار آن آزادی‌های مذهبی اعلام شده است؛ شهر تفلیس به عنوان پایتخت کشور گرجستان تعیین شده است.

بخش دوم: تابعیت گرجستان و حقوق بشر[ویرایش]

مطالب مهم بخش دوم: تشریح مبانی و تضمین‌های رعایت حقوق بشر و آزادی‌ها؛ برابری همه اتباع کشور در برابر قانون بدون تبعیض بر اساس نژاد، رنگ پوست، زبان، جنس، مذهب، عقاید سیاسی، تعلق به طبقه اجتماعی، دارایی و محل سکونت؛ مجازات اعدام لغو شده است؛ همه اتباع از حق ارتقاء شخصی برخوردارند؛ احترام و حیثیت هر انسان محفوظ است؛ آزادی هر انسان محفوظ است؛ هر انسان از حق بیان و اعتقادات مذهبی آزاد برخوردار است؛ ملک و اموال و حق داشتن آن محفوظ است؛ زندگی شخصی انسان محفوظ است؛ فعالیت آزادانه عقلی محفوظ است؛ آزادی رسانه‌های گروهی محفوظ و هرگونه سانسور ممنوع است؛ حق تشکیل احزاب، عضویت در احزاب، فعالیت سیاسی و حق تظاهرات محفوظ است؛ آزادی انتخاب رای‌دهندگان محفوظ است؛ حق انتصاب به مقامات دولتی محفوظ است؛ آزادی کار محفوظ است؛ اصل برائت محفوظ است؛ حق مراجعه به دادگاه محفوظ است. در بخش دوم همچنین شرایط محدودیت حقوق عمومی در شرایط اضطراری نیز تعریف و مشخص شده است؛ در همین بخش مقام مدافع حقوق بشر در گرجستان تعریف شده است.

بخش سوم: مجلس گرجستان[ویرایش]

مطالب مهم بخش سوم عبارتند از: شرایط تشکیل، اختیارات، اعتبار و کلیه امور فعالیت مجلس کشور به عنوان بالاترین نهاد مقننه.

بخش چهارم: رئیس جمهور گرجستان[ویرایش]

مطالب مهم بخش چهارم عبارتند از: موقعیت و اختیارات، اعتبار، نحوه انتخاب و کلیه امور مربوط به فعالی فعالیت مقام ریاست جمهوری به عنوان بالاترین مقام اجرایی کشور.

بخش چهار ۱: دولت گرجستان[ویرایش]

مطالب مهم این بخش عبارتند از: موقعیت، اختیارات، اعتبار، نحوه تشکیل و کلیه امور فعالیت دولت کشور به عنوان نهاد اجرایی.

بخش پنجم: قوه قضایی[ویرایش]

مطالب عمده این بخش عبارتند از: موقعیت، اختیارات، اعتبار، نحوه عملکرد دیوان عالی به عنوان بالاترین نهاد نظازت قانون اساسی و کلیه امور فعالیت قوه قضایی کشور به عنوان نهاد اجرایی.

بخش ششم: امور دارایی و نظارت دولتی[ویرایش]

مطالب عمده: نحوه تصویب بودجه دولتی؛ وظایف مالیتی شهروندان؛ موقعیت و اختیارات بانک ملی، نحوه تشکیل، تعداد اعضا و اختیارات شورای بانک ملی؛ موقعیت، اختیارات و نحوه فعالیت اتاق بازرسی.

بخش هفتم: امور دفاع کشور[ویرایش]

مطالب عمده: انجام جنگ دفاعی حق انحصاری گرجستان می‌باشد. گرجستان جهت دفاع از تمامیت ارضی، استقلال و آزادی خود و نیز انجام تعهدات بین‌المللی نیروهای مسلح را تشکیل داده است. دفاع از گرجستان و خدمت نظامی وظیفه همه شهروندان گرجستان است. نحوه فعالیت شورای امنیت و استفاده از نیروهای مسلح کشور.

بخش هفت ۱: حکومت محلی[ویرایش]

مطالب: موقعیت حقوقی، اختیارات، مسائل مستقل بودن نهادهای حکومت محلی و نحوه انتخاب شوراهای محلی.

بخش هشتم: اصلاحات قانون اساسی[ویرایش]

مطالب: اصلاحات قانون اساسی کشور به دو نحو صورت می‌گیرد: اصلاحات کلی که تصویب قانون اساسی جدید را در نظر می‌گیرد و اصلاحات جزئی که اصلاحیه محتوی قانون اساسی موجود را در نظر می‌گیرد. بیش از نصف نمایندگان مجلس و ۲۰۰ هزار رای‌دهنده حق درخواست اصلاحات قانون اساسی را دارند. پیش‌نویس اصلاحات قانون اساسی از طرف مجلس کشور جهت بررسی‌های عمومی منتشر می‌شود و پس یک ماه بررسی اصلی آن در مجلس کشور صورت می‌گیرد. اصلاحات قانون اساسی توسط بیش از دو سوم از تمام اعضای مجلس تصویب و از طرف مقام ریاست جمهوری امضا و منتشر می‌شود.

بخش نهم[ویرایش]

مطالب: شرایط و مقررات اعتبار رسمی قانون اساسی، اهمیت و نتایج آن برای قانون‌پروری در کشور، تعهد دولت جهت تطبیق همه قوانین و اسناد رسمی دولتی با قانون اساسی کشور و مدت تصویب قانون دیوان عالی.

قانون اساسی گرجستان[ویرایش]

شهروندان گرجستان که قصد دارند نظام آزاد آجتماعی، آزادی اقتصادی و کشور قانونمند را برقرار ساخته آزادی و حقوق بشر، استقلال کشور و روابط دوستانه با دیگر ملتها تأمین کنند با تکیه بر سنن دیرینه ملی و اصول قانون اساسی اول که در سال ۱۹۲۱ تدوین شده است این قانون اساسی را اعلام می‌دارند.

باب یکم[ویرایش]

اصول عمومی

ماده ۱[ویرایش]

۱ بر اساس رفراندوم ۳۱ مارس ۱۹۹۱ که در کلیه مناطق گرجستان از جمله ابخازیا و اوستیای جنوبی برگزار شد و همچنین بر اساس اعلامیه استقلال ۹ آوریل ۱۹۹۱ گرجستان کشور مستقل، یکپارچه و تجزیه ناپذیر می‌باشد

۲ نظام سیاسی گرجستان «جمهوری دمکراتیک» می‌باشد.

۳ نام کشور «گرجستان» است.

ماده ۲[ویرایش]

۱ حدود جغرافیایی گرجستان طبق وضعیت ۲۱ دسامبر ۱۹۹۱ تعین شده است. تمامیت ارضی و عدم تعرض به مرزهای این کشور از سوی جوامع بین‌المللی برسمیت شناخته می‌شود.

۲ واگذاری مناطق کشور بر اساس قوانین ممنوع می‌باشد. تغییر مرزها تنها در صورت توافقنامه دو جانبه با دیگر کشورها امکان‌پذیر است.

۳ تقسیمات کشوری طبق قانون اساسی بر اساس اصول تفکیک اختیارات پس از احیای حاکمیت گرجستان در کلیه مناطق کشور صورت خواهد گرفت.

۴ شهروندان گرجستان امور محلی را از طریق حکومت‌های محلی بدون نقض حاکمیت کشور انجام می‌دهند. نحوه تشکیل حکومت‌های محلی، اختیارات و وابستگی آنها به ارگان‌های دولتی بر اساس قانون تعین می‌شود.

ماده ۳[ویرایش]

۱ اموری ویژه که تحت مدیریت ارگان‌های دولتی است: آ- قانونگذاری در خصوص تابعیت، حقوق بشر و آزادی، مهاجرت، ورود و خروج از کشور و تعیین وضعیت برای اتباع خارجه. ب- وضعیت مرزهای کشور، حریم هوایی و آبهای سرزمینی و حراست از آنها پ- امنیت و دفاع از کشور، نیروهای مسلح، صنایع نظامی و تجارت سلاح. ت- رسیدگی به مسله جنگ و آتش‌بس، تعیین و اعلام وضعیت فوق‌العاده. ج- سیاست خارجی و روابط بین‌المللی. چ- تجارت خارجی، رژیم و تعرفه‌های گمرکی. ح- امور مالی کشور، ضرب پول، قانونگذاری در خصوص بانک و بیمه. خ- استاندارد و معیار، زمین سنجی و نقشه‌کشی، تعیین ساعت، آمار کشور. د- رژیم و سیستم واحد انرژی، مخابرات، ناوگان بازرگانی، پرچم‌های کشتی‌ها، بنادر مهم کشور، فرودگاه‌ها، کنترل وسایل نقلیه هوایی و حریم هوایی، ثبت وسایل نقلیه هوایی، هواشناسی، سیستم نظارت بر محیط زیست. ذ- راه آهن و جاده‌های مهم کشور. ر- شیلات دریایی و اقیانوسی. ز- خط قرنطینه مرزی. ژ- قانونگذاری در خصوص داروسازی. س- صدور مجوز و معتبر شناختن دانشکاه‌ها، قانون گذاری در خصوص اعطای رتبه و درجات علمی. ش- قانونگذاری در خصوص مالکیت معنوی. ص- قانونگذاری در خصوص تجارت، حقوق کار، امور زندانها. ض- پلیس جنایی. ط- قانونگذاری در خصوص زمین، معادن و منابع طبیعی.

۲ امور مدیریتی مشترک جداگانه تعیین می‌شود.

ماده ۴[ویرایش]

۱ پس از فراهم شدن شرایط مناسب و شکل گیری ارگان‌های محلی شورای جمهوری و سنا در مجلس گرجستان تشکیل خواهد شد.

۲ شورای جمهوری از نمایندگان احزاب منتخب تشکیل می‌شود.

۳ سنا از نمایندگان مستقل مناطق کشور و از پنج نماینده رئیس جمهور تشکیل می‌شود.

۴ تعداد نفرات، اختیارات و نحوه انتخاب شورای جمهوری و سنا بر اساس قانون تعیین می‌شود.

ماده ۵[ویرایش]

۱ مردم منشأ حاکمیت در گرجستان هستند. حاکمیت دولتی در چارچوب قانون اساسی اجرا می‌شود.

۲ مردم حاکمیت خود را از طریق همه پرسی و دیگر اشکال دمکراسی اجرا می‌کنند.

۳ هیچ‌کس حق بدست گرفتن غیرقانونی حاکمیت را ندارد.

۴ حاکمیت دولتی بر اساس اصول تقسیم اجرا می‌شود.

ماده ۶[ویرایش]

۱ قانون اساسی گرجستان عالی‌ترین سند حقوقی و منشأ قوانین دیگر این کشور است

۲ قانونگذاری گرجستان با اصول همگانی بین‌المللی مطابقت دارد. چنانچه هر قرارداد یا توافق نامه بین‌المللی با قانون اساسی گرجستان منافات نداشته باشد از قوانین داخلی این کشور برتر است.

ماده ۷[ویرایش]

دولت حقوق و آزادی انسانها بعنوان عالی‌ترین ارزش‌های انسانی را برسمیت می‌شناسد. دولت و مردم در اجرای حاکمیت با این حقوق و آزادی‌ها بعنوان قوانین جاری محدود هستند.

ماده ۸[ویرایش]

زبان رسمی گرجستان گرجی است. ضمناً زبان ابخازیایی بعنوان زبان رسمی در جمهوری ابخازیا اعلام می‌شود

ماده ۹[ویرایش]

دولت نقش کلیسای حقیقت پرست (ارتدکس) را در تاریخ این کشور محترم شمرده، آزادی اعتقاد و مذهب و استقلال کلیسا را اعلام می‌کند.

ماده ۱۰[ویرایش]

پایتخت گرجستان تفلیس است.

ماده ۱۱[ویرایش]

نشان ملی و پرچم گرجستان بر اساس قانون کشور تعیین می‌شود.

باب دوم[ویرایش]

تابعیت گرجستان. حقوق و آزادی انسانها

ماده ۱۲[ویرایش]

۱ هر کسی که در گرجستان متولد شود بطور طبیعی تابعیت گرجستان را دریافت می‌کند.

۲ اتباع گرجستان همزمان نمی‌توانند تابعیت دیگر کشور را داشته باشند.

۳ نحوه اخذ یا سلب تابعیت گرجستان بر اساس قانون کشور تعیین می‌شود

ماده ۱۳[ویرایش]

۱ دولت از اتباع خود بدون توجه به محل زندگی آنها حمایت می‌کند.

۲ دولت نمی‌تواند از شهروندان گرجستان سلب تابعیت کند

۳ اخراج اتباع گرجستان از کشور ممنوع می‌باشد

۴ دولت حق تحویل اتباع خود را به دیگر کشورها ندارد. تنها در موارد خاص دولت می‌تواند بر اساس قراردادهای بین‌المللی اتباع خود را به دیگر کشور استرداد نماید. تصمیم دولت در خصوص استرداد اتباع گرجستان می‌توان با رجوع به دادگاه استیناف شود.

ماده ۱۴[ویرایش]

تمامی انسان‌ها از بدو تولدآزادند و بدون توجه به ملیت، نژاد، جنسیت، اعتقادات مذهبی و سیاسی آنها از حقوق برابر برخوردار می‌باشند

ماده ۱۵[ویرایش]

۱ حق حیات بعنوان حق مسلم انسان‌ها خدشه ناپذیر است و قانون کشور آن را تضمین می‌کند.

۲ حکم اعدام تا لغو کامل آن تنها در موارد خاص توسط دیوان عالی کشور صادر می‌شود.

ماده ۱۶[ویرایش]

هر انسان از حق توسعه آزاد شخصیت خود برخوردار می‌باشد.

ماده ۱۷[ویرایش]

۱ احترام و شایستگی انسان‌ها خدشه ناپذیر است.

۲ شکنجه، عمال خشونت و بی‌احترامی نسبت به انسانها مردود است

ماده ۱۸[ویرایش]

۱ آزادی انسان خدشه ناپذیر است.

۲ حبس انسان‌ها یا محدود ساختن آزادی آنها بدون حکم دادگاه ممنوع می‌باشد.

۳ بازداشت فرد تنها در موارد قانونی از سوی مقامات ذیصلاح ممکن است. فرد بازداشت شده در طول ۴۸ ساعت باید به دادگاه معرفی شود. در صورتی که دادگاه در طول ۲۴ ساعت حکم بازداشت را صادر نکند فرد بازداشت شده را بلافاصله باید آزاد گردد.

۴ اعمال زور و فشارهای روانی نسبت به فرد بازداشت شده ممنوع است.

۵ فرد بازداشت شده به محض دست‌گیری باید از حقوق خود مطلع شود. وی از حق گرفتن وکیل برخوردار می‌باشد.

۶ مدت بازداشت مظنون نباید بیش از ۷۲ ساعت و مدت حبس موقت نیز بیش از ۹ ماه باشد.

۷ نقض ماده مذکور پیگرد قانونی دارد. هرکس که قربانی دستگیری و بازداشت غیرقانونی شده است حق جبران خسارت را دارد.

ماده ۱۹[ویرایش]

۱ هر انسان از آزادی بیان، اعتقاد، اندیشه و دین برخوردار است.

۲ تحت فشار قرار دادن انسان‌ها بخاطر باورهای دینی، بیان و عقاید آنها مردود است.

۳ محدود کردن آزادی‌های مذکور چنانچه آنها آزادی‌های دیگران را سلب نکند ممنوع است.

ماده ۲۰[ویرایش]

۱ زندگی خصوصی انسان‌ها، محل کار، اسناد و مکاتبات شخصی، مکالمات تلفنی و پیام‌های خصوصی از تعرض مصون است. تنها در موارد خاص می‌توان این حقوق را محدود ساخت.

۲ هیچ‌کس بدون اجازه و مجوز حق ورود به منازل مسکونی دیگران و تفتیش آن را ندارد. این حقوق را تنها با حکم دادگاه می‌توان محدود ساخت.

ماده ۲۱[ویرایش]

۱ حق مالکیت و وراثت برسمیت شناخته و تأمین شده است. سلب این حق مردود می‌باشد.

۲ در موارد خاص که این حق را می‌توان براساس قوانین کشور محدود ساخت.

۳ مصادره کردن اموال خصوصی با در نظر گرفتن مقتضیات جامعه تنها از طریق دادگاه بر اساس قوانین کشور و با جبران خسارت امکان‌پذیر است.

ماده ۲۲[ویرایش]

۱ هر کسی که بصورت قانونی در گرجستان حضور دارد از حق رفت و آمد آزاد و سکونت برخوردار می‌باشد.

۲ هر کسی که بصورت قانونی در گرجستان حضور دارد می‌تواند از کشور خارج شود. اتباع گرجستان می‌توانند آزادانه وارد گرجستان شوند

۳ محدود کردن این حقوق را تنها در صورت تأمین دمکراسی جامعه و امنیت کشور یا جهت پیشگیری از جرایم و اجرای عدالت امکان‌پذیر است

ماده ۲۳[ویرایش]

۱ آزادی خلاقیت فکری و معنوی تأمین شده است. حق مالکیت معنوی از تعرض مصون می‌باشد.

۲ دخالت در فعالیت فکری و اعمال سانسور مردود است.

۳ منع یا جلوگیری از انتشار اثر فکری چنانچه آنها با حقوق انسان‌ها منافات نداشته باشند مردود اعلام می‌شود.

ماده ۲۴[ویرایش]

۱ هر انسان حق دارد اخبار و اطلاعات را بصورت شفاهی یا کتبی آزادانه دریافت و منتشر کند.

۲ رسانه‌های گروهی آزاد هستند و هرگونه اعمال سانسور مردود است

۳ دولت یا اشخاص حق به انحصار درآوردن رسانه‌ها را ندارند.

۴ محدود ساختن حقوق اول و دوم این ماده را تنها جهت تأمین امنیت ملی و تمامیت ارضی، پیشگیری از جرایم، رعایت حقوق دیگران و تأمین ایتقلال دادگاه‌ها مجاز است.

ماده ۲۵[ویرایش]

۱ شهروندان غیرنظامی حق تجمع را بدون مجوز قبلی در فضاهای بسته و بازدارند.

۲ در صورتی که تجمعات مانع عبور و مرور مردم یا وسایل نقلیه می‌شود، دولت می‌تواند از قبل به تجمع کنندگان هشدار دهد

۳ چنانچه تجمعات جنبه غیرقانونی پیدا کند دولت می‌تواند آن را متفرق نماید.

ماده ۲۶[ویرایش]

۱ شهروندان گرجستان از حق تشکیل تشکل‌های اجتماعی و اتحادیه‌های صنفی برخوردار هستند.

۲ شهروندان گرجستان بر اساس قوانین جاری می‌توانند احزاب سیاسی را تشکیل یا در احزاب فعالیت کنند.

۳ تشکیل حزبی با هدف سرنگونی دولت، نقض حاکمیت و تمامیت ارضی ممنوع می‌باشد. احزاب حق ندارند خشونت یا دشمنی بین گروهای قومی و مذهبی را تبلیغ کنند.

۴ تشکل و اتحادیه‌های اجتماعی نمی‌توانند گروه‌های مسلح را تشکیل دهند.

۵ هر کسی که وارد نیروهای مسلح شود یا در قوه قضاییه مشغول گردد از حق عضویت در حزب سیاسی محروم است.

۶ منع یا توقف فعالیت احزاب و تشکل‌های اجتماعی بر اساس حکم دادگاه صورت می‌گیرد.

ماده ۲۷[ویرایش]

دولت این اختیار را دارد که فعالیت سیاسی اتباع خارجه و افراد بدون تابعیت را محدود یا منع نماید

ماده ۲۸[ویرایش]

۱ شهروندان گرجستان از هیجده سالگی از حق شرکت در همه پرسی و انتخابات برخوردار می‌شود. حق انتخاب آزاد شهروندان تأمین شده است.

۲ کسانی که بر اساس تشخیص دادگاه ناتوان هستند و همچنین زندانیان از حق رای دادن محروم می‌باشند.

ماده ۲۹[ویرایش]

۱ شهروندان گرجی در صورت داشتن شرایط از حق احراز سمت‌های دولتی برخوردار می‌باشند.

۱ شرایط اشتغال در بخش‌های دولتی بر اساس قانون تعیین می‌گردد.

ماده ۳۰[ویرایش]

۱ فعالیت کاری آزاد است.

۲ دولت وظیفه دارد به توصعه صنایع و رقابت کمک کند. فعالیت انحصاری بجز موارد خاص منموع می‌باشد. قوانین کشور حقوق مصرف‌کنندگان را تأمین می‌کند.

۳ دولت گرجستان بر اساس توافق نامه بین‌المللی تنظیم روابط کاری از حقوق شهروندان خود در کشورهای خارجی حمایت می‌کند.

۴ رعایت حقوق کار، فراهم نمودن شرایط مناسب برای کار، شرایط حقوق و مزایا و شرایط اشتغال کودکان و زنان ّ بر اساس قانون تعیین می‌شود.

ماده ۳۱[ویرایش]

دولت در راستای توسعه برابر اقتصادی و اجتماعیی مناطق تلاش می‌کند. برای توسعه مناطق دور افتاده و محروم دولت بر اساس قانون تسهیلات ویژه‌ای اختصاص می‌دهد.

ماده ۳۲[ویرایش]

دولت به اشتغالزایی برای افراد بی‌کار کمک می‌کند. شرایط تأمین افراد بی‌کار بر اساس قانون تعیین می‌گردد.

ماده ۳۳[ویرایش]

حق اعتصاب برسمیت شناخته شده است. شرایط اجرای اعتصاب و تضمین‌های فعالیت نهاد و واحدهای مهم کشور بر اساس قانون تعیین می‌شود.

ماده ۳۴[ویرایش]

۱ دولت به توسعه فرهنگ، به مشارکت عمومی در فعالیت فرهنگی، به بروز و غنی سازی هویت فرهنگی و به توسعه روابط بین‌المللی فرهنگی کمک می‌کند.

۲ شهروندان گرجستان وظیفه دارند برای حفظ و نگهداری میراث فرهنگی تلاش کنند. دولت حافظ میراث فرهنگی است.

ماده ۳۵[ویرایش]

۱ تمامی شهروندان دارای حق تحصیل هستند.

۲ دولت برنامه‌های آموزشی را با معیارهای بین‌المللی همساز می‌کند.

۳ دولت آموزش و پرورش پیش دبستانی را تضمین می‌کند. تصحیلات ابتدایی الزامیست. شهروندان کشور بر اساس قانون در چارچوب‌های مشخص شده حق تحصیل رایگان را دارند.

۴ دولت از موسسه‌های آموزشی حمایت می‌کند.

ماده ۳۶[ویرایش]

۱ زناشویی بر اساس حقوق مساوی و اختیارات زن و شوهر استوار است.

۲ دولت به رفاه خانواده کمک می‌کند.

۳ حقوق مادران و فرزندان بر اساس قوانین تأمین شده است.

ماده ۳۷[ویرایش]

۱ تمامی شهروندان از حق بیمه و کمک‌های پزشکی برخوردار هستند. قانون شرایط خدمات رایگان پزشکی را تعیین کرده است.

۲ دولت بر مراکز بهداشتی و داروسازی همچنین بر فروش دارو نظارت می‌کند.

۳ زندگی در فضای سالم حق شهروندان گرجستان است. همه مردم باید در راستای حفظ محیط طبیعی و فرهنگی تلاش کنند.

۴ دولت برای فراهم ساختن محیط سالم و امن، با در نظر گرفتن منافع زیست‌محیطی و اقتصادی شرایط بهره‌برداری بهینه از منابع طبیعی را تعیین می‌کند.

۵ انسان حق دارد اطلاعات کامل و دقیق را در مورد وضعیت محل کار و سکونت خود در یافت کند.

ماده ۳۸[ویرایش]

۱ شهروندان گرجی در امور اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بدون توجه به ملیت، قومیت و گروه مذهبی آنها از حقوق مساوی برخوردار هستند. آنها می‌توانند آزادانه و بدون هیچ گونه تبعیض فرهنگ خود را توسعه داده از زبان مادری استفاده نمایند.

۲ طبق قوانین جاری اجرای حقوق اقلیت نباید حاکمیت، تمامیت ارضی و استقلال سیاسی کشور را تهدید کند.

ماده ۳۹[ویرایش]

قانون اساسی گرجستان آزادی و حقوق دیگری را که در قانون اساسی گنجانده نشده برسمیت می‌شناسد.

ماده ۴۰[ویرایش]

۱ تا ثابت نشدن جرم فرد مظنون بیگناه محسوب می‌شود.

۲ هیچ‌کس موظف به اثبات بیگناهی خود نیست. متهم کننده باید اتهام را ثابت کند.

۳ حکم پیگرد قانونی و حکم محکومیت باید بر اساس مدارک اثبات کننده جرم استوار باشد. اتهامی که به اثبات نرسد باید به تبرئه متهم بیانجامد.

ماده ۴۱[ویرایش]

۱ طبق قانون شهروندان گرجی حق دارند اطلاعات و اسناد موجود در نهادهای دولتی مطالعه کنند مگر این که این اطلاعات حاوی اطلاعات محرمانه باشد.

۲ هر گونه اطلاعات در مورد وضعیت جسمی، مالی و خصوصی فرد بدون موافقت این فرد محرمانه است. انتشار اینگونه اطلاعات فقط برای حفظ امنیت کشور و تأمین حقوق و آزادی دیگران امکان‌پذیر است.

ماده ۴۲[ویرایش]

۱ فرد برای دفاع از حقوق و آزادی خود می‌تواند به دادگاه مراجعه کند

۲ فرد خاطی باید توسط دادگاهی که به پرونده آن فرد رسیدگی می‌کند، محاکمه گردد.

۳ حق دفاع فرد در دادگاه تضمین شده است.

۴ برای یک جرم نباید فرد دیگر نیز مجدداً محاکمه شود.

۵ هیچ‌کس مسئول دقبال عملی که هنگام ارتکاب جرم محسوب نمی‌شود، نیست؛ و قانونی که مسئولیت ارتکاب جرم را کم یا سلب کند عطف به ماسبق نمی‌شود.

۶ متهم حق دارد برای اثبات بی گناهی خواستار بازپرسی شاهدان خود شود.

۷ مدرک جرمی که با نقض قانون بدست آورده شود فاقد اعتبار است.

۸ هیچ کس موظف به شهادت دادن علیه دوستان خود نیست.

۹ در صورت پایمالی حقوق افراد از سوی دستگاه‌های دولتی جبران خسارت از طریق دادگاه میسر است.

ماده ۴۳[ویرایش]

۱ در گرجستان مدافع العموم مسئول دفاع از حقوق و آزادی‌های شهروندان می‌باشد. مدافع العموم بمدت پنج سال توسط مجلس انتخاب می‌شود.

۲ مدافع العموم موظف است موارد نقض حقوق و آزادی‌های شهروندان را علان کند و دستگاه‌های ذیربط را از این موارد مطلع سازد. کارشکنی در انجام وظیفه مدافع العموم پیگرد قانونی دارد

۳ اختیارات مدافع العموم بر اساس قانون کشور تعیین می‌شود.

ماده ۴۴[ویرایش]

۱ تمامی ساکنان گرجستان موظف به اجرای قانون اساسی و قوانین هستند

۲ اجرای حقوق بشر و آزادی نباید حقوق و آزادی دیگران را نقض نماید.

ماده ۴۵[ویرایش]

حقوق و آزادی‌های که در قانون اساسی آمده است شامل حال اشخاص حقوقی نیز می‌شود.

ماده ۴۶[ویرایش]

۱ در شرایط جنگی یا فوق‌العاده رئیس جمهور می‌تواند اجرای ماده ۱۸، ۲۰، ۲۱، ۲۲٬۲۴٬۲۵٬۳۰٬۳۳ و ۴۱ قانون اساسی را به تعلیق درآورد. رئیس جمهور موطف است کمتر از ۴۸ ساعت دستور خود را به مجلس ارجاع کند.

۲ هرگونه انتخابات پس از لغو شرایط فوق‌العاده برگزار می‌شود.

ماده ۴۷[ویرایش]

۱ اتباع خارجه مقیم گرجستان و افراد مجهول و فاقد تابعیت مشخص با شهروندان این کشور جز درموارد خاص ار حقوق مساوی برخوردار هستند

۲ بر اساس موازین بین‌المللی گرجستان به اتباع خارجه و افراد فاقد تابعیت پناهندگی خواهد داد.

۳ تحویل یا استرداد پناهنده به کشور متبوع خود بخاطر اعتقاد یا جرایمی که در گرجستان پیگرد قانونی ندارد و از طرف کشور متبوع تحت تعقیب باشد مردود است.

باب سوم[ویرایش]

پارلمان گرجستان

ماده ۴۸[ویرایش]

پارلمان گرجستان مجمع عالی نمایندگان است که قوانین را تدوین کرده اولویت‌های سیاست داخلی و خارجی را مسخص می‌کند و همچنین بر عملکرد دولت نظارت دارد.

ماده ۴۹[ویرایش]

۱ پارلمان از ۱۵۰ نماینده (۷۵ نماینده احزاب و ۷۵ نماینده مستقل) تشکیل می‌شود. نمایندگان مجلس از طریق انتخابات با رای مستقیم مردم بمدت چهار سال انتخاب می‌شوند.

۲ هر شهروند گرجستان از ۲۵ سالگی می‌تواند نماینده مجلس شود.

۳ ساختار داخلی مجلس و نحوه فعالیت آن بر اساس آیین‌نامه داخلی تعیین می‌شود.

ماده ۵۰[ویرایش]

۱ گروه‌های مردمی و احزابی که در خواست عمومی امضاء شده را ارائه کنند یا در مجلس قبلی نماینده داشته باشند می‌توانند در انتخابات شرکت کنند. تعداد امضاء کنندگان نباید از بیش از یک درصد واجدین شرایط رای دادن باشد. شرایط نامزدی افراد مستقل طبق قوانین انتخاباتی تعیین می‌شود.

۲ پس از اعلام نتایج انتخابات کرسی‌های مجلس بین آن دسته از احزاب و بلوک‌های سیاسی توزیع می‌شود که در انتخابات حد اقل ۵ درصد از آراء کل بدست بیاورند. نحوه

۲–۱ انتخابات بعدی مجلس در ماه اکتبر سال پایانی مجلس فعلی برگزار خواهد شد. تاریخ برگزاری انتخابات توسط رئیس جمهور اعلام می‌شود.

۳ در صورت مصادف شدن تاریخ انتخابات با شرایط فوق‌العاده یا جنگی انتخابات ۶۰ روز بعد از لغو وضعیت فوق‌العاده برگزار خواهد شد. در صورت پایان دوره مجلس پیش از وعده قانونی، انتخابات در شستمین روز ار صدور دستور پایان دوره آن برگزار خواهد شد. تاریخ دقیق برگزاری انتخابات زود رس بلافاصله پس از صدور دستور پایان دوره آن از سوی رئیس جمهور اعلام می‌گردد.

۳–۱ مجلس پس از صدور دستور انحلال آن فعالیت خود را متوقف می‌کند. مجلس منحله تا انتخاب شدن مجلس جدید فقط برای تصویب اعلام یا تمدید وضعیت فوق‌العاده تشکیل جلسه می‌دهد. اگر در طول پنج روز مجلس منحله تشکیل جلسه ندهد، دستور رئیس جمهور برای اعلام وضعیت فوق‌العاده لغو خواهد شد. مجلس منحله پس از تشکیل جلسه باید در ظرف ۴۸ ساعت دستور رئیس جمهور را تصویب کند. تشکیل جلسه مجلس منحله بمعنی برقراری مجدد حقوق نمایندگان نیست و پس از تصویب دستورات رئیس جمهور مجدداً تعطیل می‌شود.

۴ اختیارات مجلس سابق به محض تشکیل جلسه مجلس جدید سلب می‌شود.

۵ نحوه انتخاب نماینده مجلس یا سلب حق نامزدی بر اساس قانون اساسی تعیین می‌شود.

ماده ۵۱[ویرایش]

اولین جلسه مجلس جدید ظرف بیست روز پس از انتخابات بر اساس دستور رئیس جمهور تشکیل خواهد شد. مجلس منتخب پس از تأیید اختیارات دو سوم از نمایندگان آن فعالیت خود را آغاز می‌کند

ماده ۵۱ (۱)

رئیس جمهور در شرایط خاصی که بر اساس قانون اساسی تعیین می‌شود می‌تواند مجلس را منحل کند. انحلال مجلس در موارد ذیل امکان‌پذیر نمی‌باشد:

أ) در طول شش ماه پس از انتخاب مجلس

ب) در زمان اجرای ماده شست و سوم قانون اساسی توسط مجلس

ت) پس از اعلام وضعیت فوق‌العاده

ث) در طول شش ماه قبل از پایان دوره ریاست جمهوری

ماده ۵۲[ویرایش]

۱ نماینده مجلس نماینده تام‌الاختیار گرجستان محسوب می‌شود. آزادی و حقوق آن محفوظ است.

۲ بازداشت و دست‌گیری نماینده مجلس و تفتیش بدنی، منزل، خودرو شخصی و محل کار آن بدون موافقت مجلس ممنوع است. در صورتی که نماینده مجلس در حال ارتکاب به جرم باشد سریعاً باید به مجلس اطلاع داده شود. در صورت موافقت نکردن مجلس نماینده بازداشت شده بلافاصله باید آزاد شود.

۳ نماینده مجلس می‌تواند از دادن شهادت در ارتباط با مواردی که از آن بعنوان نماینده مجلس مطلع می‌باشد خودداری کند. این حق پس از اتمام دوره نمایندگی نیز محفوظ است.

۴ نماینده مجلس بخاطر اجرای وظایف خود در مجلس و بخاطر اظهارات خارج از مجلس، تحت پیگرد قانونی قرار نخواهد گرفت.

۵ شرایط اجرای اختیارات نماینده مجلس تأمین شده است. براساس درخواست نماینده مجلس دولت باید امنیت او را تأمین کند.

۶ ممانعت از اجرای وظیفه نماینده مجلس پیگرد قانونی دارد.

ماده ۵۳[ویرایش]

۱ نماینده مجلس از حق اشتغال در دیگر نهاد دولتی و حق فعالیت صنعتی محروم است.

۲ نقض باند اول این ماده به سلب اختیارات نماینده مجلس منجر خواهد شد.

۳ نماینده مجلس بر اساس قانون حقوق و مزایا در یافت می‌کند.

ماده ۵۴[ویرایش]

۱ اختیارات نماینده مجلس از سوی مجلس تأیید یا سلب می‌شود. تصمیم مجلس از طریق دادگاه قابل استیناف است.

۲ سلب اختیارات نماینده مجلس قبل از اتمام دوره نمایندگی تنها در موارد ذیل صورت می‌گیرد:

أ) بر اساس درخواست خود

ب) در صورت صدور حکم محکومیت دادگاه علیه نماینده مجلس

ت) در صورتی که دادگاه نماینده مجلس را ناتوان، مفقود الاثر یا متوفی اعلام کند.

ث) در صورت اشتغال آن به کار نامناسبی یا فعالیت اقتصادی.

ج) در صورت از دست داد تابعیت گرجستان

ح) در صورت غیبت در جلسات مجلس در طول چهار ماه

خ) در صورت فوت

ماده ۵۵[ویرایش]

۱ مجلس گرجستان طبق آیین نامه داخلی با رای مخفی نمایندگان رئیس و معاونین را انتخاب می‌کند. دو تن از معاونین نمایندگان جمهوری‌های خودمختار ابخازیا و آجارا هستند.

۲ رئیس مجلس جلسات مجلس را تشکیل داده آزادی ابراز عقیده نمایندگان را تأمین می‌کند و دیگر اختیارات خود را اجرا می‌نماید.

۳ معاونین بر اساس دستور رئیس مجلس وظایف رئیس مجلس را در شرایط خاص انجام می‌دهند.

۴ رئیس مجلس بر اساس آیین‌نامه داخلی امور مدیریتی را در ساختمان مجلس انجام می‌دهد.

ماده ۵۶[ویرایش]

۱ برای کمک به اجرای تصمیمات، نظارت بر عملکرد دولت و طرح موضوعات کمیته‌های مجلس تشکیل می‌شود.

۲ در شرایط خاص بر اساس در خواست کمتر از یک جهارم از نمایندگان مجلس کمیسیون تحقیق و تفحص یا کمیسیون‌های موقت دیگر تشکیل می‌شوند. تعداد نمایندگان اکثریت مجلس در این کمیسیون‌ها نباید از نمی از کل اعضا تجاوز کند.

۳ حضور و ارائه مدارک لازم برای تحقیق در جلسات کمیسیون تحقیق و تفحص الزامی است.

ماده ۵۷[ویرایش]

۱ برای تسهیل فعالیت مجلس دفتر خانه مجلس تشکیل می‌شود. رئیس مجلس، معاونین، روسای کمیته‌ها و فراکسیون‌ها اعضای دفترخانه هستند.

۲ دفترخانه بر اساس گزارش‌های کمیته‌های ذیربط در خصوص انتصابات دولتی را بررسی کرده و نتایج را به مجلس و رئیس جمهور ارجاع می‌دهد. دفتر خانه همچنین در خصوص فعالیت مجلس تصمیم‌گیری می‌کند.

ماده ۵۸[ویرایش]

۱ نمایندگان مجلس می‌توانند فراکسیون را تشکیل دهند. تعداد نفرات فراکسیون نباید کمتر از شش نماینده باشد.

۲ نحوه تشکیل و فعالیت فراکسیون بر اساس آیین‌نامه داخلی و قوانین جاری تعیین می‌شود

ماده ۵۹[ویرایش]

۱ نماینده مجلس می‌تواند از نهادهای مسئول، دولت، نماینده دولت، شهردار و از مسئولان محلی مناطق توضیح بخواهد.

۲ گره ده نفره مجلس یا فراکسیون نیز می‌تواند از نهادهای مسئول، دولت و مسئولان مناطق توضیح بخواهد و موضوع را در جلسات مجلس مطرح کنند.

۳ مجلس می‌تواند در نزد نخست وزیر موضوع مسئولیت نماینده دولت یا وزیر را مطرح کند. در صورتی که نخست وزیر نماینده دولت یا وزیر را برکنار نکند، در طول دو هفته موظف به توجیه تصمیم خود در نزد پارلمان می‌شود.

ماده ۶۰[ویرایش]

۱ جلسات مجلس علنی است. برای بررسی موضوعات خاص اکثریت نمایندگان می‌توانند جلسه غیر علنی را برگزار کنند.

۲ نماینده دولت، وزیر و مقاماتی که توسط مجلس منصوب می‌شوند می‌تواند در جلسات مجلس و کمیته‌های آن حضور یافته به سوالات نمایندگان پاسخ و گزارش عملکرد خود را ارائه دهد. در صورتی که مجلس درخواست کند نماینده دولت موظف به حضور در مجلس می‌شود.

۳ رای‌گیری در مجلس غیر از موارد خاص همواره آزاد می‌باشد.

۴ صورت جلسه جلسات مجلس در نشریه پارلمان منتشر خواهد شد.

ماده ۶۱[ویرایش]

۱ مجلس گرجستان سالی دو بار تشکیل جلسه می‌دهد. جلسات پاییز از اولین سه شنبه ماه سپتامبر تا سومین روز جمعه ماه دسامبر برگزار می‌شود. جلسات بهار از اول سه شنبه ماه فوریه تا آخرین روز جمعه ماه ژوئن برگزار می‌شود.

۲ رئیس جمهور بر اساس در خواست رئیس مجلس و نمایندگان یا با پیشنهاد خود دستور تشکیل جلسه اضطراری را صادر می‌کند. در صورتی که در طول ۴۸ ساعت از ارائه درخواست دستور رئیس جمهور صادر نشور مجلس مختار است در طول ۴۸ ساعت بعدی تشکیل جلسه دهد.

۳ نشست اضطراری مجلس با دستور کار تعیین شده برگزار می‌شود.

۴ مجلس موظف است در طول ۴۸ ساعت پس از اعلام وضعیت فوق‌العاده یا جنگی از سوی رئیس جمهور تشکیل جلسه دهد. نشست‌های مجلس در چنین شرایط تا لغو وضعیت اضطراری ادامه دارد.

ماده ۶۲[ویرایش]

تصمیمات مجلس در خصوص وضعیت فوق‌العاده، جنگ، آتش‌بس و مفاد ماده چهل و ششم با رای اکثریت کل اعضا اتخاذ می‌شود.

ماده ۶۳[ویرایش]

۱ در موارد بند دوم ماده هفتاد و پنج، کمتر از یک سوم از کل اعضا نمی‌توانند موضوع استیضاح رئیس جمهور را مطرح کنند. طرح استضاح برای رسیدگی به دیوان عالی یا دادگاه قانون اساسی ارجاع می‌شود.

۲ در صورتی که دیوان عالی پس از بررسی موضوع، جرم رئیس جمهور را اثبات کند یا اینکه دادگاه قانون اساسی نقض قانون اساسی را از سوی رئیس جمهور اثبات کند به مجلس گزارش می‌دهد. مجلس نیز گزارش را بررسی و تصمیم قرار دادن استیضاح رئیس جمهور را در دستور کار خود اتخاذ خواهد کرد.

۳ رای مثبت یک سوم از کل نمایندگان مجلس به استیضاح، به برکناری رئیس جمهور منجر می‌شود.

۴ در صورتی که مجلس در طول ۳۰ روز در خصوص استیضاح تصمیم‌گیری نکند موضوع از دستور کار خارج می‌شود و مجلس اجازه نخواهد داشت موضوع استیضاح را در طول یک سال مجدداً بررسی نماید.

۵ طرح استیضاح رئیس جمهور در شرایطی که وضعیت فوق‌العاده یا جنگی اعلام شده باشد مردود است.

ماده ۶۴[ویرایش]

۱ در صورت نقض قانون اساسی یا ارتکاب جرم از سوی رئیس دیوان عالی، اعضای دولت، رئیس اداره بازرسی کل و اعضای شورای بانک ملی (مرکزی) یک سوم از کل اعضاء مجلس می‌توانند موضوع استیضاح آنها را مطرح کنند.

۲ پس از ارائه گزارش دیوان عالی یا دادگاه قانون اساسی (بر اساس بند دوم ماده شست و سوم) مجلس می‌تواند مقامات فوق‌الذکر را از سمت برکنار نماید. در این صورت نیز اگر مجلس در طول ۳۰ روز در خصوص استیضاح تصمیم‌گیری نکند موضوع از دستور کار خارج می‌شود و مجلس اجازه نخواهد داشت موضوع استیضاح را در طول یک سال مجدداً بررسی نماید.

ماده ۶۵[ویرایش]

۱ مجلس گرجستان با اکثریت رای نمایندگان قراداد و توافق نامه‌های بین‌المللی را تصویب یا فسخ می‌کند.

۲ علاوه بر قرارداد و توافق نامه‌های الزامی مجلس موظف به تصویب قراردادهای بین‌المللی است:

أ) قراردادی که بر اساس آن گرجستان به عضویت سازمان بین‌المللی در می‌آید

ب) قرادادهای نظامی

ت) قراردادی که مربوط به تمامیت ارضی یا مرزهای کشور باشد.

ث) قراردادی که مربوط به بدهی کشور باشد.

ج) قراردادی که در راستای اجرای تعهدات اصلاح قوانین داخلی یا وضع قوانین جدید را ایجاب کند

۳ مجلس باید از انعقاد قراردادهای بین‌المللی مطلع گردد.

۴ در صورت ارائه دادخواست نزد دادگاه قانون اساسی علیه قرارداد بین‌المللی، مجلس تا صدور حکم دادگاه حق تصویب آن را ندارد.

ماده ۶۶[ویرایش]

۱ مصوبه و لوایح مجلس در صورتی که قانون اساسی راه دیگر برای تصویب آنها تعیین نکرده باشند تنها با رای یک سوم از نمایندگان تصویبی اعلام می‌شود.

۱–۱ پیمان قانون اساسی تصویبی اعلام می‌شود که حد اقل سه پنجم از نمایندگان به آن رای دهند.

۲ لایحه قانون تصویبی اعلام می‌شود که نیمی از نمایندگان مجلس به آن رای دهند.

۳ موافقت مجلس، در صورتی که قانون اساسی نحوه دیگر را برای اعلام آن تعیین نکند، بصورت مصوبه ابلاغ می‌شود.

۴ دیگر تصمیمات مجلس بر اساس آیین‌نامه داخلی اتخاذ می‌شود.

ماده ۶۷[ویرایش]

۱ رئیس جمهور (در موارد ویژه)، دولت، نماینده مجلس، فراکسیون و کمیته مجلس، شوراهای عالی مناطق خودمختار و ۳۰ هزار نفر از رای‌دهندگان از حق ابتکار قانونگذاری برخوردار می‌باشند.

۲ مجلس لوایحی که از سوی رئیس جمهور یا دولت ارائه شده باشد در نشست اضطراری بررسی می‌کند.

۳ در صورتی که دولت در مهلت قانونی نظرات خود را در خصوص لوایح به مجلس اعمال نکند، قوه مقننه لوایح را مورد تأیید دولت اعلام خواهد کرد.

ماده ۶۸[ویرایش]

۱ لایحه تصویب شده در مجلس در ظرف هفت روز به رئیس جمهور ارسال می‌شود.

۲ رئیس جمهور در ظرف ۱۰ روز لایحه را امضاء یا با اعمال نظر مجدداً به مجلس ارسال می‌کند.

۳ در صورتی که رئیس جمهور لایحه را مجدداً به مجلس ارسال نماید مجلس موظف است نظرات رئیس جمهور را بررسی و رای‌گیری کند. در صورت تصویب نظرات رئیس جمهور لایحه مجدداً به رئیس جمهور ارسال می‌شود و وی نیز در ظرف هفت روز لایحه را امضاء می‌کند.

۴ در صورت رد نظرات رئیس جمهور مجلس مجدداً باید لایحه را تصویب کند. قانون با رای سه پنجم نمایندگان به تصویب نهایی می‌رسد. اصلاحیه قانون اساسی نیز با رای دو سوم نمایندگان تصویب می‌شود.

۵ در صورتی که رئیس جمهور در مهلت قانونی لایحه را امضاء نکرد رئیس مجلس آن را امضاء خواهد کرد.

۶ قانون در صورتی که زمانی برای اجرای آن اعلام نشود پانزده روز پس از انتشار آن به اجرا در می‌آید.

باب چهارم[ویرایش]

رئیس جمهور

ماده ۶۹[ویرایش]

۱ رئیس جمهور گرجستان رهبر عالی این کشور می‌باشد.

۲ رئیس جمهور سیاست‌های داخلی و خارجی را اجرا می‌کند. وی تمامیت کشور و فعالیت نهادهای دولتی را طبق قانون اساسی تأمین می‌کند.

۳ رئیس جمهوری گرجستان نماینده عالی این کشور در روابط خارجی می‌باشد.

ماده ۷۰[ویرایش]

۱ رئیس جمهور گرجستان از طریق انتخابات با راٌی مستقیم مردم بمدت پنج سال انتخاب می‌شود. یک فرد نمی‌تواند بیش از دو دوره رئیس جمهور باشد.

۲ هر شهروند گرجی از سن ۳۵ سالگی که در پانزده سال اخیر مقیم گرجستان و در زمان انتخابات ساکن این کشور باشد می‌تواند در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کند.

۳ گروه‌های سیاسی و اجتماعی می‌توانند با ارائه درخواست مردمی نامزد ریاست جمهوری را طبق قوانین جاری معرفی نمایند. امضاء کنندگان درخواست نباید بیشتر از یک درصد از واجدین شرایط باشند.

۴ نامزدی که بیش از نیمی از آراء ماخوذه را بدست بیاورد بعنوان رئیس جمهور منتخب اعلام خواهد شد.

۵ چنانچه هیچ‌کدام از نامزدها نتوانند آراء لازم را بدست آورند، در هفته دوم پس از اعلام نتایج دور دوم انتخابات برگزار می‌شود.

۶ در دور دوم تنها دو نامزدی که بیشترین آراء را کسب کردند شرکت می‌کنند و هر نامزدی که بیشترین آراء را بدست آورد بعنوان پیروز انتخابات اعلام می‌شود.

۷ چنانچه در دور اول انتخابات تنها یک نامزد شرکت کرده نتواند آراء لازم را کسب کند یا اینکه در دور دوم هیچ‌کدام از دو نامزد آراء لازم را کسب نکنند، دو ماه پس از انتخابات انتخابات مجدد برگزار می‌شود.

۸ در شرایط فوق‌العاده یا جنگی هیچگونه انتخابات برگزار نمی‌شود.

۹ انتخابات ریاست جمهوری در ماه اکتبر سال پایانی دوره ریاست رئیس جمهور برگزار می‌شود. تاریخ برگزاری آن در طول۶۰ روز قبل انتخابات از سوی رئیس جمهور اعلام می‌شود.

۱۰ شرایط و نحوه انتخاب رئیس جمهور، همچنین شرایط نامزدی بر اساس قانون اساسی و قوانین جاری تعیین می‌شود.

ماده هفتاد و یکم[ویرایش]

۱ رئیس جمهور منتخب قبل از آغاز فعالیت خود برنامه کاری را ارائه کرده سوگند یاد می‌کند:

«من بعنوان رئیس جمهور گرجستان در برابر خداوند متعال و ملت اعلام می‌کنم که پاسدار قانون اساسی، یکپارچگی و استقلال کشور باشم، وظایف رئیس جمهور را به نحوه احسن انجام دهم و در راستای امنیت و رفاه مردم و اعتلای کشور تلاش کنم.»

۲ مراسم تحلیف در سومین روز یکشنبه از روز انتخابات برگزار می‌شود.

ماده ۷۲[ویرایش]

رئیس جمهوری گرجستان حق انتصاب دیگر سمت را بجز سمت حزبی ندارد. وی همچنین نمی‌تواند فعالیت اقتصادی انجام دهد و حقوق و مزایا بابت دیگر فعالیت‌ها در یافت کند.

ماده ۷۳[ویرایش]

۱ رئیس جمهور گرجستان

أ) قرار داد و توافق نامه‌های بین‌المللی را منعقد می‌کند. با دولت‌های خارجی مذاکره می‌کند، با تأیید مجلس سفرا را منصوب می‌کند و استوار نامه سفرای کشورهای خارجی و نمایندگان سازمان بین‌المللی را دریافت می‌کند.

آ۱) توافق نامه قانون اساسی با کلیسای ارتدکسی گرجستان منعقد می‌کند.

ب) نخست وزیر را معرفی کرده با کابینه پیشنهادی نخست وزیر موافقت می‌کند

ت) می‌تواند با ابتکار خود یا در مواردی که قانون اساسی آن را مشخص کرده باشد، دولت و وزرای دفاع، کشور و دادگستری را برکنار نماید.

ث) استعفا نامه مقامات دولت و دیگر مقامات رسمی را پذیرفته تا معرفی کابینه جدید یا نماینده جدید دولت امور را به یکی از نمایندگان دولت محول می‌کند.

ج) با ارائه لایحه بودجه به مجلس موافقت می‌کند.

ح) برا اساس قانون اساسی و قوانین عادی مقامات را غزل و نصب می‌کند.

خ) چنانچه کشور مورد تهاجم نظامی قرار گیرد در ظرف ۴۸ ساعت وضعیت فوق‌العاده را اعلام و دستور خود را به مجلس ارسال می‌کند.

د) رئیس جمهور در شرایط فوق‌العاده (جنگ، تهاجم نظامی، قیام مردمی، کودتای نظامی، فاجعه زیست‌محیطی و شیوع بیماری) چنانچه نهادهای دولتی نتوانند وظایف قانونی خود را انجام دهند، وضعیت اضطراری در سراسر کشور یا در بخشی از مناطق کشور اعلام کرده و ظرف ۴۸ ساعت دستور خود را به مجلس ارسال می‌کند. وی همچنین دستورات لازم الاجرا را صادر می‌کند. این دستورات نیز به مجلس ارسال می‌شود.

ذ) چنانچه فعالیت ارگان‌های محلی تمامیت ارضی و حق حاکمیت کشور را مورد تهدید قرار دهد رئیس جمهور با موافقت مجلس از حق توقف فعالیت یا انحلال ارگان‌های محلی با موافقت مجلس می‌شود.

ر) بر اساس قوانین جاری و قانون اساسی کشور دستورات را صادر می‌کند.

ز) طبق قانون اساسی قوانین را امضاء می‌کند.

س) به مسایل تابعیت و اعطای پناهندگی رسیدگی می‌کند.

ش) جوایز دولتی همچنین درجات نظامی، دیپلماتیک و ویژه را اعطا می‌کند.

ص) زندانیان را مورد عفو قرار می‌دهد.

ض) در مواردی که قنون اساسی آن را تعیین کرده باشد، مجلس را منحل می‌کند

ط) موقتاً باطل شده است

ظ) پس از انحلال مجلس تا تشکیل مجلس جدید می‌تواند در ارتباط با مسایل مالی و بودجه دستورات لازم الاجرا را صادر کند. چنانچه مجلس جدید این دستورات را در ظرف یک ماه تصویب نکند آنها از درجه اعتبار ساقط می‌شوند.

ع) رئیس جمهور چنانچه طبق بندهای آ و ت ماده ۵۱۱ قانون اساسی نتواند مجلس را منحل کند و از طرفی مجلس در موعد مقرر به کابینه دولت رای اعتماد ندهد، نخست وزیر را تعیین کرده با انتصاب وزرا موافقت می‌کند. پس از این رئیس جمهور در ظرف یک ماه کابینه را مجدداً به مجلس معرفی می‌کند.

۲ طبق قوانین عادی انتخابات مجلس و ارگان‌های نمایندگان را اعلام می‌کند.

۳ رئیس جمهور در صورتی که مصوبه‌های قوه مجریه با قانون اساسی کشور، قوانین و قراردادهای بین‌المللی و دستورات رئیس جمهور منافات داشته باشد، می‌تواند این مصوبه‌ها را لغو نماید.

۴ رئیس جمهور بعنوان فرمانده کل قوا اعضای شورای امنیت ملی را تعیین و فرماندگان نظامی را عزل و نصب می‌کند.

۵ رئیس جمهور سالی یک بار گزارش خود را در مجلس ارائه می‌کند.

۶ رئیس جمهور دیگر وظایف قانون اساسی را اجرا می‌کند.

ماده ۷۴[ویرایش]

۱ رئیس جمهور بر اساس درخواست مجلس و رای‌دهندگان (۲۰۰ هزار نفر) یا اینکه با ابتکار خود می‌تواند ظرف ۳۰ روز پس از طرح درخواست برگزاری همه پرسی را اعلام کند.

۲ برگزاری همه پرسی جهت تصویب یا لغو قوانین و قراردادهای بین‌المللی، اعلام عفو عمومی و همچنین در خصوص موضوعاتی که آزادی و حقوق مردم را نقض می‌کند، ممنوع می‌باشد.

۳ اعلام و برگزاری همه پرسی یا رفراندوم بر اساس قوانین عادی صورت می‌گیرد.

ماده ۷۵[ویرایش]

۱ رئیس جمهور گرجستان از مصونیت جزائی مطلق برخوردار می‌باشد. نمی‌توان رئیس جمهور را بازداشت و تحت پیگرد قانونی قرار داد.

۲ در صورتی که رئیس جمهور قانون اساسی را نقض کند یا مرتکب جرم شود مجلس با استناد به ماده ۶۳ قانون اساسی می‌تواند رئیس جمهور را تنها در شرایطی برکنار نماید

أ) مورد نقض قانون اساسی از سوی دادگاه قانون اساسی تأیید شود

ب) دیوان عالی جرم رئیس جمهور را ثابت نماید.

ماده ۷۶[ویرایش]

۱ در صورتی که رئیس جمهور در انجام وظایف محوله ناتوان باشد یا اینکه وی استعفا دهد رئیس مجلس اختیارات و مسئولیتهای وی را بر عهده می‌گیرد. اما اگر در زمان استعفای رئیس جمهور مجلس کشور منحل باشد، نخست وزیر اختیارات و مسئولیتهای رئیس جمهور را بر عهده می‌گیرد. در زمانی که رئیس مجلس یا نخست وزیر کفیل ریاست جمهوری باشد، یکی از معاونین رئیس مجلس یا قائم مقام نخست وزیر اختیارات و مسئولیتهای وی را بر عهده می‌گیرد.

۲ کفیل ریاست جمهوری از اختیاراتی که بر اساس بند ت و ذ ماده ۷۳ و بند یک ماده ۷۴ قانون اساسی تعیین شده است، برخوردار نبوده و حق انحلال مجلس نیز ندارد.

۳ مجلس ظرف ۴۵ روز پس از استعفا یا پایان زود هنگام دوره ریاست جمهوری، انتخابات ریاست جمهوری را اعلام و برگزار می‌کند.

ماده ۷۶ (۱)

لغو شده است

ماده ۷۷[ویرایش]

جهت کمک به اجرای اختیارات رئیس جمهور، دفتر ریاست جمهوری تشکیل می‌شود. رئیس و اعضای دفتر ریاست جمهوری از سوی رئیس جمهور تعیین می‌شوند.

باب چهارم (۱)[ویرایش]

دولت گرجستان

ماده ۷۸[ویرایش]

۱ دولت طبق قوانین کشور اجرای سیاست‌های داخلی و خارجی را تأمین می‌کند. کابینه دولت در قبال مجلس و ریاست جمهوری مسئولیت سیاسی دارد.

۲ کابینه دولت از نخست وزیر، وزرا و وزیر مشاور دولت تشکیل می‌شود. نخست وزیر برخی از وزرا را بعنوان قائم مقام و معاونین خود معرفی می‌کند. اعضای کابینه دولت اختیارات خود را به رئیس جمهور واگذار می‌کنند.

۲–۱ وظایف قائم مقام و معاونین نخست وزیر بر اساس قوانین عادی تعیین می‌شود.

۳ کابینه دولت با استناد به قانون اساسی، قوانین جاری و دستورات رئیس جمهور مصوبه‌ها را با امضاء نخست وزیر صادر می‌کند.

۴ رئیس جمهور جهت بررسی مسایل مهم می‌تواند جلسه دولت را تشکیل دهد. تصمیمات گرفته شده در این جلسات به منزله حکم صادره از رئیس جمهور است.

۵ ساختار کابینه دولت، اختیارات و نحوه فعالیت آن بر اساس قانون اساسی و قانونی را که توسط دولت به مجلس ارائه شود، تعیین می‌گردد.

۶ کابینه دولت می‌تواند با تصمیم خود استعفا دهد.

۷ با انتصاب اعضای دولت که براساس قانون اساسی صورت می‌گیرد اختیارات کابینه دولت شروع خواهد شد.

ماده ۷۹[ویرایش]

۱ رئیس دولت نخست وزیر می‌باشد

۲ نخست وزیر محورهای دولت را تعیین و بر عملکرد کابینه نظارت دارد. وی همچین گزارش عملکرد دولت را به رئیس جمهور و مجلس ارائه می‌کند.

۳ نخست وزیر بر اساس درخواست مجلس گزارش اجرای برنامه‌های دولت را ارائه می‌کند.

۴ نخست وزیر در چارچوب اختیارات خود دستوراتی صادر می‌کند و مدیریت ساختمان دولت را عهده‌دار می‌باشد.

۵ نخست وزیر با تأیید رئیس جمهور اعضای دیگر کابینه را منصوب یا عزل می‌کند.

۶ نخست وزیر در مواردی از حق انتصاب یا برکناری مقامات دیگر برخوردار می‌باشد.

۷ برکناری یا استعفای نخست وزیر به پایان اختیارات دیگر اعضای کابینه دولت منجر می‌شود. در صورت استعفای یکی از اعضای کابینه، نخست وزیر با تأیید رئیس جمهور عضو جدید کابینه را معرفی و منصوب می‌کند.

ماده ۸۰[ویرایش]

۱ پس از آغاز رسمی دوره ریاست جمهوری کابینه دولت استعفا می‌دهد. رئیس جمهور می‌تواند اختیارات دولت مستعفی را تا تشکیل دولت جدید تمدید کند.

۲ رئیس جمهوری گرجستان پس از برکناری یا استعفای کابینه دولت، ظرف یک هفته باید از طریق رایزنی با مجلس نامزد نخست وزیری را انتخاب کند. نامزد نخست وزیری نیز ظرف ده روز باید اعضای کابینه را به رئیس جمهور معرفی کند. پس از این رئیس جمهور ظرف ۳ روز کابینه جدید را به مجلس معرفی می‌کند.

۳ مجلس پس از معرفی کابینه جدید دولت از سوی رئیس جمهور، ظرف یک هفته برنامه آن را بررسی و به آن رای اعتماد می‌دهد. مجلس می‌تواند به برخی از اعضای کابینه رای اعتماد ندهد. اگر رئیس جمهور به این تصمیم مجلس موافقت کند دیگر نمی‌توان نامزد رد شده مجدداً معرفی گردد.

۴ در صورت عدم رای اعتماد مجلس رئیس جمهور ظرف یک هفته مجدداً کابینه دولت را یا با همان ترکیب یا با ترکیب جدید معرفی می‌کند. مجلس بر اساس بند سه به آن رای اعتماد خواهد داد.

۵ در صورتی که مجلس سه بار کابینه معرفی شده را رد نماید رئیس جمهور نامزد جدید نخست وزیری را ظرف ۵ روز انتخاب و بدون رای اعتماد مجلس منصوب می‌کند. نخست وزیر نیز ظرف ۵ روز وزرا را منصوب می‌کند. در اینگونه موارد رئیس جمهور مجلس را منحل و انتخابات زودهنگام را اعلام می‌کند.

۶ زمانی که ماده فوق در حال اجرا باشد مجلس نمی‌تواند موضوع استیضاح رئیس جمهور را مطرح کند.

ماده ۸۱[ویرایش]

۱ مجلس مختار است کل کابینه پیشنهادی را رد کند. آرای منفی یک سوم از نمایندگان مجلس منجر به رد کل کابینه می‌شود. رئیس جمهور پس از صدور رای عدم اعتماد این تصمیم مجلس را یا پذیرفته یا اینکه موافقت نمی‌کند. در صورتی که مجلس ظرف صد روز مجدداً به کابینه پیشنهادی رای منفی دهد رئیس جمهور کابینه و مجلس را برکنار و انتخابات زودهنگام اعلام می‌کند. در صورتی که رئیس جمهور بر اساس بندهای فرعی الف و ت ماده ۵۱۱ نتواند مجلس را منحل کند، مجلس ظرف ۱۵ روز مجدداً باید رای‌گیری نماید.

۲ مجلس می‌تواند موضوع عدم اعتماد به کابینه دولت را مطرح کند. در صورتی که سه پنجم از کل نمایندگان مجلس ظرف ۲۰–۱۵ روز به کابینه دولت رای اتماد ندهد، رئیس جمور موظف به برکناری کابینه می‌باشد. اگر موضوع عدم اعتماد به کابینه دولت تصویب نشود مجلس در شش ماه آینده نمی‌تواند به این موضوع بپردازد

۳ در صورتی که رئیس جمهور بر اساس بند ۲ همین ماده دولت را برکنار کند، در تشکیل کابینه جدید رئیس جمهور دیگر نمی‌تواند نخست وزیر برکنار شده را مجدداً منصوب نماید.

۴ در زمان بررسی لوایح بودجه کشور و اختیارات دولت از سوی مجلس نخست وزیر می‌تواند موضوع اعتماد به دولت را مطرح کند. مجلس به اکثریت کابینه رای اعتماد می‌دهد. در غیر این صورت رئیس جمهور ظرف یک هفته دولت یا مجلس را برکنار می‌نماید.

۵ رای‌گیری در خصوص اعتماد به کابینه دولت باید ظرف ۱۵ روز از طرح این موضوع صورت گیرد. عدم رای‌گیری در این مدت بمعنی تصویب کابینه دولت است.

۶ رای اعتماد مجلس به دولت بمعنی تصویب لایحه مربوط است.

۷ در صورت اجرای این ماده مجلس نمی‌تواند موضوع استیضاح رئیس جمهور را مطرح کند.

ماده ۸۱ (۱)[ویرایش]

۱ در صورتی که مجلس به برنامه دولتی که حد اقل پنج عضو جدید داشته باشد، موافقت کند، رئیس جمهور ظرف یک هفته کابینه دولت را به مجلس معرفی خواهد کرد.

۲ مجلس طبق ماده هشتاد م قانون اساسی به کابینه دولت رای اعتماد می‌دهد.

ماده ۸۱ (۲)[ویرایش]

۱ بمنظور اجرای سیاست‌های دولت در حوزه‌های مختلف کشور وزارتخانه‌ها تشکیل می‌شود.

۲ ریاست وزارتخانه به عهده وزیر است. وزیر در تصمیم‌گیری مستقل بوده و بر اساس قوانین، حکم رئیس جمهور و مصوبه دولت بخشنامه را صادر می‌کند.

۳ برای تحقق مهمترین اهداف کشور وزیر مشاور دولت منصوب می‌گردد.

۴ نماینده دولت نمی‌تواند سمت دیگری احراز کند. وی همچنین نمی‌تواند غیر از فعالیت حزبی در بخش‌های اقتصادی و تولیدی فعالیت نموده درآمد دیگری غیر از درآمد حاصله از فعالیت علمی و دانشگاهی داشته باشد.

۵ نماینده دولت از حق استعفا برخوردار می‌باشد.

ماده ۸۱ (۳)[ویرایش]

۱ نمایندگی رئیس جمهور و دولت در مناطق کشور بر عهده استاندار است.

۲ استاندار بر اساس قوانین کشور بر عملکرد نهادهای محلی نظارت کرده وظایف قانونی خود را انجام می‌دهد.

۳ نحوه انتصاب و عزل استاندار بر اساس قوانین تعیین می‌شود.

ماده ۸۱ (۴)[ویرایش]

دادستانی کشور وابسته به وزارت دادگستری است و ریاست آنها برعهده وزیر دادگستری می‌باشد. اختیارات و وظایف دادستانی بر اساس قوانین تعیین می‌گردد.

باب پنجم[ویرایش]

قوه قضاییه

ماده ۸۲[ویرایش]

۱ اعمال قوه قضاییه به وسیله نظارت قانون اساسی، دادگاه‌های دادگستری و دیگر تشکیلاتی است.

۲ حکم و رای دادگاه برای شهروندان کشور و نهادهای دولتی و غیردولتی الزام آور است.

۳ قوه قضاییه قوه‌ای مستقل و اعمال آن فقط به وسیله دادگاه‌های دادگستری است

۴ دادگاه رای خود را به نام گرجستان صادر می‌کند.

۵ در دادگاه‌های عمومی پرونده‌ها را در موارد خاص توسط هیئت منصفه رسیدگی می‌شود.

ماده ۸۳[ویرایش]

۱ دادگاه قانون اساسی نهاد نظارت قانون اساسی است. نحوه تشکیل و فعالیت آن بر اساس قوانین تعیین می‌شود.

۲ اعمال عدالت از طریق دادگاه‌های عمومی است. سیستم دادگاه‌های عمومی طبق قانون تعیین شده است.

۳ دادگاه نظامی تنها در شرایط جنگی در سیستم دادگاه عمومی تشکیل می‌شود.

۴ تشکیل دادگاه‌های ویژه یا اضطراری ممنوع می‌باشد.

ماده ۸۴[ویرایش]

۱ قاضی در فعالیت خود مستقل است و فقط از قوانین کشور پیروی می‌کند. هرگونه فشار علیه قاضی و دخالت در کار او ممنوع و پیگرد قانونی دارد.

۲ انفصال قاضی از رسیدگی به پرونده، برکناری و انتصاب آن به سمت دیگر تنها در موارد قانونی امکان‌پذیر می‌باشد.

۳ قاضی موظف به تهیه گزارش در مورد پرونده نیست و هیچ‌کس حق ندارد چنین گزارشی از قاضی درخواست نماید.

۴ هر حکمی که استقلال عمل قاضی را محدود کند ابطال می‌شود.

۵ رای دادگاه طبق آیین‌نامه قانون تنها از طریق دادگاه قابل ابطال، تغییر و تعلیق است

ماده ۸۵[ویرایش]

۱ بررسی پرونده در جلسه علنی دادگاه صورت می‌گیرد. جلسه غیر علنی تنها در موارد قانونی برگزار می‌گردد. رای دادگاه علنی است.

۲ امور قضایی در دادگاه بزبان رسمی کشور انجام می‌شود. دادگاه برای کسانی که بزبان رسمی مسلط نیستند مترجم را تعیین می‌کند. در مناطقی که ساکنان آن بزبان رسمی کشور مسلط نیستند امکان آموزش زبان و انجام امور قضایی فراهم می‌شود.

۳ انجام امور قضایی بر اصول برابری و رقابتی استوار است.

ماده ۸۶[ویرایش]

۱ هر شهروند گرجستان از ۲۸ سالگی با تحصیلات عالی رسته حقوق و سابقه کار ۵ ساله می‌تواند سمت قاضی را احراز کند.

۲ قاضی بمدت حد اقل ۱۰ سال منصوب می‌شود. نحوه گزینش، انتصاب و عزل قضات بر اساس قانون تعیین می‌گردد.

۳ قضات غیر از فعالیت علمی و دانشگاهی نمی‌توانند در بخش‌های دیگر فعالیت کنند. عضویت و فعالیت قضات در احزاب سیاسی مردود است.

ماده ۸۶ (۱)[ویرایش]

۱ بمنظور انتصاب و عزل قضات و دیگر مسایل شورای عالی دادگستری تشکیل می‌شود.

۲ بیش از نیمی از اعضای شورای عالی دادگستری را نمایندگان منتخب نهاد خود مدیریتی قضات دادگاه‌های گرجستان تشکیل می‌دهند. رئیس دیوان عالی کشور ریاست شورای عالی دادگستری را به عهده دارد.

۳ نحوه تشکیل و اختیارات شورای عالی دادگستری طبق قوانین جاری تعیین می‌شود.

ماده ۸۷[ویرایش]

۱ قاضی از مصونیت قضایی برخوردار است. دستگیری و بازداشت قاضی و تفتیش منزل و محل کار او بدون موافقت رئیس دیوان عالی مجاز نیست. در صورتی که قاضی در حین ارتکاب جرم مشهود دستگیر شود مراتب را باید به رئیس دیوان عالی اعلام شود. در صورت عدم موافقت رئیس دیوان عالی به بازداشت قاضی وی باید سریعاً آزاد گردد.

۲ دولت امنیت قاضی و خانواده ایشان را تأمین می‌کند.

ماده ۸۸[ویرایش]

۱ دادگاه قانون اساسی امور قضایی را بر اساس قانون اساسی انجام می‌دهد.

۲ دادگاه قانون اساسی از ۹ قاضی تشکیل می‌شود. سه تن از اعضای این دادگاه از سوی رئیس جمهور انتصاب می‌شوند. سه قاضی از سوی مجلس و سه تن دیگر نیز از سوی دیوان عالی منصوب می‌شوند. مدت دوره قضات دادگاه قانون اساسی ۱۰ سال می‌باشد. اعضای دادگاه قانون اساسی یکی از اعضا را به عنوان رئیس دادگاه انتخاب می‌کنند. دوره ریاست دادگاه قانون اساسی ۵ سال است. رئیس دادگاه فقط برای یک دوره ۵ ساله انتخاب می‌شود.

۳ انتصاب مجدد اعضای سابق دادگاه قانون اساسی مردود است.

۴ هر شهروند گرجستان با تحصیلات عالی رشته حقوق از ۳۰ سالگی می‌تواند عضو دادگاه قانون اساسی باشد. نحوه گزینش، انتصاب، برکناری قضات و همچنین نحوه فعالیت دادگاه قانون اساسی بر اساس قانون تعیین می‌گردد.

۵ اعضای دادگاه قانون اساسی از مصونیت قضایی برخوردارند. دستگیری و بازداشت قاضی و تفتیش منزل و محل کار او بدون موافقت رئیس دادگاه قانون اساسی مجاز نیست. در صورتی که قاضی در حین ارتکاب جرم مشهود دستگیر شود مراتب را باید به رئیس دادگاه اعلام شود. در صورت عدم موافقت رئیس دادگاه به بازداشت قاضی وی باید سریعاً آزاد گردد.

ماده ۸۹[ویرایش]

۱ دادگاه قانون اساسی بر اساس دادخواست رئیس جمهور، یک پنجم از نمایندگان مجلس، دادگاه، جمهوری‌های خودمختار ابخازیا و اجارا، مدعی العموم کشور و شهروندان گرجستان به وظایف زیر عمل می‌کند:

الف) مطابقت سازی دستورات رئیس جمهور و مجلس، توافق نامه‌ها، قوانین کشور و تصویب‌نامه‌های دولت‌های ابخازیا و اجارا با قانون اساسی.

ب) حل اختلافات نهادهای دولتی در مورد صلاحیت.

پ) بررسی مسایل مطابقت تشکیل و فعالیت اتحادیه‌های سیاسی مردم با قانون اساسی.

ت) بررسی راهکارهای برگزاری انتخابات و رفراندوم و حل اختلاف در خصوص مطابقت رفراندوم و انتخابات با قانون اساسی.

ث) بررسی موضوع مطابقت قرارداد و توافق نامه‌های بین‌المللی با قانون اساسی

ج) بررسی مطابقت تصویب‌نامه‌ها با قانون اساسی در ارتباط با فصل دوم قانون اساسی کشور مبنی بر حقوق و آزادی‌های مدنی.

ج-۱) حل اختلاف در مورد نقض قانون اساسی در ارتباط با وضعیت حقوقی جمهوری خودمختار آجارا.

چ) انجام دیگر وظایف قانونی

۲ رای دادگاه قانون اساسی نهایی و غیرقابل تجدید است. حکم یا تصویب‌نامه‌ای که با قانون اساسی منافات داشته باشد از صدور رای دادگاه بی‌اعتبار می‌گردد.

ماده ۹۰[ویرایش]

۱ دیوان عالی کشور بلندپایه‌ترین مرجع قضایی است.

۲ رئیس و قضات دیوان عالی برای مدت ده ساله از سوی رئیس جمهور معرفی و توسط مجلس انتخاب می‌شوند.

۳ اختیارات و ساختار دیوان عالی و همچنین نحوه پایان اختیارات قضات قبل از موعد مقرر را قانونی معین می‌کند.

۴ رئیس و اعضای دیوان عالی از مصونیت قضایی برخوردارند. دستگیری و بازداشت رئیس و اعضای دیوان عالی و تفتیش منزل و محل کار آنها بدون موافقت مجلس مجاز نیست. در صورتی که رئیس و اعضای دیوان عالی در حین ارتکاب جرم مشهود دستگیر شوند مراتب را باید به مجلس اعلام شود. در صورت عدم موافقت مجلس، رئیس یا اعضای دستگیر شده دیوان عالی باید سریعاً آزاد گردند.

ماده ۹۱[ویرایش]

ماده مذکور لغو شده است.

باب ششم[ویرایش]

دارایی و نظارت دولت

ماده ۹۲[ویرایش]

۱ اکثریت مجلس گرجستان هر ساله لایحه بودجه را تصویب می‌کند و بعد از آن به امضاء رئیس جمهور می‌رسد.

۲ نحوه تعیین و تصویب بودجه بر اساس قانون انجام می‌شود.

ماده ۹۳[ویرایش]

۱ تنها دولت گرجستان از حق تدوین و ارائه لایحه بودجه با هماهنگی با کمیته‌های مجلس و موافقت ریسات جمهوری برخوردار است.

۲ دولت موظف است تا سه ماه آخر پایان سال مالی لایحه بودجه را به مجلس ارائه کند. دولت همراه با این لایحه گزارش اجرای بودجه نیز ظرف سه ماه پس از پایان سال مالی ارائه می‌کند. در صورتی که مجلس به دلیل اجرا نشدن بودجه، گزارش دولت را تصویب نکند، رئیس جمهور مسئولیت دولت را بررسی کرده تصمیم‌های خود را به مجلس اعلام می‌کند.

۳ در موارد بند آلف و ت ماده ۱–۵۱ قانون اساسی، زمانی که مجلس لایحه بودجه را تصویب نکند رئیس جمهور با صدور دستور ویژه آن را تصویب خواهد کرد.

۴ هرگونه اصلاحات در لایحه بودجه بدون موافقت دولت مردود می‌باشد. دولت با ذکر منابع مالی می‌تواند بودجه اضافی را از مجلس مطالبه کند.

۵ مجلس موظف است بر روند صرف بودجه کشور نظارت کند و در صورت هرگونه تخلف از رئیس جمهور توقف صرف بودجه را خواستار شود. در صورتی که تخلفات اثبات شود رئیس جمهور تصمیمات دیگری خواهد گرفت.

۶ در صورتی که مجلس نتواند طبق بند دو ماده نود و سوم قانون اساسی لایحه بودجه را ظرف سه ماه تصویب کند، رئیس جمهور موظف است دولت یا مجلس را منحل کرده انتخابات زود رس را اعلام نماید.

۷ رئیس جمهور در صورت عدم تصویب لایحه بودجه و انحلال مجلس بر اساس دستور ویژه لایحه را تصویب و ظرف یک ماه به مجلس جدید ارسال می‌کند.

۸ هر لایحه‌ای که موجب افزایش بودجه جاری و کاهش در آمدها شود تنها با موافقت دولت به تصویب مجلس می‌رسد. اما لایحه بودجه سال جدید مالی در چارچوب توافق‌های حاصل شده بین دولت و مجلس تصویب می‌گردد.

ماده ۹۴[ویرایش]

۱ نحوه پرداخت مالیات و عوارض الزامی بر اساس قانون تعیین می‌شود.

۲ نحوه تشکیل ساختار مالیات و عوارض بر اساس قانون تعیین می‌شود.

۳ معافیت مالیاتی و اختصاص بودجه از خزانه دولت طبق قوانین انجام می‌شود.

ماده ۹۵[ویرایش]

۱ نظام پولی و اعتباری کشور از سوی بانک ملی تأمین می‌شود.

۲ سیاست نظام مالی و بانکی کشور از سوی بانک ملی برا اساس مصوبه مجلس اتخاذ می‌شود.

۳ بانک ملی کرجستان به عنوان تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور، بانکدار بانکها است.

۴ بانک ملی در فعالیت خود مستقل است. وظایف، نحوه فعالیت و استقلال عمل آن بر اساس قانون تعیین می‌شود.

۵ نام و واحد پول کشور بر اساس قانون تعسسن می‌شود. انتشار اسکناس و ضرب سکه‌های فلزی رایج کشور فقط حق بانک ملی است.

ماده ۹۶[ویرایش]

۱ شورای بانک نهاد عالی بانک ملی بوده و اعضای آن بر اساس معرفی رئیس جمهور از سوی مجلس بمدت هفت سال انتخاب می‌شوند. برکناری اعضای شورای بانک ملی بر اساس ماده ۶۴ قانون اساسی فقط توسط مجلس امکان‌پذیر است.

۲ رئیس کل بانک ملی به پیشنهاد شورای بانک با حکم رئیس جمهور منصوب یا برکنار می‌گردد.

۳ بانک ملی در قبال مجلس مسئولیت دارد و گزارش عملکرد را به قوه مقننه ارسال می‌کند.

ماده ۹۷[ویرایش]

۱ سازمان نظارت بر روند صرف و استفاده از دارایی و دیگر ارزش‌های مادی کشور نظارت می‌کند. این سازمان می‌تواند عملکرد نهادهای مالی و دولتی را بازرسی و نتایج را به مجلس اعلام کند.

۲ سازمان نظارت در فعالیت خود مستقل بوده در قبال مجلس متعهد می‌باشد. رئیس سازمان نظارت بمدت پنج سال از سوی مجلس انتخاب می‌شود. نحوه برکناری رئیس سازمان نظارت بر اساس قانون تعیین شده است.

۳ سازمان نظارت سالی دو بار زمان ارائه گزارش اجرای بودجه گزارش عملکرد دولت و سالی یک بار گزارش عملکرد خود را به مجلس ارائه می‌کند.

۴ اختیارات، نحوه فعالیت و استقلال عمل سازمان بر اساس قانون جاری تعیین می‌شود.

۵ تشکیل و تأسیس دیگر نهادهای نظارتی بر اساس قانون صورت می‌گیرد.

باب هفتم[ویرایش]

دفاع کشور

ماده ۹۸[ویرایش]

۱ جنگ دفاعی حقوق مشروع گرجستان است.

۲ گرجستان برای دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی خود و همچنین جهت اجرای تعهدات بین‌المللی خود از نیروهای نظامی برخوردار می‌باشد.

۳ نوع یگان‌های نظامی و تشکیلات آن بر اساس قانون تعیین می‌شود. ساختار نظامی کشور از سوی رئیس جمهور تأیید می‌شود. تعداد ساختارها به پیشنهاد شورای علی امنیت ملی با رای اکثریت مجلس مشخص می‌گردد.

ماده ۹۹[ویرایش]

۱ بمنظور سازندگی نظامی و تأمین دفاع کشور شورای امنیت ملی برهبری رئیس جمهور تشکیل می‌شود.

۲ ترکیب اعضاء، اختیارات و وظایف شورای عالی بر اساس قانون تعیین می‌گردد.

ماده ۱۰۰[ویرایش]

۱ رئیس جمهور تصمیم استفاده از نیروهای مسلح را گرفته و ظرف ۴۸ ساعت مجلس را از این تصمیم مطلع می‌سازد. استفاده از نیروهای مسلح برای اجرای تعهدات بین‌المللی بدون موافقت مجلس مردود می‌باشد.

۲ ورود و استفاده از نیروهای نظامی خارجی برای دفاع از کشور و مهار تهدیدات بر اساس تصمیم رئیس جمهور صورت می‌گیرد. این تصمیم نیز به مجلس ارائه و پس از موافقت آن اجرایی می‌شود.

ماده ۱۰۱[ویرایش]

۱ دفاع از کشور وظیفه تمام شهروندان گرجستان است.

۲ دفاع از کشور و خدمت سربازی وظیفه تمام شهروندان گرجستان است. نحوه خدمت سربازی بر اساس قانون تعیین می‌شود.

باب هشتم[ویرایش]

بازنگری قانون اساسی

ماده ۱۰۲[ویرایش]

۱ واجدین شرایط ارائه لایحه بازنگری قانون اساسی

الف) رئیس جمهور

ب) بیشتر از نیمی از نمایندگان مجلس

ت) رای‌دهندگانی که تعداد آنها کمتر از ۲۰۰ هزار نفر نباشد

۲ لایحه بازنگری قانون اساسی به مجلس ارائه می‌شود. مجلس نیز آن را منتشر کرده پس از یک ماه از انتشار آن کار بررسی را آغاز می‌کند.

۳ لایحه بازنگری قانون اساسی در صورت رای مثبت حد اقل دو سوم از نمایندگان مجلس به تصویب می‌رسد.

۴ بر اساس ماده شست و هشتم قانون اساسی لایحه بازنگری قانون آساسی به امصاء رئیس جمهور رسیده و منتشر می‌شود.

ماده ۱۰۳[ویرایش]

اعلام شرایط جنگ یا وضعیت فوق‌العاده موجب تعلیق لایحه بازنگری قانون اساسی می‌گردد.

باب نهم[ویرایش]

اصل‌های انتقالی

ماده ۱۰۴[ویرایش]

۱ قانون اساسی پس از آغاز دوره ریاست جمهوری و مجلس منتخب به اجرا در می‌آید.

۲ ماده ۴۹، ۵۰ و ۷۰ قانون اساسی پس از انتشار قانون اساسی به اجرا در می‌آید.

ماده ۱۰۴ (۱)[ویرایش]

۱ بندهای اول ماده ۴۹ و ۵۰ قانون اساسی پس از اصلاح قانون انتخابات به اجرا در می‌آید.

۲ تا پایان دوره مجلس منتخب سال ۲۰۰۴ ترکیب آن و میزان تعداد نمایندگان برای تشکیل فراکسیون بر اساس قوانین زمان انتخابات تعیین می‌شود.

۳ انتخابات ۲۰۰۸ در ماه مه برگزار می‌شود. تاریخ برگزاری انتخابات از سوی رئیس جمهور اعلام خواهد شد.

ماده ۱۰۵[ویرایش]

۱ هر حزبی یا تشکل سیاسی که در مجلس گذشته (زمان تصویب قانون اساسی) نماینده داشته باشد یا حد اقل ۵۰ هزار نفر آز این تشکل حمایت کنند می‌توانند در انتخابات سال ۱۹۹۵ شرکت نمایند.

۲ انتخابات سیستم حزبی بر اساس فهرست واحد حزب صورت می‌گیرد.

۳ حزب یا تشکل سیاسی می‌تواند افرادی را که در فهرست انتخاباتی آن حزب قرار دارند بعنوان نامزد مستقل نیز معرفی کند.

۴ هر نامزد مستقل که در انتخابات آراء بیش از یک سوم بدست بیاورد، پیروز انتخابات اعلام می‌شود.

۵ در صورتی که نامزدهای مستقل در انتخابات آراء کافی بدست نیاورد انتخابات به دور دوم کشیده می‌شود و دو نامزد که بیشترین آراء را بدست آورده باشند در دوره دوم شرکت می‌کنند.

۶ این ماده بلافاصله پس از انتشار قانون اساسی به اجرا در می‌آید و تا آغاز دوره مجلس جدید اعتبار دارد.

ماده ۱۰۶[ویرایش]

۱ احکام حقوقی (تصویب‌نامه) که بر خلاف قانون اساسی نباشد پس از اجرایی شدن قانون اساسی به قوت خود باقی است.

۲ رئیس جمهور و مجلس گرجستان ظرف دو سال پس از اجرایی شدن قانون اساسی به ثبت تمامی احکام و دستورات حقوقی (تصویب‌نامه) و متناسب سازی آنها با قانون اساسی مبادرت می‌نمایند.

۳ مجلس گرجستان پس از اجرایی شدن قانون اساسی موظف است ظرف دو سال قوانین اصلی را تدوین نماید یا اینکه مشروعیت احکام حقوقی (تصویب‌نامه) را تأیید کند.

ماده ۱۰۷[ویرایش]

۱ تا تدوین قوانین مربوط به نظام قضایی قوانین جاری در این زمینه معتبر است.

۲ بند دوم و سوم ماده ۱۸ قانون اساسی پس از تصویب قوانین کیفری اجرایی می‌شود.

۳ قانون دادگاه قانون اساسی باید تا اول فوریه سال ۱۹۹۶ تصویب شود.

ماده ۱۰۸[ویرایش]

اصلاح ماده بند دوم ماده ۱۰۲ قانون اساسی در خصوص برقراری کامل حاکمیت گرجستان در کل کشور، بطور استثنا بدون انتشار لایحه بازنگری فانون اساسی مجاز می‌باشد.

ماده ۱۰۹[ویرایش]

۱ قانون اساسی از سوی رئیس جمهور امضاء و منتشر می‌شود.

۲ نمایندگان مجلس و کمیسیون قانون اساسی متن قانون اساسی را امضاء می‌کنند. پس از انتشار قانون اساسی متن آن باید در نهادهای دولتی نگهداری شده و تا مردم دسترسی به آن داشته باشند.

منابع[ویرایش]

  • مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران