شرح حال رجال ایران/امیر گونهخان افشار
امیر گونه امیر گونه خان افشار ایرلو از خوانین و امراء طارم بوده پس از عزیمت محمدحسن خان قاجار از اصفهان بمازندران امور لشکری آنجا را باو واگذار نمود و در موقع عزیمت آزاد خان افغان غلیجانی برای گرفتن اصفهان او از آنجا فرار کرده به گیلان رفت و پس از عزیمت آزاد خان بطرف گیلان از آنجا بنزد محمد حسن خان آمد. در سال ۱۱۹۶ هـ.ق. هنگامیکه علیمراد خان بفارس رهسپار گردید او را سردار و مأمور نظم مازندران کرد لکن چون در این هنگام اوضاع آغا محمد خان در آن حدود قدری نضج گرفته بود امیر گونه خان با وجود اینکه خوانین لاریجان با او همراه و عده لشکریانش بالغ بر شش هزار نفر بوده معذلک در جنگی که در نزدیکی آمل روی داد لشکر امیر گونه خان سخت شکست خورده و خودش نیز فرار نمود و دو نفر از خوانین و سرکردگان لاریجان بنام محمد قلیخان سفید و محمد قلیخان سیاه یکی کشته و دیگری اسیر گردید و آغا محمد خان او را هم بوضع فجیعی کشت و پسر امیر گونه خان که در جنگ زخمی شده بود بمرد و پس از آن خود امیر گونه خان هم در همین سال در حوالی گیلان در گذشت.