شرح حال رجال ایران/امیراصلانخان مجدالدوله
امیر اصلانخان امیر اصلانخان (در بعضی از کتب نام این شخص امیر ارسلان هم دیده شده است (عمیدالملک مجدالدوله پسر امیر قاسم خان قاجار قویونلو و خال ناصرالدین شاه و برادر صلبی مهد علیا که در ابتداء از پیشخدمتان مقرب محمدشاه بود. در سال ۱۲۶۳ هـ.ق. که ناصرالدین میرزا با سمت ولایتعهدی بحکمرانی آذربایجان بجای بهمن میرزا تعیین گردید امیر اصلانخان سمت ایشیکآقاسیباشیگری (ریاست تشریفات) ولیعهد را داشت در سال ۱۲۶۴ هـ.ق. که مردم فارس به مخالفت و بیمهری میرزا تقی خان امیرکبیر صدر اعظم نسبت به حسین خان آجودان باشی مراغهای (نظامالدوله - صاحب اختیار) والی فارس پی بردند بتحریک حاج میرزا علی اکبر قوام الملک شیرازی و محمد قلیخان ایل بیگی قشقائی بر نظامالدوله شوریدند و کار به زد و خورد شدید بین آنان و قوای دولتی منتهی شد میرزا تقی خان امیرکبیر بنابر تمایل شاه امیر اصلانخان را برای فرونشاندن انقلاب به شیراز فرستاد و او کاری از پیش نبرد و بتهران برگشت و بجای وی احمدخان نوائی (عمیدالملک) نائب ایشیک آقاسی باشی (معاون اداره تشریفات دربار با احکام لازم بشیر از اعزام شد و او در اندک مدتی شورش را خواباند. در قضیه باییه زنجان بسرکردگی ملا محمد علی زنجانی که در ماه رجب ۱۲۶۶ ه.ق. شروع شد و تا مدت ششماه طول کشید امیرکبیر تصمیم گرفت که در آغاز کار عزیز خان مکری آجودانباشی کل عساکر را مأمور دفع غائله کند لکن باصرار شاه و بعضی از متنفذین درباری و مهد علیا امیر اصلانخان (مجدالدوله) را باین سمت مأمور و حاکم زنجان کرد و بعد مراقبت کلی را در عهده محمد خان بیگلربیگی و عزیز خان و برادر خود میرزا حسنخان وزیر نظام گذاشت. امیر اصلانخان پس از ورود به زنجان و مشاهده اوضاع و احوال آن سامان و اطلاع پیدا کردن از اهمیت و نفوذ معنوی ملا محمد علی در میان قاطبه مردم مرکز را از اوضاع جاریه با خبر کرد بعد که دولت از جریانات آنجا مطلع گردید بوی دستور داده شد که فوراً ملا محمد علی را به تهران روانه نماید لکن امیر اصلانخان بواسطه اهمیت و نفوذ زیادی که ملا محمد علی در زنجان برای خود کسب کرده بود جرأت آن را نداشت که متعرض او شود و حکم تهران را درباره وی اجراء نماید و موضوع فرستادن او به تهران همینطور معوق ماند و بعد بواسطه مسامحات او شورش عجیبی در آنجا برپاشد که دولت را چندین ماه بزحمت زیاد انداخت تا اینکه با همت و تعلیمات و اراده آهنین میرزا تقی خان امیرکبیر و چند ماه جنگ کردن قوای دولتی با اتباع ملا محمد علی و کشته شدن او سرانجام بتوسط محمد خان بیگلربیگی و حسنعلی خان گروسی امیر نظام به قضایای زنجان بکلی خاتمه داده شد. امیر اصلانخان در سال ۱۲۷۲ هـ. ق. استاندار گیلان و ملقب به عمیدالملک شده و در سنه ۱۲۷۵ هـ. ق. مجدالدوله لقب یافت و حکومتش تا سال ۱۲۷۶ ه. ق. ادامه پیدا کرد. در این سال پس از تغییر از حکومت گیلان بجای چراغعلی خان زنگنه سراجالملک برای بار دوم بحکومت زنجان منصوب گردید و تا سال ۱۲۸۰ ه.ق حاکم بود در این سال از حکومت زنجان معزول و بجای او محمد رحیم خان علاءالدوله نسقچیباشی حاکم زنجان شد و مجدالدوله بجای محمد ناصر خان ظهیرالدوله بسمت ایشیک آقاسی باشیگری (رئیس تشریفات سلطنتی) منصوب و برقرار گردید و در سال ۱۲۸۵ هـ.ق. برای بار دویم بجای قاسم خان والی استاندار گیلان گردید. در سال ۱۲۸۶ هـ. ق. بواسطه بیمبالاتی و سوء سلوک مأمورین او با اهالی و مانند اکثر مأمورین دولت طمعورزی در مال مردم از حکومت گیلان معزول و اداره امور حکومت آنجا ضمیمه مشاغل دیگر به میرزا سعیدخان مؤتمنالملک وزیر امور خارجه واگذار گردید و او از طرف خود میرزا عبدالوهاب خان شیرازی (نصیر الدوله) را به حکمرانی گیلان تعیین و روانه نمود و سپس در همین سال که شاهزاده سلطان مسعود میرزا یمینالدوله[۱] پسر بزرگ ناصرالدین شاه قاجار حاکم اصفهان شد امیر اصلان خان مجدالدوله به پیشکاری (معاونت) او تعیین گردید سپس در سال ۱۲۸۷ هـ.ق. بسمت امیر آخوری اصطبل شاهی منصوب شد. ناصرالدینشاه در سال ۱۲۸۸ هـ.ق. پس از بازگشت از عراق بینالنهرین) با مشورت حاج میرزا حسینخان مشیرالدوله به محض ورود مجلس دارالشورای کبری را امر به تشکیل داد و مجدالدوله را نیز بعضویت آن مجلس برگزید و بعد در همین سال بحکومت خوزستان و بروجرد منصوب شد و پیش از رفتن بمقر حکمرانی خود چون بمرض خوره (جذام) مبتلی بود در این سال در ماه صفر بهمان ناخوشی درگذشت. امیر پسری داشته بنام ناصر قلیخان که بلقب سابق پدر خود عمیدالملک ملقب و سه بار نیز حاکم زنجان بوده است.
- ↑ در همین سال هم ملقب به ظلالسلطان شد.