کلیات سعدی/مواعظ/شکر و فضل خدای عزوجل

by سعدی

در مدح امیر سیف‌الدین (محمد)

	شکر و فضل خدای عزّوجل			که امیر بزرگوار اجل
	شرف خاندان و دولت و ملک			خانه تحویل کرد و جامه[۱] بدل
	دیوش از راه معرفت می‌برد			ملکش بانگ زد که لاتفعل
	نیک‌بختان براحت ماضی			نفروشند عیش مستقبل
	حاصل لهو و لعب[۲] دنیا چیست؟			نام زشت و خمار و جنگ و جدل
	جای دیگر نعیم بار خدای			چشمهٔ سلسبیل و جوی عسل[۳]
	حیف بر خویشتن کند نادان			زخم بر خویشتن زند منبل
	نه تو بازآمدی که بازآورد			حسن توفیقت از خطا و زلل
	غرقه را تا یکی نگیرد دست			نتواند برآمدن ز وحل
	تا نگوئی اناالذی یسعی			ای برادر هوالذّی یقبل
	بندگان سرکشند و بازآرد			دست اقبال سیف دین و دول
	همه شمعند پیش این خورشید			همه پروانه گرد[۴] این مشعل
	لاجرم چون ستاره راست بود			نتواند که کژ رود جدول
	فکر من چیست پیش همت او[۵]؟			نخل کوته بود بپای جبل
	زحل و مشتری چنان نگرند			پایهٔ قدرت ای بزرگ محل
	که یکی از زمین نگاه کند			بتأمل بمشتری و زحل
	سعدیا قصه ختم کن بدعا			اِن خیرالکلام قَلّ و دل
	دوستانت چو بوستان بادند			دشمنانت چو بیخ مستأصل
	همه کامی و دولتی داری			چه دعا گویم ای امیر اجل؟
	دشمنت خود مباد و گر باشد			دیده بردوخته بتیر اجل

---

1. خرقه.
2. لغو.
3. این بیت در بعضی نسخه‌ها نیست.
4. پیش.
5. تو.