کلیات سعدی/مواعظ/نه هر چه جانورند آدمیتی دارند

by سعدی

۲۰ – ط

	نه هرچه جانورند آدمیتی دارند			بس آدمی که درین ملک نقش دیوارند
	سیاه سیم زراندوده چون ببوته برند			خلاف آن بدر آید که خلق پندارند
	کسان بچشم تو بی‌قیمتند و کوچک قدر			که پیش اهل بصیرت بزرگ مقدارند
	برادران لحد را زبان گفتن نیست			تو گوش باش[۱] که با اهل دل بگفتارند[۲]
	که زینهار به کشی و ناز بر سر خاک			مرو که همچو تو در زیر خاک بسیارند[۳]
	بخواب و لذت و شهوت گذاشتند حیات			کنون که زیر زمین خفته‌اند بیدارند
	که التفات کند عذر کاین زمان گویند			کجا بخوشه رسد تخم کاین زمان[۴] کارند
	هزار جان گرامی فدای اهل نظر			که مال منصب دنیا بهیچ نشمارند[۵]
	کرا نمیکند این پنجروزه دولت و ملک			که بگذرند و بابنای دهر بگذارند
	طمع مدار[۶] ز دنیا سر هوا و هوس			که پر شود مگرش خاک بر سر انبارند
	دعای بد نکنم بر بدان که مسکینان			بدست خوی بد خویشتن گرفتارند
	بجان زنده‌دلان سعدیا که ملک وجود			نیرزد آنکه وجودی ز خود بیازارند

---

1. دار.
2. در بعضی نسخه‌ها بیت چنین است:

   	زبان حال که داند که خامشان لحد			بصد هزار زبان در حدیث و گفتارند

3. سه بیت بعد در بعضی از نسخه‌ها نیست.
4. نفس.
5. بشمارند.
6. مبند.