زینت‌المجالس

از ویکی‌نبشته
پرش به ناوبری پرش به جستجو
زینت‌المجالس
از محمد بن ابیطالب مجدی
تاریخ: سده یازدهم
ناشر فیزیکی: کتابخانه سنایی
منبع بارگذاری برخط: پورتال تحقیقاتی اهل‌البیت
(متن در مالکیت عمومی به خاطر قدمت)

فهرست درون‌مایه[ویرایش]

کتاب زینت‌المجالس از ۹ جزء تشکیل شده که هر جزء خود به ۱۰ فصل بخش می‌شود. عنوان‌های فصل‌ها در زیر به شکلی خلاصه‌تر از عناوین طولانی اصلی درج شده‌اند:

جزء یکم ۱. معرفت آفریدگار
۲. معجزات انبیا
۳. کرامات اولیاء
۴. ملوک عجم
۵. خلفاء راشدین
۶. پادشاهان اسلام، معاصر عباسیان
۷. خاصیت عدالت
۸. سیرت‌های ملوک
۹. لطایف و ظرایف سخنان اهل زمان
۱۰. کیاست ملوک عدالت‌آیین
جزء دوم ۱. توقیعات ملوک و سلاطین
۲. فواید تدبیرات صایب که از ملوک و سلاطین صدور یافته
۳. فراست ارباب کیاست
۴. تدبیرات ارباب دولت و دفع اعدا
۵. کفایت و حسن سلوک ایشان
۶. مواعظ حکماء نسبت بسلاطین
۷. اجوبه حسنه که عقلا در برابر سوالات تقدیم نموده‌اند
۸. غرایب احکام و نوادر قضایا که از ائمه و قضات صدور یافته
۹. نوادر حکایات دبیران
۱۰. شمه‌ای از لطایف حکایات ندما و معاشران
جزء سوم ۱. معالجات غریبه که از اطباء مسیحادم صدور یافته
۲. احکام غریب و عجیب که از منجمان ماهر صادر گشته
۳. مجملی از احوال شعرا
۴. شمه‌ای از احوال مغنیان و مخترع علم موسیقی و منشأ اختراع آن فن
۵. عقلای صاحب کیاست و ازکیای با فطنت
۶. نوادر احکام مُعبّران
۷. حیا و آزرم
۸. تواضع و مکارم اخلاق و فواید حسن اتفاق
۹. حلم و صفت عفو
۱۰. علو همت
جزء چهارم ۱. فواید ادب
۲. شفقت و مرحمت
۳. تسلیم و توکل
۴. سخاوت
۵. ضیافت
۶. شجاعت
۷. صبوری
۸. شکرگذاری
۹. زهد و ورع و پرهیزکاری و تقوی و دینداری
۱۰. حزم و احتیاط در عواقب امور و تأمل نمودن در قضایای نزدیک و دور
جزء پنجم ۱: فواید جهد و اجتهاد در امور و خسران تغافل و تجاهل موفور
۲. فضیلت خاموشی عجل و رجحان نطق بوقت
۳. وفا و عهد و حسن میثاق
۴. اصلاح ذات البین و احتراز از قطع صله رحم
۵. فواید کتمان راز
۶. امانت
۷. مکارم اخلاق و محاسن شیم
۸. ثبات نیت و استقامت عزیمت
۹. فواید مشورت
۱۰. اختلاف طبایع آدمیان
جزء ششم ۱. ارباب حسد
۲. حرص
۳. طمع
۴. دزدان و عیاران
۵. لطایف احوال گدایان
۶. دروغ
۷. پادشاهان ظالم
۸. بخل و امساک
۹. نقض عهد و خلف وعده
۱۰. حمق و نادانی
جزء هفتم ۱. درشت‌خویی و فظاظت
۲. خست و دنایت
۳. اسراف
۴. خیانت در ملک و مال
۵. زنا و ناحفاظی
۶. کفران نعمت
۷. غمز و سعایت
۸. تعجیل
۹. احوال مردم بداصل بداعتقاد و وجوب احتراز و اجتناب از طایفه جاهل‌نهاد
۱۰. زنان پارسا و نیکوسیرت خردمند صاحب تدبیر و زنان ناپارسای صاحب تزویر
جزء هشتم ۱. فواید خدمت ملوک و سلاطین
۲. عواید خوف و فواید رجا
۳. بیین دعاهای مستجاب
۴. تفألات
۵. فرج بعد الشده و فرح بعد الغم
۶. ذکر مردمی که بدست جماعتی قطاع‌الطریق گرفتار گشته و بفضل الهی از آن خلاص یافتند
۷. ذکر جماعتی که بمحنت سباع ضاره مبتلا شده و بعنایت الهی از آن بلا خلاص یافتند
۸. ذکر جماعتی که ببلای عاشقی گرفتار شدند و برخی بمراد خود رسیدند و بعضی دست در گردن مقصود حمایل نتوانستند کرد
۹. ذکر جماعتی که بورطه هلاک افتادند و خلاصی یافتند
۱۰. عجایب قضا و غرایب قدر
جزء نهم ۱. غرایب خلقت آدمیان و طول عمر ایشان
۲. ممالک جهان، تاریخ بعضی از شهرهای ایران
۳. عمارات رفیعه
۴. غرایب و طلسمات عجایب
۵. خاصیت و طبیعت بهایم اهلی و وحشی
۶. سباع ضاره و حیوانات موذی
۷. غرایب طیور و خواص بعضی مرغان
۸. مطایبات اکابر و اصاغر و بعضی از سخنان هزل
۹. سلطنت مغولان از زمان دولت چنگیزخان تا اوان دولت جغتایی در بلاد ایران و توران
۱۰. صفویه