راهنما:شماره صفحه‌ها

بررسی کلی

رونوشت‌های ویکی‌نبشته، شماره‌ای را که در بالا یا پایین یک برگه قرار دارد (برای نمونه، در یک اثر چاپی) جایگزین می‌کنند و به این ترتیب نیازی به شکست‌های صفحه در متن نمی‌ماند.

شماره صفحات در ویکی‌نبشته از متن اصلی جدا هستند. هنگام نمونه‌خوانی برگه‌ها در فضای نام برگه، شماره صفحات باید در سرآیند یا پسایند رونویسی شوند. آن‌ها سپس در فضای نام برگه، همراه با کل محتوای اسکن برگه، دیده خواهند شد، اما در صفحهٔ اصلی نمایش داده نخواهند شد.

بااین‌حال، شماره صفحات باید در فیلد نمایش برگه‌ها (pages) در صفحهٔ فهرست اثری که رونویسی می‌شود گنجانده شوند. شماره صفحاتی که اینجا استفاده می‌شوند، با استفاده از کد موجود در MediaWiki:Gadget-PageNumbers.js، به‌صورت پیوندهایی شناور در سمت راست متن، در فضای نام اصلی دیده خواهند شد. این پیوندها هنگام نگه‌داشتن نشانگر ماوس روی آن‌ها، برگهٔ متناظر را برجسته می‌کنند و به اسکن برگهٔ اصلی در فضای نام برگه پیوند می‌دهند. بنابراین، همهٔ شماره صفحاتی که در صفحهٔ فهرست استفاده می‌شوند باید تا حد امکان به شماره‌گذاری اصلی صفحات وفادار باشند.

شماره صفحات در فضای نام فهرست

ویکی‌نبشتهٔ چندزبانه را ببینید

فیلد pages در الگوی صفحهٔ فهرست معمولاً با فرمان <pagelist /> پر می‌شود. Pagelist به‌طور خودکار همهٔ برگه‌های اسکن مرتبط را فهرست می‌کند (با فرض یک فایل DjVu یا PDF). این فرمان می‌تواند فهرستی از پارامترها را در بر بگیرد تا فهرست کاملی از برگه‌ها بسازد که شماره‌گذاری صفحات اثر اصلی را وفادارانه بازتولید کند.

تنظیم شماره صفحات

ساده‌ترین شیوهٔ استفاده از pagelist، تنظیم یک شماره صفحه است. این کار معمولاً برای تنظیم نخستین برگهٔ شماره‌دارِ متن انجام می‌شود. پارامتر آن A=B است، که در آن A برگهٔ سند اسکن‌شده و B شماره صفحه‌ای است که باید نمایش داده شود. دنبالهٔ شماره‌ها به‌طور خودکار از شمارهٔ تنظیم‌شده ادامه خواهد یافت.

برای نمونه، اگر برگه‌ای در اثر اسکن‌شده که شمارهٔ صفحهٔ ۱ را دارد، دهمین برگهٔ اسکن باشد، فرمان چنین خواهد بود: <pagelist 10=1 />. این کار لازم است چون آثار اسکن‌شده به‌ندرت از صفحهٔ شمارهٔ «۱» آغاز می‌شوند. شماره‌گذاری صفحات پس از برگه‌ای که ۱ تنظیم شده، به‌ترتیب ادامه می‌یابد، پس یازدهمین برگهٔ اسکن شمارهٔ ۲ و دوازدهمین برگه شمارهٔ ۳ خواهد گرفت و به همین ترتیب.

لازم نیست صفحات به شماره تنظیم شوند.

نمونه‌ای از یک شمارهٔ صفحهٔ غیرعددی این‌گونه است: <pagelist 7="عنوان" />، که واژهٔ «عنوان» را برای شمارهٔ صفحهٔ هفتمین برگهٔ اسکن به کار می‌برد.

شماره صفحات غیرعددی که به این شکل گنجانده می‌شوند، باید درون علامت نقل‌قول (" ") قرار گیرند.

برخی نویسه‌ها را نمی‌توان گنجاند، برای نمونه [، ]، [[، ]]، {{، }}، {، }، (، )، .، '، و مواردی از این دست، چرا که ممکن است با نشانه‌گذاری ویکی یا با نحو داخلی استفاده‌شده در ساخت شماره صفحاتی که کنار متن تراگنجانده‌شده نمایش داده می‌شوند، اشتباه گرفته شوند.

به‌شدت توصیه می‌شود از رشته‌های غیرعددی طولانی (یا آن‌هایی که فاصله دارند) برای شماره صفحات غیرعددی استفاده نشود، چرا که این کار احتمالاً در برخی چیدمان‌ها با متن اصلی هم‌پوشانی خواهد داشت.

اگر مجموعه‌ای از مقادیر برای A=B داده می‌شود، تعریف‌ها باید (همراه با موارد زیر) به ترتیب صعودی ارائه شوند. تعریف‌های نامرتب به‌طور قابل‌اعتماد پردازش نمی‌شوند.

تنظیم بازه

به‌جای برگه‌های تکی می‌توان از بازه‌های برگه استفاده کرد. پارامتر آن AtoB=C است، که در آن A آغاز بازه در سند اسکن‌شده، B پایان بازه و C شماره صفحهٔ دلخواه است.

برای نمونه، پارامتر <pagelist 1to9=- /> نخستین نه برگهٔ فهرست صفحات (متناظر با نخستین نه برگهٔ سند اسکن‌شده) را به‌صورت یک خط تیره («-») نمایش می‌دهد.

تنظیم سبک

شماره‌گذاری صفحات را می‌توان به یکی از چند سبک تنظیم کرد. اگر سبکی تنظیم نشود، شماره‌گذاری به‌طور پیش‌فرض به شکل رقمی معمولی (۱، ۲، ۳ و غیره) نمایش داده می‌شود. این کار همراه با روش‌های شماره‌گذاری (یا نام‌گذاری) صفحات که پیش‌تر توضیح داده شد، به کار می‌رود. برای تنظیم یک برگهٔ تکی، از A=style استفاده کنید؛ برای تنظیم بازه‌ای از برگه‌ها، از AtoB=style استفاده کنید.

برای نمونه، برای اینکه صفحات ۱۰ تا ۲۰ به‌صورت اعداد رومی کوچک نمایش داده شوند (که در برخی آثار برای پیش‌متن رایج است)، کد مورد استفاده 10to20=roman خواهد بود.

سبک‌های Pagelist

سبک	اثر
roman	شماره‌ها را به‌صورت اعداد رومی کوچک نمایش می‌دهد (برای نمونه i، ii، iii و غیره)
highroman	شماره‌ها را به‌صورت اعداد رومی بزرگ نمایش می‌دهد (برای نمونه I، II، III و غیره)
empty	شماره صفحات را بدون پیوند نمایش می‌دهد. از این سبک استفاده نکنید. در عوض، وضعیت برگه را روی بی‌نوشته تنظیم کنید.
folio	به‌جای هر صفحه، هر برگ (فولیو) را می‌شمارد. روی برگ «r» برای «recto» و پشت آن «v» برای «verso» نام‌گذاری می‌شود. بنابراین 1to4=folio چنین می‌دهد: 1r 1v 2r 2v
folioroman	مانند folio، اما با اعداد رومی کوچک (ir iv iir iiv)
foliohighroman	مانند folio، اما با اعداد رومی بزرگ (Ir Iv IIr IIv)

ترکیبی

چندین پارامتر را می‌توان با گنجاندن پی‌درپی آن‌ها، در فهرست صفحات ترکیب کرد. می‌تواند مفید باشد که هر پارامتر را در خطی جداگانه بیاورید، چرا که فرمان‌ها را روشن‌تر و خواناتر می‌کند:

پارامترها باید به ترتیب صعودی شماره صفحاتی که تعریف می‌شوند ارائه شوند.

نمونهٔ ۱

<pagelist 1to9=- 10=1 10to20=roman 21=1 />

نمونهٔ ۲

<pagelist
1to9=-
10=1
10to20=roman
21=1
/>

صفحات بدون‌شماره

برگه‌هایی که شمارهٔ چاپی ندارند (نه روی خودِ برگه و نه با استنتاج از دنبالهٔ برگه‌های دیگر) همچنان به شماره یا نمادی در pagelist نیاز دارند؛ یک خط تیره (-) یا خط تیرهٔ بلندتر (–) معمولاً برای نشان‌دادن برگه‌های بدون محتوا استفاده می‌شود. اگر هیچ شماره یا نمادی داده نشود، شماره‌گذاری برگه‌های پیشین به برگه‌های بدون‌شماره ادامه می‌یابد (یا اگر دنبالهٔ پیشین مناسبی در دسترس نباشد، از ۱ آغاز می‌شود).

ابزارها

ابزاری برای کمک به وارد کردن pagelist از منابعی مانند بایگانی اینترنت (Internet Archive) و HathiTrust وجود دارد: راهنما:Gadget-ImportPagelist را ببینید.

شماره صفحات در فضای نام برگه

هنگام رونویسی یک برگه در فضای نام برگه، شماره صفحات و جزئیات مشابه باید در سرآیند یا پسایند رونویسی شوند. شماره صفحاتی که در بالای برگه هستند باید در سرآیند رونویسی شوند؛ شماره صفحاتی که در پایین برگه هستند باید در پسایند برگه رونویسی شوند. این کار تضمین می‌کند که همهٔ متن رونویسی شده و در فضای نام برگه قابل‌مشاهده است، اما در فضای نام اصلی تراگنجانده نخواهد شد.

شماره صفحات نباید در پنجرهٔ اصلی رونویسی شوند. متن درون پنجرهٔ اصلی تراگنجانده خواهد شد در فضای نام اصلی، جایی که شماره صفحات نباید در آن ظاهر شوند (به‌جز پیوندهای شناور صفحه که به‌طور خودکار توسط سیستم ساخته می‌شوند).

قالب‌بندی

می‌توان از فنون و الگوهای استاندارد قالب‌بندی برای قالب‌بندی شماره صفحات استفاده کرد و برخی الگوهای ویژه هم برای آسان‌ترکردن این کار وجود دارند.

اگر شمارهٔ صفحه در سمت چپ برگه باشد، می‌توان آن را همان‌گونه که هست رها کرد. شماره صفحات وسط‌چین را می‌توان با الگوی {{center}} ساخت. شماره صفحاتی که در سمت راست برگه هستند را می‌توان با الگوی {{right}} جای‌گذاری کرد.

برای نمونه:

ص. ۱
{{center|۳۵۲}}
{{right|iv.}}

ص. ۱

۳۵۲

iv.

در برخی موارد، معمولاً در سرآیند، شماره صفحات با عناصر دیگری مانند عنوان فصل، شمارهٔ فصل، تاریخ و جزئیات دیگر ترکیب می‌شوند. این‌ها اغلب از الگوی یک مورد در سمت چپ، یک مورد در وسط و/یا یک مورد در سمت راست پیروی می‌کنند. این قالب را می‌توان با الگوی {{سرصفحه‌مستمر}} (به‌اختصار {{سصم}}) به دست آورد.

کاربرد کلی این الگو چنین است: {{سرصفحه‌مستمر|راست|وسط|چپ}}.

برای نمونه:

{{سرصفحه‌مستمر|ii.|مقدمه.|}}
{{سرصفحه‌مستمر||آخرین فصل|۲۴۰}}
{{سصم|اسمیت، جی|عنوان مقاله|۱۲۳}}

به کاربرد نسخهٔ کوتاه‌شدهٔ الگو در نمونهٔ آخر توجه کنید.

می‌توان جلوه‌های دیگری را نیز ترکیب کرد تا نسخهٔ چاپی تا حد امکان بازسازی شود. برای نمونه، یک سرآیند روان با جلوه‌های متنی افزوده و یک خط افقی کامل را می‌توان این‌گونه ساخت:

{{سرصفحه‌مستمر||''{{sp|دیباچه}}''|{{smaller|xiv.}}}}{{rule}}

---

سرآیند‌های ۵موردی، مانند آنچه در برخی آثار (به‌ویژه فرهنگ‌های لغت) دیده می‌شود، را نیز می‌توان با {{سرصفحه‌مستمر}} نمایش داد:

{{سرصفحه‌مستمر|۵|الف|فرهنگ اصطلاحات|الف|۶}}

این نمونهٔ آخر یک قرارداد استنادی خاصِ حقوق بریتانیا را نشان می‌دهد (سال سلطنت ملکه ویکتوریا) و به همان شکل انگلیسی نگه داشته شده، چون معادل فارسی مستقیمی ندارد:

{{سرصفحه‌مستمر|2|{{sc|Ch.}} 2.|''Army (Annual) Act'', 1896.||59 {{sc|Vict.}}}}

شماره صفحات در فضای نام اصلی

تراگنجانش

هنگامی که آثار از فضاهای نام فهرست و برگه تراگنجانده می‌شوند، شماره صفحات در فضای نام اصلی نمایش داده می‌شوند. این شماره صفحات به‌صورت پیوندهایی ظاهر می‌شوند که در سمت راست متن، نزدیک بخشی از متن که با هر برگه مطابقت دارد، شناورند. شماره‌ها یا نمادهای استفاده‌شده برای این پیوندها از pagelist موجود در صفحهٔ فهرست گرفته می‌شوند.

این شماره صفحات کارکردهای اضافی زیر را نیز دارند:

• برجسته‌سازی متن: هنگامی که نشانگر ماوس روی شمارهٔ صفحه نگه داشته شود، متن برگرفته از برگهٔ متناظر برجسته خواهد شد.
• پیوند به منبع: هر شمارهٔ صفحه یک ویکی‌پیوند به برگهٔ متناظر در فضای نام برگه است.
• لنگر: هر شمارهٔ صفحه به‌عنوان یک لنگر پیوند عمل می‌کند، پس می‌توان پیوندهای HTML و ویکی‌پیوندهایی ساخت که به برگه‌های خاصی در متن تراگنجانده‌شده بپرند. برای نمونه، برگهٔ «۱۲» از متن «کتاب من» را می‌توان از طریق [[کتاب من#۱۲]] پیوند داد.

وارد کردن مستقیم

شماره صفحات نباید مستقیماً درون متنِ فضای نام اصلی وارد شوند، همان‌طور که نباید در بدنه متن فضای نام برگه هم گنجانده شوند. اگر شماره صفحات گنجانده شده باشند، باید حذف شوند یا برگه باید با {{numbers}} برچسب بخورد تا به دیگر کاربران هشدار دهد که این شماره‌ها باید حذف شوند.

نگهداری مرتبط

برچسب‌های نگهداری مرتبط عبارت‌اند از:

• {{Numbers}} — برای برگه‌هایی در فضای نام اصلی که شماره صفحات را در متن اصلی خود دارند. برگه‌ها را در رده:متون دارای شماره صفحه رده‌بندی می‌کند